Tuổi dậy thì

Con trai, con gái ngừng cao ở tuổi nào và còn cao thêm được bao nhiêu

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Chiều cao dừng khi sụn tăng trưởng ở đầu xương đóng lại vào cuối tuổi dậy thì: con gái thường khoảng 15–16 tuổi, con trai khoảng 17–18 tuổi, một số bạn dậy thì muộn còn cao thêm chút ít đến khoảng 20 tuổi. Con gái cao nhanh nhất trước lần có kinh đầu tiên; sau khi có kinh, phần lớn chỉ cao thêm khoảng 2,5–5 cm. Con trai bắt đầu và kết thúc muộn hơn con gái khoảng 2 năm. Khi sụn đã đóng thì không thuốc, thực phẩm chức năng hay bài tập nào làm xương dài thêm; nên đi khám sớm nếu con cao rất chậm, dậy thì quá sớm hoặc quá muộn.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đang chậm lớn hoặc ngừng cao mà đau đầu tăng dần, nôn vọt, nhất là buổi sáng.
  • Con nhìn mờ, nhìn đôi, thu hẹp tầm nhìn, co giật hoặc yếu một bên tay chân.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Trước tuổi dậy thì, con cao chưa tới khoảng 4 cm trong một năm, hoặc tụt dần xuống các đường thấp hơn trên biểu đồ tăng trưởng.
  • Con thấp hơn hẳn hầu hết các bạn cùng giới cùng tuổi, hoặc thấp hơn nhiều so với chiều cao dự kiến theo bố mẹ.
  • Bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi, bé trai trước 9 tuổi.
  • Bé gái 13 tuổi chưa nhú ngực hoặc 15 tuổi chưa có kinh; bé trai 14 tuổi chưa thấy tinh hoàn to lên.
  • Con gần như không cao thêm trong một năm khi chưa dậy thì xong, hoặc chậm lớn kèm mệt mỏi, sụt cân, tiêu chảy kéo dài, hay ốm.
  • Con đang nhịn ăn để giảm cân, tập luyện rất nặng, hoặc tự dùng thuốc, bột tăng chiều cao hay tăng cơ.

Vì sao chiều cao dừng lại

Xương dài ra nhờ sụn tăng trưởng nằm ở hai đầu xương. Trong tuổi dậy thì, nội tiết tố làm con cao vọt, đồng thời làm sụn này trưởng thành dần. Đến cuối dậy thì, sụn đóng lại thành xương và chiều cao dừng hẳn.

Vì vậy thời điểm ngừng cao gắn với thời điểm dậy thì hơn là với một con số tuổi cố định. Trẻ dậy thì sớm thường cao vọt sớm nhưng cũng dừng sớm hơn; trẻ dậy thì muộn cao vọt muộn và lớn kéo dài hơn. Trẻ thừa cân thường cao hơn bạn lúc nhỏ, nhưng xương có thể trưởng thành nhanh hơn nên cũng có thể dừng sớm hơn.

Con gái

Bé gái thường bắt đầu dậy thì khoảng 8–13 tuổi, dấu hiệu đầu tiên là nhú ngực. Con cao nhanh nhất trong khoảng từ lúc nhú ngực đến vài tháng trước lần có kinh đầu tiên. Kinh lần đầu thường đến sau nhú ngực khoảng 2–3 năm.

Sau khi có kinh, tốc độ cao đã chậm lại: phần lớn bạn gái chỉ cao thêm khoảng 2,5–5 cm nữa, rồi dừng hẳn, thường vào khoảng 15–16 tuổi. Bạn có kinh sớm thường dừng cao sớm hơn bạn có kinh muộn.

Con trai

Bé trai thường bắt đầu dậy thì khoảng 9–14 tuổi, muộn hơn con gái chừng 1–2 năm, dấu hiệu đầu tiên là tinh hoàn to lên. Con cao nhanh nhất khoảng 2 năm sau khi bắt đầu dậy thì, có bạn cao thêm khoảng 10 cm trong một năm. Đó là lý do nhiều bạn gái lớp 7, lớp 8 cao hơn bạn trai, rồi vài năm sau bị vượt.

Tốc độ cao của con trai chậm lại rõ khoảng 17–18 tuổi và phần lớn dừng ở tuổi này; một số bạn dậy thì muộn còn cao thêm chút ít đến khoảng 20 tuổi. Khi đã dậy thì xong, phần lớn các bạn chỉ cao thêm không quá 2,5–5 cm.

Làm sao biết con còn cao được không

Đo chiều cao con mỗi 6 tháng, cùng giờ, không đi giày, rồi ghi lại. Nếu con đã dậy thì xong (con gái đã có kinh vài năm, con trai giọng đã ổn định, lông mặt rõ) và chiều cao gần như không đổi trong khoảng một năm, nhiều khả năng con đã gần đạt chiều cao trưởng thành.

Chỉ phim X-quang bàn tay, cổ tay (tuổi xương) mới cho biết sụn tăng trưởng còn mở hay đã đóng. Bác sĩ chỉ cho chụp khi có lý do, như con quá thấp, cao quá chậm, dậy thì quá sớm hoặc quá muộn. Có thể ước tính chiều cao dự kiến theo bố mẹ: con trai bằng (chiều cao bố + chiều cao mẹ + 13 cm) chia 2, con gái bằng (chiều cao bố + chiều cao mẹ − 13 cm) chia 2; chiều cao thật có thể chênh khoảng 10 cm so với con số này.

Trong thời gian còn lớn, điều gì giúp con

  • Ngủ đủ 8–10 giờ mỗi đêm ở tuổi 13–18; hạn chế thức khuya kéo dài.
  • Ăn đủ bữa có thịt, cá, trứng, đậu phụ, sữa; con tuổi dậy thì ăn nhiều hơn người lớn là bình thường.
  • Đủ canxi: học sinh từ 10 tuổi cần khoảng 1.000 mg mỗi ngày theo Bộ Y tế và Viện Dinh dưỡng, tương đương 2–3 cốc sữa hoặc hộp sữa chua cộng bữa ăn đa dạng.
  • Vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày và ra ngoài trời đều đặn.
  • Không nhịn ăn để giữ dáng, không tập luyện quá sức kéo dài, và khám chữa sớm các bệnh mạn tính như hen, thiếu máu, bệnh đường ruột.
  • Không tự mua thuốc, bột, siro tăng chiều cao: chúng không làm trẻ khỏe mạnh cao thêm, một số còn trộn chất không rõ nguồn gốc có thể làm con dậy thì sớm, dừng cao sớm.

Nếu em đang đọc bài này

Nếu em thấy mình thấp hơn bạn bè lúc này, điều đó chưa nói lên chiều cao sau này. Có bạn lớp 7 đã cao vọt, có bạn đến lớp 10, lớp 11 mới bắt đầu, nhất là con trai. Em vẫn đang lớn khi cơ thể còn đang dậy thì.

Điều em làm được là ngủ trước 23 giờ, ăn đủ bữa, chơi một môn thể thao em thích và không tự mua thuốc tăng chiều cao. Nếu em lo, hãy nhờ bố mẹ đưa đi khám; bác sĩ sẽ cho em biết em còn lớn được bao lâu.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đo và ghi chiều cao của con 6 tháng một lần; giữ lại sổ khám sức khỏe ở trường để mang theo khi đi khám.
  • Ghi lại thời điểm con có dấu hiệu dậy thì đầu tiên và, với con gái, ngày có kinh lần đầu.
  • Cho con đi ngủ đúng giờ, khoảng 21:30–22:00 nếu con dậy lúc 6:00.
  • Bữa ăn hằng ngày có đạm, sữa hoặc chế phẩm từ sữa, rau xanh và trái cây; hạn chế nước ngọt, đồ chiên.
  • Khuyến khích con chơi thể thao, đi bộ, đạp xe mỗi ngày.
  • Không so sánh chiều cao của con với anh chị em, bạn bè trước mặt con; khen con về sức khỏe và nỗ lực.

Hiểu lầm thường gặp

Con trai còn cao đến 22–25 tuổi, cứ uống thuốc là cao thêm.
Phần lớn con trai dừng cao khoảng 17–18 tuổi, một số đến khoảng 20 tuổi vì dậy thì muộn. Khi sụn tăng trưởng đã đóng, không thuốc nào làm xương dài thêm.
Con gái có kinh rồi là hết cao.
Sau lần có kinh đầu tiên, phần lớn bạn gái vẫn cao thêm khoảng 2,5–5 cm, nhưng chậm dần và dừng trong vài năm.
Đu xà, kéo giãn hay đánh bóng rổ mỗi ngày sẽ làm con cao thêm sau tuổi dậy thì.
Không có bài tập nào kéo dài xương. Vận động vẫn rất tốt vì giúp xương chắc, dáng thẳng, ngủ ngon, và trong lúc còn lớn giúp con đạt tiềm năng của mình.
Con dậy thì sớm, cao hơn bạn thì sau này chắc chắn cao.
Trẻ dậy thì sớm thường cao vọt sớm nhưng dừng cũng sớm, nên lúc trưởng thành có thể không cao hơn bạn, thậm chí thấp hơn tiềm năng.

Bố mẹ hay hỏi

+Con gái 15 tuổi còn cao được không?

Nếu con đã có kinh khoảng 2–3 năm, con thường chỉ còn cao thêm rất ít. Nếu con có kinh muộn hoặc vẫn cao đều mỗi năm, con có thể còn lớn thêm; bác sĩ có thể chụp tuổi xương nếu cần.

+Con trai 17 tuổi còn cao được không?

Nhiều bạn 17 tuổi vẫn còn cao thêm chút ít, nhất là bạn dậy thì muộn. Tốc độ thường chậm hẳn khoảng 17–18 tuổi.

+Làm sao biết sụn tăng trưởng của con đã đóng chưa?

