Trẻ sơ sinh

Trẻ 1 tuổi (12 tháng) biết làm gì: các mốc phát triển và khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ 12 tháng tuổi vịn đứng lên được và đi men theo đồ đạc, nhặt đồ nhỏ bằng ngón cái và ngón trỏ, vẫy tay chào, gọi 'bố', 'mẹ' đúng người, hiểu tiếng 'không', chơi vỗ tay, tìm món đồ vừa thấy bố mẹ giấu, bỏ đồ vào hộp. Nhiều bé chập chững những bước đầu quanh sinh nhật, nhưng đa số tự đi được trong khoảng 12–15 tháng. Nên đưa con đi khám nếu 12 tháng con chưa bập bẹ, chưa chỉ tay hay vẫy tay chào, không quay lại khi gọi tên, chưa tự vịn đứng hay chưa di chuyển được bằng cách nào, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con hóc, không ho, không khóc, không thở được, môi tím: sơ cứu ngay và gọi 115 hoặc 113.
  • Con nuốt hoặc nghi nuốt pin cúc áo hay nam châm, kể cả khi con vẫn bình thường: đến cấp cứu ngay.
  • Con được vớt lên từ xô, chậu, bể nước: nếu con không thở bình thường, gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu thổi ngạt, ép tim ngay.
  • Con đột nhiên mất kỹ năng đã có, kèm co giật, li bì, méo miệng, yếu hoặc liệt một bên người.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • 12 tháng (tuổi hiệu chỉnh với trẻ sinh non) con chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, chưa vẫy tay chào, chưa lắc đầu.
  • Con không quay lại khi được gọi tên, ít nhìn mắt, không nhìn theo khi bố mẹ chỉ vào một thứ.
  • Khoảng 12 tháng con chưa tự vịn đứng lên, chưa bò, chưa lết, chưa di chuyển được bằng cách nào.
  • Con chỉ dùng một tay, hoặc một bên tay chân cử động ít hơn hẳn bên kia; người mềm oặt hoặc cứng đờ.
  • Con không tìm món đồ vừa thấy bố mẹ giấu, không hiểu những lời đơn giản kèm cử chỉ như 'đưa mẹ'.
  • Con mất đi kỹ năng đã có: không còn bập bẹ, không còn vẫy tay, không còn chơi như trước.

Phần lớn trẻ 12 tháng làm được gì

  • Giao tiếp và cảm xúc: chơi các trò với bố mẹ như vỗ tay, ú òa.
  • Ngôn ngữ: vẫy tay chào; gọi bố mẹ là 'bố', 'mẹ' hoặc một cách gọi riêng; hiểu tiếng 'không', dừng lại một chút khi bố mẹ nói.
  • Nhận thức: bỏ đồ vào hộp, như thả khối gỗ vào cốc; tìm món đồ vừa thấy bố mẹ giấu dưới khăn.
  • Vận động: vịn đứng lên, đi men theo đồ đạc, uống bằng cốc không nắp khi có người cầm giúp, nhặt đồ nhỏ bằng ngón cái và ngón trỏ.

Hiểu các mốc cho đúng

Các mốc trên là những việc phần lớn trẻ (khoảng 3 trong 4 trẻ) làm được lúc 12 tháng. Có bé đã tự đi vài bước, nói thêm một hai từ; có bé lúc này chủ yếu bập bẹ thành chuỗi nghe như đang nói mà vẫn bình thường. Đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng; nên đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi.

Ở tuổi này, cử chỉ quan trọng không kém lời nói: chỉ tay xin đồ, chỉ cho bố mẹ xem thứ con thích, vẫy tay, lắc đầu. Con chưa có những cử chỉ này lúc 12 tháng là lý do nên kiểm tra thính lực và phát triển. Với trẻ sinh non, so mốc theo tuổi hiệu chỉnh đến khoảng 2 tuổi.

Ăn uống của con quanh 1 tuổi

Từ 1 tuổi, con ăn cùng bữa với gia đình, thức ăn cắt nhỏ, mềm, ít muối và không thêm đường. Con có thể uống sữa tươi tiệt trùng hoặc thanh trùng, không đường, khoảng 500 ml mỗi ngày; uống quá nhiều sữa làm con no, ăn kém, dễ thiếu sắt. Mật ong chỉ cho con dùng sau 1 tuổi.

Con thèm ăn ít hơn trước là bình thường vì con lớn chậm lại so với năm đầu; có bữa ăn nhiều, có bữa ăn rất ít. Để con tự bốc, tập cầm thìa, uống bằng cốc. Trẻ dưới 5 tuổi không ăn hạt nguyên như lạc, hạt dưa, không ăn bỏng ngô, kẹo cứng, thạch viên nhỏ; nho, cà chua bi cắt làm tư theo chiều dọc.

