Slime, đất nặn, son phấn trẻ em có độc không: chọn và dùng an toàn
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Slime, đất nặn và son phấn trẻ em có nhãn rõ ràng, đúng độ tuổi thường ít nguy hiểm khi con chơi có người lớn trông, rửa tay sau khi chơi và không ăn vào. Điều đáng lo là slime chứa nhiều boron (từ hàn the, axit boric), slime tự pha bằng hàn the, nước tẩy hay keo công nghiệp có thể làm bỏng rát da tay, còn son phấn không rõ nguồn gốc có thể chứa chì, thủy ngân, hoặc bột talc lẫn amiăng. Hãy mua sản phẩm có nhãn tiếng Việt ghi thành phần, độ tuổi, nơi sản xuất, thử trước một ít trên da tay con. Đi cấp cứu ngay nếu con nuốt hàn the, dung dịch pha slime hay hóa chất, nuốt hạt nở, hoặc sưng môi, mặt, khó thở sau khi bôi son phấn.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con nuốt hoặc nghi nuốt hàn the, axit boric, dung dịch kích hoạt slime, nước tẩy, nước rửa kính áp tròng: không gây nôn, mang theo lọ và đến cấp cứu ngay, kể cả khi con vẫn bình thường.
- Con nuốt hoặc nhét vào tai, mũi hạt nở (hạt nước, hạt thạch trang trí) hay pin cúc áo, nam châm trong bộ đồ chơi.
- Con ho sặc liên tục, thở rít, không khóc hay nói được, môi tím sau khi ngậm slime, đất nặn: gọi 115 hoặc 113 và sơ cứu hóc dị vật.
- Sau khi bôi son phấn, sơn móng hay vẽ mặt, con sưng môi, mặt, mí mắt, lưỡi, nổi mề đay khắp người, khò khè hoặc khó thở.
- Hóa chất, slime lỏng bắn vào mắt khiến con đau, đỏ mắt, nhìn mờ: rửa mắt dưới vòi nước sạch ít nhất 20 phút rồi đi khám mắt ngay.
- Con nôn liên tục, tiêu chảy nhiều, li bì hoặc co giật sau khi ăn phải slime, đất nặn hay mỹ phẩm.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con nuốt một miếng nhỏ slime hay đất nặn bán sẵn và vẫn chơi bình thường: lau sạch miệng, cho uống vài ngụm nước và theo dõi; nếu con nôn, đau bụng hay tiêu chảy, đưa con đi khám.
- Da tay đỏ rát, nứt nẻ, phồng nước sau khi chơi hoặc tự làm slime.
- Mẩn đỏ, ngứa, sưng quanh môi, mắt hay chỗ bôi sau khi dùng son phấn, sơn móng, kim tuyến.
- Con hay ngậm, ăn son phấn, phấn mắt, đồ trang điểm không rõ nguồn gốc nhiều lần: hỏi bác sĩ có cần xét nghiệm chì không.
- Mắt đỏ, cộm, chảy nước kéo dài sau khi kim tuyến hay phấn bay vào mắt.
Slime: điều cần biết về boron và hàn the
Nhiều loại slime được làm đông lại nhờ hợp chất boron như hàn the (borax) hoặc axit boric. Chơi bằng tay với slime đạt chuẩn thường không đáng lo. Boron chỉ gây hại khi vào người nhiều, như con ăn slime thường xuyên; dấu hiệu có thể là kích ứng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy.
Quy định an toàn đồ chơi của Liên minh châu Âu giới hạn lượng boron có thể thôi ra: 300 mg/kg với chất liệu lỏng hoặc dính như slime, 1.200 mg/kg với chất liệu khô, dẻo như đất nặn. Ở Việt Nam, đồ chơi trẻ em phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trước khi bán. Slime trôi nổi, không nhãn, không rõ nơi sản xuất thì không biết được đạt hay không.
Tự làm slime ở nhà
Những công thức tự pha trên mạng hay dùng hàn the, keo dán, nước giặt, nước rửa kính áp tròng có axit boric. Pha sai tỷ lệ hoặc nhào lâu bằng tay có thể làm da tay con bỏng rát, phồng nước. Nếu muốn làm cùng con, người lớn tự đong và pha hóa chất, không để con tự pha, không dùng hàn the bột, không dùng dụng cụ nấu ăn.
Rửa tay cho con bằng xà phòng và nước sau khi chơi. Ngừng ngay khi da tay đỏ, rát. Cất hóa chất pha slime cùng chỗ với thuốc tẩy rửa, ngoài tầm với của trẻ, và không đựng trong chai nước uống.
Đất nặn và bột nặn
Đất nặn, bột nặn bán sẵn cho trẻ em thường làm từ bột mì, muối, dầu, chất tạo màu, nên nuốt một miếng nhỏ hiếm khi gây hại. Mối lo lớn hơn với trẻ dưới 3 tuổi là hóc: miếng đất nặn dẻo có thể bít đường thở.
Đọc nhãn độ tuổi, chọn sản phẩm ghi rõ thành phần. Trẻ dị ứng lúa mì hay bệnh không dung nạp gluten nên chọn loại không có bột mì. Trẻ hay đưa đồ vào miệng cần người lớn ngồi cạnh khi chơi.
Son phấn, vẽ mặt, sơn móng cho trẻ
- Mỹ phẩm, kể cả loại quảng cáo cho trẻ em, có thể gây kích ứng, dị ứng hoặc chứa kim loại nặng như chì, thủy ngân, asen, cadimi.
- Không dùng phấn có bột talc cho trẻ: talc có thể lẫn amiăng, mà nhãn thường không ghi. Không bôi kẻ mắt kiểu kohl, kajal, surma cho trẻ vì có thể chứa chì.
- Trẻ hay mút tay không nên sơn móng tay; sơn móng có thể chứa formaldehyd và phthalat.
- Thử một ít lên da cánh tay con vài ngày trước khi bôi lên mặt; thấy đỏ, ngứa thì không dùng.
- Không bôi gần mắt, không dùng chung với người khác, tẩy sạch trước khi đi ngủ; sản phẩm có mùi lạ thì bỏ đi.
- Chỉ mua sản phẩm có nhãn tiếng Việt ghi thành phần, nơi sản xuất, hạn dùng; không mua mỹ phẩm không nhãn, nhãn toàn chữ nước ngoài.
Chọn sản phẩm an toàn
Đọc nhãn trước khi mua: tên sản phẩm, thành phần, độ tuổi phù hợp, tên và địa chỉ nơi sản xuất hoặc nhập khẩu, hướng dẫn và cảnh báo. Đồ chơi bán hợp pháp ở Việt Nam có dấu hợp quy CR. Hàng giá rẻ bất thường, không bao bì, mua qua mạng không rõ người bán là những sản phẩm nên tránh.
Nhãn độ tuổi cho biết sản phẩm có an toàn với lứa tuổi đó hay không. Bộ slime, bộ trang điểm có hạt nhỏ, kim tuyến, hạt nở, pin thì không cho trẻ nhỏ chơi dù con thích.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con chơi slime, đất nặn ở bàn, có người lớn trông, nhắc con không cho vào miệng.
- Rửa tay con bằng xà phòng và nước ngay sau khi chơi, trước khi ăn.
- Cất slime, đất nặn vào hộp kín; bỏ đi khi có mùi lạ, mốc hay đổi màu.
- Nếu con nuốt một ít slime hay đất nặn: lau miệng, cho uống vài ngụm nước, không gây nôn, theo dõi con vài giờ.
- Da tay đỏ rát sau khi chơi: rửa bằng nhiều nước sạch, bôi kem dưỡng ẩm không mùi, ngừng chơi loại đó.
- Tẩy son phấn cho con bằng nước ấm và sữa rửa mặt dịu nhẹ trước khi ngủ.
- Giữ lại vỏ hộp, nhãn sản phẩm để đưa bác sĩ xem nếu con có phản ứng.
Hiểu lầm thường gặp
- Slime tự làm ở nhà an toàn hơn slime mua sẵn.
- Slime tự pha bằng hàn the, nước tẩy, nước rửa kính áp tròng khó kiểm soát lượng hóa chất và có thể làm bỏng da tay. Slime mua có nhãn, đạt quy chuẩn và có người lớn trông thường an toàn hơn.
- Đồ ghi 'dành cho trẻ em' thì chắc chắn không độc.
- Một số son phấn, đồ chơi quảng cáo cho trẻ em vẫn chứa kim loại nặng hoặc chất gây dị ứng. Hãy xem nhãn, thành phần và nguồn gốc, không chỉ dòng chữ trên bao bì.
- Nuốt phải slime thì phải móc họng cho nôn ra.
- Không gây nôn. Lau miệng, cho uống vài ngụm nước và theo dõi; nếu con nuốt hóa chất pha slime, hạt nở, pin hay có dấu hiệu bất thường thì đi cấp cứu.
- Thoa phấn rôm, phấn trẻ em lên mặt con cho trắng, đẹp.
- Phấn có talc có thể lẫn amiăng, và hít phải bột phấn có thể hại phổi của trẻ. Không dùng phấn có talc cho trẻ.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ mấy tuổi chơi slime được?
