Trẻ 15 tháng tuổi biết làm gì: các mốc phát triển và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Trả lời nhanh
Phần lớn trẻ 15 tháng tuổi tự đi được vài bước, tự bốc ăn, xếp chồng được hai khối, cố nói một hai từ ngoài 'bố', 'mẹ', nhìn đúng đồ vật quen khi bố mẹ gọi tên, chỉ tay để xin đồ hay nhờ giúp, làm theo lời dặn khi có kèm cử chỉ, khoe đồ con thích và ôm hôn bố mẹ. Có bé lúc này vẫn còn đi men, chưa tự đi; đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng, và nên đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi. Nên đưa con đi khám sớm nếu 15 tháng con chưa chỉ tay, chưa vẫy tay chào, không quay lại khi gọi tên, chưa vịn đứng được, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào; 16 tháng chưa nói được từ nào cũng là lý do đi khám.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con hóc, không ho, không khóc, không thở được, môi tím: sơ cứu ngay và gọi 115 hoặc 113.
- Con nuốt hoặc nghi nuốt pin cúc áo hay nam châm, kể cả khi con vẫn bình thường: đến cấp cứu ngay.
- Con uống hoặc nghi uống phải thuốc, hóa chất tẩy rửa, dầu hỏa: gọi 115 hoặc 113, mang theo vỏ chai, không tự gây nôn.
- Con được vớt lên từ xô, chậu, bể nước: nếu con không thở bình thường, gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu thổi ngạt, ép tim ngay.
- Con đột nhiên mất kỹ năng đã có, kèm co giật, li bì, méo miệng, yếu hoặc liệt một bên người: gọi 115 hoặc 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- 15 tháng (tuổi hiệu chỉnh với trẻ sinh non) con chưa chỉ tay, chưa vẫy tay chào, chưa lắc đầu.
- Con không quay lại khi được gọi tên, ít nhìn mắt, không nhìn theo khi bố mẹ chỉ vào một thứ, không mang đồ đến khoe.
- Con chưa tự vịn đứng lên, chưa đi men theo đồ đạc; hoặc đến 18 tháng con vẫn chưa tự đi được.
- 16 tháng con chưa nói được từ nào, hoặc không hiểu những lời đơn giản kèm cử chỉ như 'đưa mẹ'.
- Con chỉ dùng một tay, một bên tay chân cử động ít hơn hẳn bên kia, người mềm oặt hoặc cứng đờ, hay chỉ đi kiễng gót.
- Con mất đi kỹ năng đã có: không còn bập bẹ, không còn vẫy tay, không còn chơi như trước.
Phần lớn trẻ 15 tháng làm được gì
Các mốc dưới đây theo bảng 'Learn the Signs. Act Early.' mà Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ và Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hoa Kỳ dùng. Đó là những việc phần lớn trẻ (khoảng 3 trong 4 trẻ) đã làm được khi tròn 15 tháng.
- Giao tiếp và cảm xúc: bắt chước trẻ khác khi chơi, như lấy đồ chơi ra khỏi hộp khi thấy bạn làm; mang hoặc giơ đồ con thích cho bố mẹ xem; vỗ tay khi thích thú; ôm gấu bông, búp bê; ôm, hôn, rúc vào lòng bố mẹ.
- Ngôn ngữ: cố nói một hai từ ngoài 'bố', 'mẹ'; nhìn đúng đồ vật quen khi bố mẹ gọi tên; làm theo lời dặn khi có cả lời nói và cử chỉ, như bố chìa tay và nói 'đưa bố cái thìa'; chỉ tay để xin đồ hoặc nhờ giúp.
- Nhận thức: dùng đồ vật đúng cách, như cầm điện thoại áp lên tai, cầm cốc uống, lật sách; xếp chồng được ít nhất hai khối hay hai món đồ nhỏ.
- Vận động: tự đi được vài bước không cần vịn; dùng ngón tay bốc thức ăn đưa vào miệng.