Giúp con phát triển mỗi ngày

  • Gọi đúng tên đồ vật, bộ phận cơ thể; khi con chỉ tay và nói 'à', đáp lại bằng từ đúng: 'Con muốn quả bóng à, bóng đây'.
  • Đọc sách tranh mỗi ngày, để con tự lật trang, chỉ vào hình.
  • Chơi giấu đồ, xếp khối, bỏ đồ vào hộp, vỗ tay theo bài hát.
  • Cho con tập đứng, đi men trên sàn an toàn, chân trần trong nhà; không dùng xe tập đi.
  • Không cho con xem màn hình, trừ gọi video với người thân.
  • Đưa con đi tiêm chủng và khám định kỳ đúng hẹn; hỏi bác sĩ về các mốc của con.

Giữ an toàn khi con bắt đầu đứng và đi

  • Đuối nước có thể xảy ra trong vài centimet nước: đổ hết nước trong xô, chậu sau khi dùng, đậy bể, chum, lu; luôn có người lớn ở cạnh khi con ở gần nước.
  • Chặn cầu thang, lắp chắn cửa sổ, ban công; không kê ghế, giường cạnh cửa sổ.
  • Bắt vít tủ, kệ, tivi vào tường; để phích nước, nồi nóng, ấm trà xa mép bàn.
  • Cất thuốc, hóa chất, dầu gió, pin cúc áo, nam châm lên cao hoặc tủ có khóa.
  • Khi đi ô tô, cho con ngồi ghế an toàn dành cho trẻ ở hàng ghế sau, quay mặt về phía sau xe càng lâu càng tốt.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi các mốc con đạt được vào sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em hoặc điện thoại, kèm ngày tháng.
  • Quay video ngắn khi thấy điều gì khiến bố mẹ lo, để bác sĩ xem.
  • Để ý xem con có chỉ tay khoe đồ, nhìn theo khi bố mẹ chỉ, quay lại khi gọi tên không; kể với bác sĩ nếu con ít làm những việc này.
  • Nếu lo, đưa con đi khám sớm; không chờ vì nghe nói 'con trai chậm nói' hay 'lớn lên tự khắc biết'.
  • Nếu con sinh non, ghi cả tuổi thật và tuổi hiệu chỉnh để so mốc cho đúng.

Hiểu lầm thường gặp

Con 1 tuổi chưa biết đi là chậm.
Đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng, có bé muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nên đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, hoặc 12 tháng chưa vịn đứng, chưa di chuyển được bằng cách nào.
Cho con dùng xe tập đi để con đi sớm, mẹ đỡ mỏi lưng.
Xe tập đi không giúp con biết đi sớm hơn, có thể làm con đi muộn hơn, và dễ làm con lật xe, lao xuống cầu thang, với tới đồ nóng. Hãy để con tập trên sàn.
1 tuổi chưa nói được từ nào là chậm nói, phải đi can thiệp ngay.
Nhiều bé 1 tuổi mới nói 1–2 từ hoặc chủ yếu bập bẹ. Điều cần để ý lúc này là con có bập bẹ, chỉ tay, vẫy tay, quay lại khi gọi tên không; nên đi khám nếu đến 16 tháng con chưa nói được từ nào.
Con lười ăn quanh 1 tuổi là thiếu chất, phải ép ăn.
Quanh 1 tuổi con lớn chậm lại nên ăn ít hơn và thất thường hơn. Ép ăn làm con sợ bữa ăn. Nếu con vẫn lên cân, chơi, ngủ bình thường, hãy để con tự quyết ăn bao nhiêu.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ 1 tuổi biết nói mấy từ?

Nhiều bé 1 tuổi gọi 'bố', 'mẹ' đúng người và có thể nói thêm 1–2 từ khác. Từ khoảng 12–18 tháng, vốn từ tăng dần; 16 tháng chưa nói được từ nào thì nên đi khám.

+Trẻ 12 tháng chưa biết đứng có sao không?

Phần lớn trẻ 12 tháng đã vịn đứng lên và đi men theo đồ đạc. Nếu khoảng 12 tháng con chưa tự vịn đứng, chưa bò hay di chuyển bằng cách nào, nên đưa con đi khám.

+Trẻ 1 tuổi uống bao nhiêu sữa tươi là đủ?

Khoảng 2 cốc, tức khoảng 500 ml mỗi ngày, loại không đường; con vẫn bú mẹ được nếu mẹ và con muốn. Uống quá khoảng 700 ml mỗi ngày làm con ăn kém và dễ thiếu sắt.

+Trẻ 1 tuổi chưa chỉ tay có sao không?

Phần lớn trẻ quanh 12 tháng đã chỉ tay để xin đồ hoặc khoe đồ. Nếu con chưa chỉ tay, chưa vẫy tay, kèm ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, nên đi khám để kiểm tra thính lực và sàng lọc phát triển.

+Trẻ 1 tuổi có được ăn mật ong không?

Từ sau 1 tuổi con có thể ăn một ít mật ong, nhưng mật ong vẫn là đường, nên dùng ít. Trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong vì nguy cơ ngộ độc.

Nguồn tham khảo

  1. Important Milestones: Your Baby By One Year — Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC)
  2. Language Delays in Toddlers: Information for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Movement Milestones: Babies 8 to 12 Months — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Checkup Checklist: First Birthday (12 Months Old) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Các mốc phát triển của trẻ

    Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.

  • Trẻ chậm biết đi

    Nhiều bé chập chững những bước đầu tiên quanh sinh nhật 1 tuổi, và đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng; có bé đi sớm hơn hoặc muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, nếu con mất kỹ năng đã có, đi khập khiễng, chỉ đi kiễng gót, hay một bên chân cử động kém. Xe tập đi không giúp con biết đi sớm hơn.

  • Trẻ chậm nói

    Mỗi trẻ biết nói sớm muộn khác nhau, nhưng có những mốc không nên chờ: 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay hay vẫy tay; 16–18 tháng chưa nói được từ đơn nào có nghĩa; 2 tuổi chưa tự nói được câu hai từ hoặc biết ít hơn khoảng 50 từ; 3 tuổi người trong nhà vẫn khó hiểu con nói gì. Gặp một trong các mốc này, hoặc con mất đi những từ đã biết, hãy đưa con đi khám để kiểm tra thính lực và phát triển. Phần lớn trẻ chậm nói tiến bộ tốt khi được phát hiện và hỗ trợ sớm.

  • Trẻ mấy tuổi uống sữa tươi

    Trẻ dưới 12 tháng không uống sữa bò tươi làm đồ uống chính; trong năm đầu con chỉ cần sữa mẹ hoặc sữa công thức, sữa tươi chỉ dùng một ít để nấu cháo, bột từ khoảng 6 tháng. Từ 1 tuổi, con có thể uống sữa tươi đã tiệt trùng hoặc thanh trùng, không đường, loại nguyên kem cho trẻ 1–2 tuổi, khoảng 2 cốc (khoảng 500 ml) mỗi ngày. Uống quá khoảng 700 ml mỗi ngày làm con no, ăn kém và dễ thiếu sắt. Nếu sau khi uống sữa con khó thở, sưng môi mặt hay nổi mẩn khắp người, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ 9 tháng tuổi biết làm gì

    Phần lớn trẻ 9 tháng tuổi tự ngồi vững không cần đỡ và tự xoay người lên ngồi, chuyển đồ từ tay này sang tay kia, bập bẹ 'ma ma', 'ba ba', quay lại khi được gọi tên, giơ tay đòi bế, cười khi chơi ú òa, tìm đồ vừa rơi khỏi tầm mắt, và thường e dè, bám bố mẹ khi gặp người lạ. Nhiều bé bắt đầu bò trong khoảng 7–10 tháng. Nên đưa con đi khám nếu đến 9 tháng con chưa tự ngồi được, không quay lại khi gọi tên, chưa bập bẹ, không chơi ú òa, ít nhìn mắt và cười đáp lại, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào. Trẻ sinh non tính theo tuổi hiệu chỉnh.

  • Trẻ 18 tháng tuổi biết làm gì

    Phần lớn trẻ 18 tháng tuổi tự đi không cần vịn, trèo lên xuống ghế, vẽ nguệch ngoạc, tự bốc ăn và tập dùng thìa, cố nói ít nhất 3 từ ngoài 'bố', 'mẹ', làm theo lời dặn đơn giản không cần cử chỉ, chỉ tay cho bố mẹ xem thứ con thấy hay, bắt chước việc nhà như quét nhà. Nên đưa con đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, chưa nói được từ đơn nào có nghĩa, không chỉ tay khoe đồ, không hiểu lời dặn đơn giản, ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào. 18 tháng cũng là lúc bác sĩ sàng lọc phát triển và tự kỷ.

Chủ đề khác