Trẻ sơ sinh có nốt trắng trên lợi: hạt Epstein, nấm miệng hay răng sớm
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Những nốt trắng nhỏ, chắc, như hạt gạo hay hạt ngọc trên lợi hoặc giữa vòm miệng của trẻ sơ sinh thường là nang nhỏ lành tính (hay gọi là hạt Epstein), gặp ở rất nhiều bé và tự hết trong khoảng 1–2 tháng. Không cần chữa, và không được cạo, chà, chọc hay nặn. Nếu là những mảng trắng như váng sữa trên lưỡi, má trong, lau không đi, lau mạnh để lại nền đỏ, đó có thể là nấm miệng, cần cho con đi khám. Đưa con đi khám ngay nếu con bỏ bú, sốt, li bì, hoặc sau 48 giờ đầu mà hơn 6 giờ không có tã ướt.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con li bì, khó đánh thức, bú rất yếu hoặc bỏ bú hoàn toàn.
- Sau 48 giờ đầu, con hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con thở khó, môi tím, hoặc chảy máu trong miệng không cầm.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Mảng trắng trên lưỡi, má trong, môi trong, lau không đi hoặc lau để lại nền đỏ rớm máu; nhất là khi con dưới 4 tháng tuổi.
- Nốt trắng to dần, đỏ, sưng, chảy máu, hoặc có mủ.
- Nốt vẫn còn sau khoảng 3 tháng tuổi.
- Con quấy khi bú, bú ít hơn hẳn, hoặc mẹ đau rát núm vú kéo dài trong lúc con có mảng trắng trong miệng.
- Con có răng lúc mới sinh, nhất là răng lung lay, hoặc làm loét lưỡi con hay đau vú mẹ.
Nốt trắng trên lợi là gì
Khi kiểm tra miệng em bé, nhiều bố mẹ thấy những nốt trắng hoặc trắng ngà, nhỏ như hạt gạo, chắc, nhẵn, ở dọc mép lợi hoặc ở giữa vòm miệng cứng. Đây là những nang nhỏ chứa chất sừng, hình thành khi khoang miệng phát triển trong bụng mẹ. Nằm giữa vòm miệng thường gọi là hạt Epstein, nằm trên lợi thường gọi là nốt Bohn hay nang lợi.
Các nốt này không đau, không lây, không do mẹ ăn uống hay vệ sinh kém. Chúng thường tự vỡ và mất đi trong vòng 1–2 tháng nhờ con bú, mút. Phần lớn các bé không cần chữa gì.
Phân biệt với nấm miệng và răng mọc sớm
- Nang nhỏ lành tính: vài nốt riêng rẽ, tròn, chắc, nằm yên một chỗ, không lan, con bú bình thường.
- Nấm miệng (tưa lưỡi): mảng trắng như váng sữa đông bám trên lưỡi, má trong, môi trong, có thể lan rộng; lau nhẹ không đi, lau mạnh để lại nền đỏ có thể rớm máu; con có thể quấy, bỏ bú.
- Cặn sữa: lớp trắng mỏng, đều trên lưỡi ngay sau khi bú, lau nhẹ là sạch, má và môi trong vẫn hồng.
- Răng sơ sinh: hiếm gặp; là một chiếc răng thật nhô lên ở lợi hàm dưới, cứng hơn, có màu trắng ngà. Răng lung lay có thể bị hóc nên cần cho bác sĩ xem.
Không cạo, không rơ, không chọc
Một số gia đình có thói quen rơ lợi, chà lưỡi cho trẻ bằng gạc, mật ong hay lá, hoặc lấy kim khêu nốt trắng vì nghĩ là "răng sữa", "hạt sữa". Cạo, chọc hay nặn làm trầy niêm mạc miệng rất mỏng của con, gây đau, chảy máu và dễ nhiễm trùng, trong khi nốt vẫn tự hết.
Mật ong không được dùng cho trẻ dưới 1 tuổi dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả để rơ miệng, vì có thể gây ngộ độc thịt (botulism).
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ thường chỉ cần nhìn là nhận ra nang nhỏ lành tính và sẽ dặn bố mẹ theo dõi. Nếu là nấm miệng, bác sĩ sẽ kê thuốc chống nấm phù hợp với tuổi của con và hướng dẫn mẹ chăm sóc vú nếu cần. Nếu là răng sơ sinh, bác sĩ có thể giới thiệu khám răng để quyết định giữ hay nhổ.
Chăm sóc con tại nhà
- Để yên các nốt trắng; không cạo, chà, chọc hay nặn.
- Cho con bú bình thường, theo nhu cầu.
- Rửa tay trước khi chạm vào miệng con. Nếu cần lau miệng, chỉ lau nhẹ bằng gạc sạch thấm nước chín để nguội, không chà.
- Tiệt trùng bình sữa, núm vú và ti giả sau mỗi lần dùng, nhất là khi con đang bị nấm miệng.
- Chụp ảnh nốt trắng mỗi tuần để xem nốt có nhỏ đi không; mang ảnh theo khi đi khám định kỳ.
Hiểu lầm thường gặp
- Nốt trắng là răng sữa mọc sớm, phải khêu ra.
- Phần lớn là nang nhỏ lành tính và tự hết trong 1–2 tháng. Khêu, nặn chỉ làm con đau và dễ nhiễm trùng.