Hiểu các mốc cho đúng
Mỗi bé có nhịp riêng. Có bé 15 tháng đã đi vững và nói được vài từ; có bé mới đi men theo đồ đạc, chủ yếu bập bẹ thành chuỗi mà vẫn bình thường. Điều cần để ý là con chậm ở nhiều mốc cùng lúc, hoặc con mất kỹ năng đã có.
Ở tuổi này, cử chỉ và sự muốn giao tiếp quan trọng không kém số từ: chỉ tay, nhìn theo khi bố mẹ chỉ, mang đồ đến khoe, quay lại khi được gọi. Con ít làm những việc này là lý do nên kiểm tra thính lực và sàng lọc phát triển, kể cả khi con đã biết đi. Với trẻ sinh non, so mốc theo tuổi hiệu chỉnh đến khoảng 2 tuổi.
Ăn, ngủ của con quanh 15 tháng
Con ăn cùng bữa với gia đình, thức ăn cắt nhỏ, mềm, ít muối và không thêm đường. Sữa tươi không đường khoảng 500 ml mỗi ngày là đủ; uống quá nhiều sữa làm con no, ăn kém, dễ thiếu sắt. Con hay từ chối món mới, có bữa ăn rất ít: cho con chọn giữa hai món đều lành mạnh, để con tự bốc, tập cầm thìa, uống bằng cốc, và không ép ăn.
Trẻ 1–2 tuổi cần khoảng 11–14 giờ ngủ mỗi ngày, tính cả giấc trưa. Không cho con ngậm bình sữa đi ngủ vì dễ sâu răng. Trẻ dưới 5 tuổi không ăn hạt nguyên như lạc, hạt dưa, không ăn bỏng ngô, kẹo cứng, thạch viên nhỏ; nho, cà chua bi cắt dọc làm bốn.
Khi đi khám, bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ cân đo, khám toàn thân, hỏi về các mốc như con có uống cốc mà ít đổ không, có tìm đồ khi được hỏi 'quả bóng đâu' không, có ngồi xổm nhặt đồ được không, rồi xem răng và có thể kiểm tra thiếu máu. Nếu cần, bác sĩ đo thính lực, thị lực.
Bố mẹ mang theo sổ tiêm chủng để bác sĩ hoặc trạm y tế xem con đã đủ các mũi đến 12 tháng chưa, tiêm bù mũi còn thiếu và hẹn các mũi lúc 18 tháng. Nếu kết quả sàng lọc cho thấy cần đánh giá thêm, con được giới thiệu đi khám phát triển, ngôn ngữ trị liệu hoặc vật lý trị liệu; hỗ trợ sớm, trước 3 tuổi càng tốt, giúp con tiến bộ nhiều hơn so với chờ đợi.
Giúp con phát triển và giữ an toàn
- Trò chuyện bằng câu ngắn, gọi đúng tên đồ vật; khi con chỉ tay và nói 'à', đáp bằng từ đúng: 'Con muốn quả chuối à, chuối đây'.
- Đọc sách tranh mỗi ngày, hỏi 'con mèo đâu' để con chỉ; chơi xếp khối, bỏ đồ vào hộp, vỗ tay theo bài hát.
- Cho con đi, leo, chơi trên sàn và ngoài trời ở chỗ an toàn; không dùng xe tập đi.
- Không cho con xem màn hình, trừ gọi video với người thân.
- Chặn cầu thang, lắp chắn cửa sổ, ban công; bắt vít tủ, kệ, tivi vào tường; để phích nước, nồi nóng, đồ uống nóng xa mép bàn.
- Cất thuốc, hóa chất, dầu gió, pin cúc áo, nam châm vào tủ có khóa; luôn có người lớn ở cạnh khi con ở gần nước, đổ hết nước trong xô, chậu sau khi dùng.