Theo độ tuổi ghi trên nhãn, thường từ 3 tuổi trở lên. Trẻ nhỏ hơn hay cho đồ vào miệng, dễ hóc và nuốt phải, nên chưa nên chơi.
+Con lỡ ăn slime có sao không?
Một miếng nhỏ slime bán sẵn thường chỉ gây khó chịu nhẹ. Lau miệng, cho uống vài ngụm nước, theo dõi; con nôn, đau bụng, tiêu chảy, ho sặc hay khó thở thì đi khám ngay.
+Làm slime bằng hàn the có độc không?
Hàn the là hợp chất boron, nuốt vào có thể gây nôn, tiêu chảy, và pha đậm có thể làm rát da tay. Không cho con tự pha hàn the; nếu con nuốt phải, đến cấp cứu và mang theo gói hàn the.
+Có nên cho bé gái dùng son môi, phấn mắt không?
Thỉnh thoảng dùng loại có nhãn rõ ràng, thử trước trên da và tẩy sạch trong ngày thường không đáng lo. Tránh phấn có talc, kẻ mắt kohl, sơn móng với trẻ hay mút tay, và mỹ phẩm không rõ nguồn gốc.
+Làm sao biết son phấn của con có chì không?
Nhìn bằng mắt không biết được. Chỉ mua sản phẩm có nhãn tiếng Việt, nguồn gốc rõ ràng; nếu con đã dùng hoặc ngậm nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc, hỏi bác sĩ về xét nghiệm chì trong máu.
Nguồn tham khảo
- Face Paints & Makeup: Choose Carefully to Avoid Toxic Ingredients — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- How to Choose Safer Personal Care Products: Tips for Families — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- How to Buy Safe Toys — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Chọn đồ chơi an toàn
Với trẻ dưới 3 tuổi, mọi đồ chơi và từng bộ phận của nó phải to hơn miệng con, thử bằng cách nhét qua lõi cuộn giấy vệ sinh: lọt qua được là quá nhỏ. Tránh đồ chơi có pin cúc áo hở nắp, nam châm nhỏ rời, bóng bay cho trẻ dưới 8 tuổi chơi không có người lớn, dây dài, đồ chơi bắn đạn và đồ quá ồn. Luôn đọc nhãn độ tuổi. Nếu con nuốt pin cúc áo, nam châm hoặc bị hóc khó thở, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Nhiễm độc chì ở trẻ
Chì không có mức nào được coi là an toàn cho trẻ: trẻ nhỏ hấp thu chì qua đường ăn nhiều hơn người lớn nhiều lần, và tổn thương não do chì thường không hồi phục. Ở Việt Nam, nguồn đáng lo là thuốc cam, thuốc bột, thuốc gia truyền không rõ nguồn gốc, sơn cũ bong tróc, bụi đất ở nơi tái chế ắc quy, pin, phế liệu, và đồ gốm, đồ chơi không rõ nguồn gốc. Nhiễm chì kéo dài thường âm thầm, chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con co giật, li bì, nôn liên tục, đau bụng dữ dội, nhất là sau khi dùng thuốc cam hay nuốt vật bằng chì.
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
- Viêm da tiếp xúc ở trẻ
Viêm da tiếp xúc là khi da đỏ, ngứa, khô nứt hoặc nổi mụn nước đúng ở chỗ đã chạm vào một chất nào đó: xà phòng, nước tẩy rửa, kim loại ở khuyên tai hay khóa quần, mỹ phẩm, thuốc nhuộm tóc, cao su, nhựa cây. Cách chữa quan trọng nhất là tìm ra và tránh chất đó, rửa sạch da, dưỡng ẩm; phần lớn trường hợp khỏi sau 2–3 tuần. Không tự bôi thuốc có corticoid cho con; đưa con đi khám khi da phồng rộp, chảy dịch, lan rộng, ở mặt hay vùng kín, hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng. Gọi 115 hoặc 113 nếu con sưng môi, mặt, khó thở.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
- Có nên dùng phấn rôm
Không nên dùng phấn rôm cho trẻ nhỏ. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không rắc phấn rôm cho bé, vì bột phấn bay lên dễ bị hít vào phổi, có thể gây tổn thương phổi nặng; phấn có talc còn có nguy cơ lẫn sợi amiăng, còn phấn bột ngô vẫn có thể kích ứng đường thở. Rôm sảy, hăm cổ, hăm tã đỡ khi giữ da con mát, sạch và khô. Nếu con lỡ hít nhiều phấn rồi ho sặc sụa, thở nhanh, thở rít, khó thở hoặc tím tái, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
Chủ đề khác