Chỉ có phim X-quang bàn tay, cổ tay mới cho biết chắc. Bác sĩ chỉ cho chụp khi có lý do lo lắng về chiều cao hay tuổi dậy thì.

+Có kinh sớm thì con gái có thấp không?

Bạn có kinh sớm thường dừng cao sớm hơn, nhưng chiều cao cuối cùng còn phụ thuộc nhiều vào gen. Nếu con có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi hoặc có kinh trước 10 tuổi, hãy đi khám.

+Sau 18 tuổi uống canxi có cao thêm không?

Canxi giúp xương chắc khỏe ở mọi tuổi, nhưng không làm xương dài thêm khi sụn đã đóng.

Nguồn tham khảo

  1. Physical Development: What's Normal? What's Not? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Physical Development in Girls: What to Expect During Puberty — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Adolescent development — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  4. How Tall Will My Child Be? Predicting a Child's Adult Height — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tăng chiều cao tuổi dậy thì

    Chiều cao của con phần lớn do gen quyết định; phần còn lại phụ thuộc vào ngủ đủ, ăn đủ đạm, canxi và vitamin D, vận động đều và không mắc bệnh mạn tính. Tuổi dậy thì là giai đoạn con cao nhanh nhất, nhưng khi sụn tăng trưởng đã đóng (thường khoảng 15–16 tuổi ở nữ, 17–18 tuổi ở nam) thì không còn cao thêm được nữa. Thực phẩm chức năng hay thuốc tăng chiều cao không làm trẻ khỏe mạnh cao thêm. Con nên đi khám nếu cao chưa tới 4 cm mỗi năm trước tuổi dậy thì, thấp hơn hẳn bạn cùng tuổi, hoặc dậy thì quá sớm hay quá muộn.

  • Dự đoán chiều cao của con

    Cách ước tính phổ biến nhất dựa vào chiều cao bố mẹ: con trai bằng (chiều cao bố + chiều cao mẹ + 13 cm) chia 2, con gái bằng (chiều cao bố + chiều cao mẹ − 13 cm) chia 2. Chiều cao thật của con có thể chênh khoảng 10 cm so với con số này, nên đây chỉ là ước tính. Điều đáng tin hơn là xem con có cao đều theo đường của mình trên biểu đồ tăng trưởng không. Con nên đi khám nếu trước tuổi dậy thì cao chưa tới khoảng 4 cm mỗi năm, tụt dần xuống đường thấp hơn, hoặc thấp hơn hẳn chiều cao dự kiến theo bố mẹ.

  • Bảng chiều cao, cân nặng chuẩn

    Việt Nam dùng chuẩn tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới. Con số ở giữa bảng là mức trung bình; trẻ có chiều cao, cân nặng nằm trong khoảng từ −2 đến +2 độ lệch chuẩn là trong giới hạn bình thường, không cần đúng con số trung bình. Điều quan trọng hơn một lần đo là con có lớn đều theo đường của mình không. Nên đi khám nếu con dưới −2, trên +2 về cân nặng, đứng cân 2–3 tháng, hoặc tụt dần xuống các đường thấp hơn.

  • Dậy thì sớm

    Dậy thì sớm là khi bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi, bé trai trước 9 tuổi: nhú vú, lông mu, tinh hoàn to lên, mùi cơ thể như người lớn, lớn vọt bất thường. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đến bác sĩ nội tiết nhi để kiểm tra, vì phát hiện sớm giúp bảo vệ chiều cao sau này và tìm nguyên nhân nếu có. Nếu dậy thì sớm đi kèm đau đầu dữ dội, nôn vọt, nhìn mờ hoặc co giật, cần đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Dậy thì muộn

    Bé gái được coi là dậy thì muộn khi đã 13 tuổi mà ngực chưa nhú, bé trai khi đã 14 tuổi mà tinh hoàn chưa to lên. Phần lớn chỉ là chậm theo thể trạng gia đình, con vẫn dậy thì và đạt chiều cao bình thường, nhưng vẫn nên đưa con đi khám nội tiết nhi để loại trừ bệnh. Cũng nên khám khi bé gái 15 tuổi chưa có kinh, hoặc dậy thì đã bắt đầu rồi dừng lại. Đi cấp cứu ngay nếu con đau đầu dữ dội, nôn vọt, nhìn mờ hoặc co giật.

  • Uống sữa có giúp con cao lên không

    Sữa cung cấp đạm, canxi và một số vitamin con cần để lớn, nên uống đủ sữa là một phần của chế độ ăn giúp con đạt chiều cao theo gen. Nhưng khi đã đủ, uống thêm không làm con cao vượt lên, và không loại sữa nào có thể hứa làm con cao hơn. Lượng hợp lý là khoảng 500 ml mỗi ngày với trẻ 1–2 tuổi, 500–700 ml với trẻ 2–5 tuổi; trẻ lớn hơn có thể uống 2–3 cốc sữa hoặc sữa chua mỗi ngày cùng bữa ăn đa dạng. Uống quá nhiều làm con no, ăn kém, dễ thiếu sắt và táo bón.

Chủ đề khác