- Đi ô tô thì con ngồi ghế an toàn dành cho trẻ ở hàng ghế sau, quay mặt về phía sau xe càng lâu càng tốt.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi các từ con nói được và các mốc con đạt vào sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em hoặc điện thoại, kèm ngày tháng.
- Quay video ngắn khi thấy điều gì khiến bố mẹ lo, để bác sĩ xem.
- Để ý xem con có chỉ tay khoe đồ, nhìn theo khi bố mẹ chỉ, quay lại khi gọi tên không; kể với bác sĩ nếu con ít làm những việc này.
- Nếu lo, đưa con đi khám sớm; không chờ vì nghe nói 'con trai chậm nói' hay 'lớn lên tự khắc biết'.
- Nếu con sinh non, ghi cả tuổi thật và tuổi hiệu chỉnh để so mốc cho đúng.
Hiểu lầm thường gặp
- 15 tháng chưa biết đi là chậm, phải đi khám ngay.
- Đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng, có bé muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nên đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, hoặc bây giờ con chưa vịn đứng, chưa đi men được.
- Con biết đi rồi thì chậm nói không đáng lo.
- Vận động và giao tiếp là hai mảng riêng. Con đi giỏi mà không chỉ tay, ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên thì vẫn nên đi khám, kiểm tra thính lực.
- Cho con xem video dạy nói để con nói sớm.
- Trẻ nhỏ học nói qua trò chuyện qua lại với người thật. Trẻ dưới 2 tuổi xem màn hình nhiều thường nói muộn hơn.
- Con hay ăn vạ, ném đồ là hư, phải đánh cho sợ.
- Ở tuổi này con chưa nói được điều mình muốn nên hay bực bội. Đánh, quát làm con sợ mà không dạy được con. Giữ bình tĩnh, nói ngắn, đưa con ra khỏi chỗ gây bực và nhất quán với giới hạn đã đặt.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 15 tháng nói được bao nhiêu từ?
Phần lớn trẻ 15 tháng cố nói được một hai từ ngoài 'bố', 'mẹ', nhiều bé nói nhiều hơn. Nếu đến 16 tháng con chưa nói được từ nào, nên đưa con đi khám.
+Trẻ 15 tháng chưa biết đi có sao không?
Nhiều bé 15 tháng mới đi được vài bước hoặc còn đi men mà vẫn bình thường. Nên đi khám nếu con chưa vịn đứng, chưa đi men, chỉ đi kiễng gót, hoặc đến 18 tháng vẫn chưa tự đi.
+Trẻ 15 tháng chưa chỉ tay có sao không?
Phần lớn trẻ quanh 12–15 tháng đã chỉ tay để xin đồ hoặc nhờ giúp. Nếu con chưa chỉ tay, chưa vẫy tay, kèm ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, nên đi khám để kiểm tra thính lực và sàng lọc phát triển.
+Trẻ 15 tháng ngủ bao nhiêu là đủ?
Khoảng 11–14 giờ mỗi ngày, tính cả giấc trưa. Nhiều bé lúc này còn ngủ hai giấc ngày, có bé đã chuyển dần sang một giấc.
+Trẻ 15 tháng uống bao nhiêu sữa tươi?
Khoảng 500 ml mỗi ngày, loại không đường; con vẫn bú mẹ được nếu mẹ và con muốn. Uống quá nhiều sữa làm con ăn kém và dễ thiếu sắt.
Nguồn tham khảo
- Important Milestones: Your Child By Fifteen Months — Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC)
- Your Checkup Checklist: 15 Months Old — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Language Delays in Toddlers: Information for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ 1 tuổi biết làm gì
Phần lớn trẻ 12 tháng tuổi vịn đứng lên được và đi men theo đồ đạc, nhặt đồ nhỏ bằng ngón cái và ngón trỏ, vẫy tay chào, gọi 'bố', 'mẹ' đúng người, hiểu tiếng 'không', chơi vỗ tay, tìm món đồ vừa thấy bố mẹ giấu, bỏ đồ vào hộp. