Da

Trẻ bị nấm da đầu: dấu hiệu, cách chữa và phòng lây

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Nấm da đầu là bệnh nấm ở da đầu và chân tóc, hay gặp ở trẻ mầm non và tiểu học: từng mảng tóc rụng hoặc gãy sát da, có vảy như gàu, có khi thấy chấm đen chỗ tóc gãy, ngứa, đôi khi sưng nổi hạch sau gáy. Bệnh lây qua tiếp xúc, dùng chung lược, mũ, gối, và từ chó mèo bị nấm. Khác với nấm ở da thân mình, nấm da đầu cần đi khám vì thường phải uống thuốc chống nấm theo đơn trong nhiều tuần; dầu gội chống nấm chỉ giúp giảm lây. Đi khám sớm nếu da đầu có khối sưng mềm, rỉ mủ, vì để lâu có thể gây rụng tóc vĩnh viễn.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Một vùng da đầu hoặc mặt sưng đỏ, nóng, đau lan rộng nhanh, kèm sốt cao, con mệt lả.
  • Sưng môi, mặt, mí mắt, khó thở, hoặc da phồng rộp, bong tróc, loét miệng sau khi uống hay bôi một thuốc mới.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Mảng rụng tóc tròn có vảy, tóc gãy sát da, chấm đen ở chân tóc, hoặc da đầu bong vảy, ngứa kéo dài.
  • Da đầu có khối sưng mềm, đỏ, đau, rỉ mủ hoặc đóng vảy dày: cần khám trong ngày hoặc sớm nhất có thể.
  • Con sốt nhẹ, nổi hạch sau gáy, sau tai kèm mảng tổn thương trên da đầu.
  • Đang uống thuốc chống nấm mà con vàng da, vàng mắt, đau bụng, nôn, phát ban.
  • Đã uống đủ đợt thuốc mà vẫn còn mảng rụng tóc có vảy, hoặc trong nhà có nhiều trẻ cùng bị.
  • Đã lỡ bôi kem có corticoid hay kem trộn lên da đầu, mảng tổn thương thay đổi, lan rộng.

Nấm da đầu trông thế nào

Bệnh do nhóm nấm sống trên lớp sừng của da, tóc và móng gây ra. Ở trẻ, da đầu có thể bong vảy khô như gàu, rải rác hoặc thành từng mảng; tóc ở đó gãy, rụng, để lại mảng thưa tóc hình tròn, đôi khi thấy những chấm đen nhỏ là chân tóc gãy sát da. Con có thể ngứa nhiều hoặc ít.

Một số trẻ có phản ứng viêm mạnh tạo thành khối sưng mềm, đỏ, đau, rỉ mủ trên da đầu, bác sĩ gọi là kerion. Con có thể sốt nhẹ và sưng hạch ở cổ, sau gáy. Kerion cần được chữa sớm vì có thể để lại sẹo và rụng tóc vĩnh viễn; không tự nặn hay chích.

Vì sao con bị và dễ nhầm với gì

Nấm lây khi con chạm trực tiếp vào chỗ da bị nấm của người khác, dùng chung lược, mũ bảo hiểm, nơ cột tóc, gối, khăn tắm, hoặc từ chó mèo, nhất là mèo con có mảng rụng lông. Da đầu ẩm mồ hôi lâu, có vết xước nhỏ làm nấm dễ bám. Bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ và thường hiếm dần sau tuổi dậy thì.

Bệnh dễ bị nhầm với gàu, viêm da dầu, chàm, vảy nến da đầu hay rụng tóc từng mảng (rụng tóc vành khăn, mảng trơn nhẵn, không vảy). Chỉ nhìn bằng mắt nhiều khi không chắc, nên bác sĩ có thể cạo ít vảy hoặc nhổ vài sợi tóc để soi nấm, có khi soi đèn trong phòng tối hoặc nuôi cấy nấm.

Chữa nấm da đầu thế nào

Kem bôi chống nấm không thấm được vào chân tóc, nên nấm da đầu thường cần thuốc chống nấm dạng uống do bác sĩ kê, dùng trong nhiều tuần, có khi đến vài tháng. Cho con uống đủ liệu trình, đúng giờ, kể cả khi tóc đã bắt đầu mọc lại, vì ngừng sớm dễ tái lại. Loại thuốc, liều theo cân nặng và số tuần do bác sĩ quyết định; bác sĩ sẽ dặn cách uống và có cần xét nghiệm máu không.

Bác sĩ thường cho thêm dầu gội chống nấm, gội vài lần mỗi tuần. Dầu gội không chữa khỏi bệnh một mình nhưng giúp giảm vảy và giảm lây cho người khác. Anh chị em trong nhà có thể cũng được khuyên gội cùng loại dầu, và ai có mảng nghi ngờ thì nên đi khám.

Tóc thường mọc lại dần trong vài tháng sau khi hết nấm. Nếu từng có kerion, một số vùng có thể không mọc lại hoàn toàn.

Phòng lây trong nhà và ở trường

Con có thể đi học khi đã bắt đầu điều trị; báo cô giáo để lớp chú ý không dùng chung mũ, lược. Mỗi người trong nhà dùng lược, khăn, gối, mũ riêng; giặt khăn, vỏ gối của con thường xuyên và phơi khô, rửa sạch lược, bàn chải tóc.

Nếu nhà có chó mèo rụng lông thành mảng, đưa đi khám thú y, vì thú nuôi chưa chữa thì con dễ bị lại. Rửa tay sau khi chơi với thú nuôi hoặc nghịch đất.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống thuốc chống nấm đúng giờ, đủ số tuần bác sĩ dặn, uống trước hay sau ăn theo đúng hướng dẫn kèm đơn.
  • Gội đầu bằng dầu gội chống nấm theo đúng số lần mỗi tuần được kê, để thuốc trên tóc vài phút rồi mới xả.
  • Mỗi người dùng lược, khăn, mũ, gối riêng; giặt và phơi khô khăn, vỏ gối của con thường xuyên.
  • Không cạo trọc đầu, không đắp lá, bôi dầu, bôi kem có corticoid hay kem trộn lên da đầu con.
  • Để ý anh chị em, bạn chơi thân và thú nuôi trong nhà có mảng rụng tóc, rụng lông không để cùng khám.
  • Tái khám đúng hẹn để bác sĩ xác định đã hết nấm trước khi dừng thuốc.

Hiểu lầm thường gặp

Nấm da đầu là do bẩn, ít gội đầu.
Nấm lây qua tiếp xúc và dùng chung đồ, kể cả ở trẻ được tắm gội sạch sẽ. Không nên làm con xấu hổ vì bệnh.
Bôi kem chống nấm như hắc lào là đủ.
Kem bôi không vào được chân tóc nên thường không chữa khỏi nấm da đầu. Con cần được khám để bác sĩ kê thuốc uống.
Phải cạo trọc đầu thì mới hết nấm.
Thuốc uống và dầu gội là cách chữa chính; cạo trọc không thay được thuốc và có thể làm trầy da đầu.
Đắp lá, bôi dầu gió, kem trộn lên mảng rụng tóc sẽ nhanh mọc tóc.
Những cách này có thể gây kích ứng, viêm nặng hơn, kem có corticoid còn làm nấm lan. Tóc sẽ mọc lại khi nấm được chữa đúng.

Bố mẹ hay hỏi

+Nấm da đầu ở trẻ có lây không?

Có. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp, dùng chung lược, mũ, gối, và từ chó mèo bị nấm. Con vẫn đi học được khi đã bắt đầu điều trị.

+Nấm da đầu chữa bao lâu thì khỏi?

Thường phải uống thuốc nhiều tuần, có khi vài tháng, tùy loại nấm và thuốc. Tóc mọc lại dần trong vài tháng sau khi hết nấm.

+Trẻ bị nấm da đầu có cần cắt tóc ngắn không?

Không bắt buộc. Cắt tóc gọn có thể giúp gội và bôi thuốc dễ hơn, nhưng không cần cạo trọc.

+Tóc rụng do nấm có mọc lại không?

Phần lớn mọc lại khi nấm được chữa đủ. Nếu từng có khối sưng mủ (kerion) để lâu, một số chỗ có thể không mọc lại hoàn toàn, vì vậy nên chữa sớm.

+Có thể dùng dầu gội trị gàu thay thuốc không?

Dầu gội chống nấm giúp giảm lây nhưng không chữa khỏi bệnh một mình. Con vẫn cần thuốc uống do bác sĩ kê.

Nguồn tham khảo

  1. Ringworm — NHS (Anh)
  2. Ringworm of the scalp — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  3. Tinea Infections (Ringworm, Athlete's Foot & Jock Itch) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Hair Loss (Symptom Checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Nấm da, hắc lào

    Hắc lào là bệnh nấm da: mảng tròn hoặc bầu dục, viền đỏ hơi gồ có vảy, giữa nhạt hơn, ngứa, lan rộng dần ra ngoài. Bệnh lây qua tiếp xúc da, dùng chung khăn, quần áo, mũ, lược, và từ chó mèo bị nấm. Mảng nhỏ trên thân mình, tay chân thường khỏi với kem chống nấm bán ở hiệu thuốc, bôi đều mỗi ngày, thường trong 2–4 tuần, và không ngừng ngay khi mảng vừa nhạt. Nấm da đầu (rụng tóc thành mảng có vảy) phải đi khám vì cần thuốc uống; không bôi kem có corticoid hay kem trộn vì làm nấm lan rộng.

  • Học sinh rụng tóc nhiều

    Mỗi ngày rụng khoảng 50–100 sợi tóc là bình thường. Ở học sinh, rụng tóc nhiều thường là tạm thời, hay gặp sau một đợt ốm, căng thẳng kéo dài, sụt cân nhanh hoặc thiếu sắt, và tóc mọc lại khi nguyên nhân được giải quyết. Nên đưa con đi khám khi tóc rụng thành mảng tròn, da đầu đỏ, bong vảy, có mủ, con hay tự giật tóc, hoặc rụng tóc kèm mệt, xanh xao, sụt cân, nhịn ăn hay kinh nguyệt rối loạn.

  • Trẻ sơ sinh rụng tóc vành khăn

    Rụng tóc ở trẻ sơ sinh rất hay gặp và thường là bình thường: tóc máu rụng nhiều nhất quanh 3 tháng tuổi, tóc mới mọc lại trong khoảng 6–12 tháng. Rụng một vòng hay một mảng ở sau gáy (rụng tóc vành khăn) chủ yếu do đầu con cọ vào mặt nệm khi nằm ngửa và quay đầu, hay gặp lúc 3–6 tháng, và tóc mọc lại khi con biết ngồi. Rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay còi xương, nên đừng tự cho con uống canxi. Đưa con đi khám nếu tóc không mọc lại khi con 12 tháng, rụng thành mảng tròn có vảy, đỏ, mủ, hoặc con chậm lớn, chân cong, chậm các mốc phát triển.

  • Trẻ bị chấy tóc

    Chấy rất hay gặp ở trẻ mầm non, tiểu học, không phải do tóc bẩn và lây chủ yếu qua chạm đầu vào nhau. Chỉ chắc chắn con có chấy khi tìm thấy con chấy còn sống. Cách an toàn nhất là chải tóc ướt bằng lược bí theo lịch vào các ngày 1, 5, 9, 13 và kiểm tra lại ngày 17; có thể dùng thuốc gội, xịt trị chấy ở hiệu thuốc, làm đúng hướng dẫn và giới hạn tuổi trên hộp. Không bao giờ dùng dầu hỏa, xăng, thuốc trừ sâu, thuốc cho chó mèo hay thuốc nhuộm tóc để trị chấy.

  • Lang ben ở học sinh

    Lang ben là bệnh nấm ở lớp ngoài của da, do một loại nấm men vốn sống sẵn trên da người phát triển quá mức, hay gặp ở tuổi dậy thì và người trẻ khi trời nóng ẩm, ra nhiều mồ hôi. Dấu hiệu là những đốm tròn, phẳng, trắng nhạt hoặc hồng, nâu nhạt, có vảy mịn, ở ngực, lưng, vai, cổ, đôi khi hơi ngứa và không sạm theo nắng. Bệnh không lây, không do bẩn, chữa được bằng dầu gội hoặc kem chống nấm; màu da có thể mất vài tháng mới đều lại và bệnh hay tái vào mùa nóng. Không bôi kem trộn hay kem 3 trong 1 có corticoid.

Chủ đề khác