- Phải rơ lưỡi, rơ lợi hằng ngày cho trẻ sơ sinh bằng mật ong để sạch miệng.
- Không cần rơ lưỡi cho trẻ khỏe, và không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc thịt.
- Thấy trắng trong miệng là nấm, cứ mua thuốc bôi.
- Nốt trắng chắc trên lợi không phải nấm và không cần thuốc. Với nấm miệng ở trẻ dưới 4 tháng, nên cho con đi khám để bác sĩ kê thuốc phù hợp.
Bố mẹ hay hỏi
+Nốt trắng trên lợi trẻ sơ sinh bao lâu thì hết?
Thường trong khoảng 1–2 tháng. Nếu sau khoảng 3 tháng vẫn còn, hoặc to lên, hãy cho bác sĩ xem.
+Nốt trắng trên lợi có làm con đau, khó bú không?
Thường không. Nếu con quấy khi bú hay bỏ bú, hãy nghĩ đến nguyên nhân khác như nấm miệng và cho con đi khám.
+Làm sao biết là nấm miệng hay nốt trắng bình thường?
Nấm miệng là mảng trắng như váng sữa, lan trên lưỡi, má trong, lau không đi hoặc lau để lại nền đỏ. Nốt lành tính là hạt nhỏ, chắc, nằm riêng trên lợi hay giữa vòm miệng.
+Có cần bôi gì lên nốt trắng không?
Không. Không bôi thuốc, mật ong, dầu hay lá; cứ để yên cho nốt tự hết.
+Trẻ sơ sinh có răng khi mới sinh có sao không?
Hiếm gặp và thường không nguy hiểm, nhưng răng lung lay có thể gây hóc. Hãy cho bác sĩ xem để quyết định giữ hay nhổ.
Nguồn tham khảo
- Newborn Appearance Questions — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Oral thrush (mouth thrush) — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Nấm miệng, tưa lưỡi
Nấm miệng (tưa lưỡi) do nấm Candida, hay gặp ở trẻ trong những tháng đầu: mảng trắng như váng sữa đông bám ở lưỡi, má trong, môi trong, lau không đi, lau mạnh để lại nền đỏ có thể rớm máu. Lưỡi chỉ phủ một lớp trắng mỏng đều, lau nhẹ là đi, còn má và môi trong vẫn hồng thường là cặn sữa, không phải nấm. Nấm miệng thường nhẹ nhưng nên cho con đi khám để bác sĩ kê thuốc chống nấm hợp tuổi; trẻ dưới 4 tháng không tự mua thuốc bôi. Đưa con đi khám ngay nếu con bỏ bú, bú ít hẳn, sốt, hoặc sau 48 giờ đầu mà hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
- Dấu hiệu bé bú đủ sữa
Bé bú đủ khi từ ngày thứ 5 có ít nhất 6 tã ướt nặng mỗi 24 giờ, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt; phân chuyển sang vàng, mềm từ khoảng ngày thứ 4–5, ít nhất 2 lần mỗi ngày trong những tuần đầu; con lấy lại cân nặng lúc sinh trước 2 tuần tuổi rồi tăng đều. Trong cữ bú, bố mẹ nghe và thấy con nuốt, sau bú con thả lỏng, thỏa mãn. Đưa con đi khám ngay nếu con li bì, bú yếu, sau 48 giờ đầu mà hơn 6 giờ không có tã ướt, hoặc vàng da lan rộng.
- Trẻ bỏ bú, lười bú
Trẻ sơ sinh bú ít hẳn đi, ngủ li bì không dậy bú hay bỏ hẳn cữ bú là dấu hiệu cần coi trọng, vì ở tuổi này bú kém có thể là biểu hiện đầu tiên của nhiễm trùng nặng. Trong những tuần đầu, con cần bú ít nhất 8 lần mỗi 24 giờ và từ ngày thứ 5 có khoảng 6 tã ướt nặng mỗi ngày. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con bỏ bú kèm li bì, sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, thở nhanh, tím tái, vàng da lan xuống chân, hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Trẻ vừa bú vừa khóc, ưỡn người
Trẻ vừa bú vừa khóc, ưỡn người ra sau thường vì những lý do không nguy hiểm: con nuốt nhiều hơi, sữa ra quá nhanh hoặc quá chậm, ngậm bắt vú chưa đúng, nghẹt mũi, hay bị trớ sữa trong lúc bú. Một số nguyên nhân cần bác sĩ khám: trào ngược gây khó chịu, dị ứng đạm sữa bò, nấm miệng, dính thắng lưỡi, viêm tai. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con bỏ bú, li bì, nôn ra dịch xanh hay có máu, nôn vọt, thở nhanh hoặc tím tái khi bú, dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C, hoặc sau 48 giờ đầu hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Mọc răng và sốt
Mọc răng có thể làm con hơi ấm người, nhưng nhiệt độ thường dưới 38°C. Nếu con sốt từ 38°C trở lên, đừng vội nghĩ do mọc răng: phần lớn là do nhiễm virus hoặc bệnh khác mà con mắc cùng lúc, cần được theo dõi như mọi cơn sốt. Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc con sốt kèm li bì, bỏ bú, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím trên da, cần đi khám ngay. Chiếc răng đầu tiên thường mọc khoảng 6 tháng tuổi, có trẻ sớm từ 4 tháng hoặc muộn sau 12 tháng.
Chủ đề khác