Trẻ bị ngạt do chăn gối, túi nilon: sơ cứu ngay và cách phòng
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ dưới 1 tuổi chưa tự gạt được chăn, gối hay túi nilon ra khỏi mặt, và có thể ngạt chỉ trong vài phút mà không kêu khóc. Nếu thấy con bị trùm mặt, úp mặt vào gối, đệm hoặc quấn dây quanh cổ: gỡ ngay, gọi con; nếu con không phản ứng và không thở bình thường, gọi 115 hoặc 113, thổi ngạt 5 lần rồi ép tim 30 lần xen 2 lần thổi. Con đã thở lại vẫn phải đi cấp cứu. Cách phòng: cho bé nằm ngửa trong nôi riêng không gối, chăn dày, thú bông, không ngủ chung giường, và cất mọi túi nilon, dây rèm ngoài tầm với.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con không phản ứng khi gọi, lay nhẹ, không thở hoặc chỉ thở ngáp: gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu thổi ngạt, ép tim ngay.
- Con tím môi, tím mặt, mềm nhũn hoặc li bì sau khi được gỡ khỏi chăn gối, túi nilon.
- Con đã thở lại sau khi bị ngạt, dù chỉ ngừng thở hay tím tái trong chốc lát: vẫn đưa con đi cấp cứu ngay để được theo dõi.
- Con bị dây rèm, dây túi, dây áo quấn quanh cổ, có vết hằn ở cổ, khàn tiếng, khó nuốt hoặc thở rít.
- Con thở nhanh, thở rít, rút lõm ngực, hoặc ho, nôn liên tục sau khi bị ngạt.
- Con bị kẹt trong tủ, hòm, thùng đồ, máy giặt hay ô tô đóng kín và lơ mơ, nóng bừng hoặc khó thở khi được đưa ra.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con được gỡ ra kịp, vẫn khóc to và hồng hào, nhưng bố mẹ không biết con đã bị trùm mặt bao lâu: hỏi bác sĩ ngay trong ngày.
- Sau sự việc, con quấy khóc khác thường, bú kém, ngủ li bì hơn mọi khi.
- Con có lúc ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn khi ngủ mà tự hết: đưa con đi khám ngay để bác sĩ tìm nguyên nhân.
- Bố mẹ, ông bà cần được hướng dẫn cấp cứu ngừng tim cho trẻ: hỏi bác sĩ hoặc trạm y tế về lớp sơ cứu.
Vì sao trẻ nhỏ dễ bị ngạt
Trẻ dưới 1 tuổi chưa đủ sức và chưa biết quay đầu, gạt tay để thoát khi mặt bị úp vào gối, đệm mềm, chăn dày, hay khi túi nilon dính sát mũi miệng. Ngạt thường xảy ra lặng lẽ, con không kêu khóc, nên bố mẹ ở ngay phòng bên cũng không biết.
Trẻ 1–4 tuổi tò mò, hay chụp túi nilon lên đầu khi chơi, chui vào tủ, hòm, thùng xốp, máy giặt hoặc ô tô rồi không tự mở ra được. Dây rèm, dây túi rút, dây áo choàng có thể quấn vào cổ khi con trèo, ngã.
Khi phát hiện con bị ngạt: làm gì ngay
- Gỡ ngay túi, chăn, gối khỏi mặt con hoặc cắt, tháo dây quanh cổ. Bế con ra chỗ thoáng, đặt nằm ngửa trên mặt phẳng cứng.
- Gọi to tên con, vỗ nhẹ vai hoặc lòng bàn chân. Nếu con không phản ứng, gọi to người xung quanh và gọi 115 hoặc 113, bật loa ngoài để vừa nghe hướng dẫn vừa làm.
- Mở đường thở: trẻ dưới 1 tuổi giữ đầu ở tư thế trung gian, chỉ ngửa rất nhẹ và nâng cằm; trẻ lớn hơn ngửa đầu, nâng cằm. Nhìn, nghe, cảm nhận hơi thở không quá 10 giây. Thở ngáp từng hơi là không thở bình thường.
- Nếu con không thở bình thường: thổi ngạt 5 lần, mỗi lần khoảng 1 giây, đủ thấy ngực phồng lên. Với trẻ dưới 1 tuổi, áp miệng kín cả mũi và miệng con.
- Nếu con vẫn không có dấu hiệu sống (không cử động, không ho, không thở bình thường): ép tim ngay ở nửa dưới xương ức, lún khoảng một phần ba bề dày ngực, nhịp 100–120 lần mỗi phút. Trẻ dưới 1 tuổi: hai bàn tay ôm vòng quanh ngực, ép bằng hai ngón cái; trẻ lớn hơn: gót một hoặc hai bàn tay. Ép 30 lần rồi thổi 2 lần, lặp lại liên tục.
- Nếu chỉ có một mình và chưa gọi được, làm khoảng 1 phút rồi gọi 115 hoặc 113, sau đó làm tiếp ngay cho đến khi con thở lại bình thường hoặc nhân viên cấp cứu đến.
- Nếu con thở lại bình thường nhưng chưa tỉnh hẳn, đặt con nằm nghiêng, đầu hơi ngửa, theo dõi nhịp thở liên tục trong lúc chờ xe cấp cứu.
Chỗ ngủ an toàn cho trẻ dưới 1 tuổi
- Mọi giấc ngủ, ngày và đêm, đặt bé nằm ngửa, chân sát cuối nôi, trên nệm phẳng, chắc, vừa khít nôi hoặc cũi.
- Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối (kể cả gối lõm, gối chống bẹp đầu), không chăn dày, thú bông, gối chặn hai bên, quây đệm. Mùa lạnh, dùng túi ngủ vừa người hoặc mặc thêm cho bé một lớp áo thay cho chăn.
- Cho bé ngủ cùng phòng nhưng khác giường với bố mẹ, ít nhất 6 tháng đầu. Không ngủ chung giường, không ngủ cùng bé trên sofa, ghế bành; không để bé ngủ trong võng.
- Nếu bé ngủ quên trên ghế ô tô, xe đẩy, ghế rung hay trong địu, chuyển bé sang nôi khi có thể.
- Khi địu bé, địu chặt sát người, luôn nhìn thấy mặt bé, cằm bé không gập xuống ngực; không cho bé bú khi đang trong địu.
Túi nilon, dây và những chỗ trẻ hay chui vào
- Cất mọi túi nilon, túi đựng tã, túi siêu thị, bao bì đồ mới, màng bọc nệm ở chỗ cao, xa nôi cũi và chỗ con chơi. Thắt nút túi trước khi bỏ vào thùng rác.
- Không dùng túi nilon để lót nệm, lót gối hay che nôi cho bé.
- Buộc gọn dây rèm, dây mành lên cao và cố định để dây luôn căng, xa tầm tay trẻ. Không để dây, túi rút, dây áo choàng vương vãi; không buộc dây ti giả hay dây chuyền quanh cổ bé.
- Khóa tủ, hòm, máy giặt cửa ngang, ô tô khi không dùng; không bao giờ để trẻ một mình trong ô tô, kể cả vài phút.
- Bóng bay chưa thổi và mảnh bóng vỡ có thể làm trẻ ngạt: không để trẻ dưới 8 tuổi tự chơi bóng bay.
Chăm sóc con tại nhà
- Mỗi lần đặt bé ngủ, kiểm tra nhanh: bé nằm ngửa, chân sát cuối nôi, không có gối, chăn dày, thú bông, túi nilon gần bé.
- Dặn ông bà, người giúp việc, cô nuôi dạy trẻ cùng một quy tắc ngủ an toàn; nhiều tai nạn xảy ra khi bé được người khác cho ngủ.
- Khi mua đồ mới, bóc túi, màng bọc ra và bỏ ngay vào thùng rác có nắp.
- Khi bố mẹ quá mệt lúc cho bú đêm, đặt bé về nôi trước khi mình thiếp đi; tránh cho bú trên sofa, ghế bành.
- Cả nhà nên học sơ cứu ngừng tim cho trẻ và dán số 115, 113 ở chỗ dễ thấy.
- Nếu con vừa trải qua một lần bị ngạt và đã được khám, theo dõi con sát trong những ngày sau: nhịp thở, màu da, độ tỉnh táo, bú ăn.
Hiểu lầm thường gặp
- Kê gối chặn hai bên, quây đệm kín nôi cho bé khỏi lăn, khỏi lạnh.
- Gối chặn và quây đệm là thứ làm bé ngạt khi bé lăn úp mặt vào. Chỗ ngủ của bé chỉ nên có nệm phẳng, chắc và ga trải vừa khít.
- Cho bé ngủ cùng giường thì bố mẹ dễ trông, nghe thấy ngay khi bé khó thở.
- Ngủ chung giường làm tăng nguy cơ bé bị đè, bị chăn gối của người lớn trùm mặt; ngạt xảy ra lặng lẽ nên bố mẹ đang ngủ không biết. Để bé ngủ nôi riêng đặt cạnh giường bố mẹ.
- Bé phải quấn chăn dày, đội mũ mới không bị lạnh khi ngủ.
- Ủ quá ấm và chăn dày làm tăng nguy cơ đột tử và ngạt. Mặc cho bé hơn người lớn khoảng một lớp áo hoặc dùng túi ngủ vừa người.
- Con bị ngạt nhưng đã khóc lại, hồng hào thì không cần đi viện.
- Sau một lần ngừng thở hay tím tái, con cần được bác sĩ khám và theo dõi, vì phổi và não có thể bị ảnh hưởng mà ngoài nhìn không thấy.
Bố mẹ hay hỏi
+Bé mấy tháng thì được dùng gối, chăn?
Không dùng gối và chăn dày cho trẻ dưới 1 tuổi. Sau 1 tuổi có thể cho con một chiếc gối mỏng, chăn nhẹ.
+Bé tự lật sấp khi ngủ có cần lật lại không?
Luôn đặt bé nằm ngửa lúc bắt đầu ngủ. Khi bé đã tự lật được cả hai chiều, không cần lật lại, miễn là chỗ ngủ không có gì mềm.
+Con chụp túi nilon lên đầu khi chơi phải làm sao?
Gỡ túi ra ngay và xem con có thở, tỉnh táo không. Nếu con không thở bình thường, gọi 115 hoặc 113 và làm thổi ngạt, ép tim. Sau đó cất hết túi nilon ra xa tầm với của con.
+Cho bé nằm võng ngủ có an toàn không?
Không nên để bé dưới 1 tuổi ngủ trong võng. Võng làm bé gập cằm vào ngực hoặc úp mặt vào vải, dễ ngạt; hãy chuyển bé sang nôi khi bé ngủ.
+Ép tim cho trẻ sơ sinh thế nào?
Đặt bé nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, hai bàn tay ôm quanh ngực, ép bằng hai ngón cái ở nửa dưới xương ức, lún khoảng một phần ba ngực, 100–120 lần mỗi phút, 30 lần ép xen 2 lần thổi. Trước đó thổi ngạt 5 lần.
Nguồn tham khảo
- Baby and toddler safety — NHS (Anh)
- How to resuscitate a child — NHS (Anh)
- Paediatric basic life support guidelines 2025 — Hội đồng Hồi sức Anh (Resuscitation Council UK)
- How to Keep Your Sleeping Baby Safe: AAP Policy Explained — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Ép tim thổi ngạt cho trẻ
Nếu con không phản ứng khi gọi, lay nhẹ và không thở hoặc chỉ thở ngáp, hãy gọi 115 hoặc 113 (bật loa ngoài) và bắt đầu ngay: mở đường thở, thổi ngạt 5 lần, rồi ép tim 30 lần xen 2 lần thổi, nhịp 100–120 lần mỗi phút, ép lún khoảng một phần ba bề dày ngực. Trẻ dưới 1 tuổi ép bằng hai ngón cái, hai bàn tay ôm quanh ngực; trẻ lớn hơn ép bằng gót một hoặc hai bàn tay ở nửa dưới xương ức. Nếu chỉ có một mình và chưa gọi được, làm khoảng 1 phút rồi gọi 115 hoặc 113, sau đó làm tiếp cho đến khi con thở lại hoặc nhân viên cấp cứu đến.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
- Phòng tai nạn trong nhà
Phần lớn tai nạn của trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ngay trong nhà và có thể phòng được: ngã từ giường, cầu thang, ban công; đuối nước trong chậu, xô; bỏng nước sôi; ngộ độc thuốc, hóa chất; hóc dị vật và ngạt. Những việc quan trọng nhất là luôn có người lớn trông, cất thuốc, hóa chất, pin cúc áo lên cao và khóa lại, đổ hết nước trong chậu xô, chặn cầu thang và cửa sổ, để đồ nóng xa tầm tay con. Nếu con bất tỉnh, khó thở, co giật hay nuốt phải pin, hóa chất, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Phòng ngã cầu thang, cửa sổ
Trẻ dưới 5 tuổi trèo rất nhanh và chưa biết sợ độ cao, nên cách phòng chắc nhất là chặn đường: cửa chặn ở đầu và chân cầu thang ít nhất đến khi con 2 tuổi, khóa hạn chế cửa sổ chỉ mở dưới 6,5 cm, lưới hoặc tấm chắn khi khe lan can, ban công rộng hơn 6,5 cm, và không kê giường, ghế, bàn gần cửa sổ, lan can. Lưới chống muỗi không giữ được trẻ. Nếu con ngã từ cửa sổ, ban công, từ cao hơn 1 m hoặc lăn từ 5 bậc cầu thang trở lên, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đi cấp cứu ngay, kể cả khi con có vẻ bình thường.
- Chọn đồ chơi an toàn
Với trẻ dưới 3 tuổi, mọi đồ chơi và từng bộ phận của nó phải to hơn miệng con, thử bằng cách nhét qua lõi cuộn giấy vệ sinh: lọt qua được là quá nhỏ. Tránh đồ chơi có pin cúc áo hở nắp, nam châm nhỏ rời, bóng bay cho trẻ dưới 8 tuổi chơi không có người lớn, dây dài, đồ chơi bắn đạn và đồ quá ồn. Luôn đọc nhãn độ tuổi. Nếu con nuốt pin cúc áo, nam châm hoặc bị hóc khó thở, gọi 115 hoặc 113 ngay.
Chủ đề khác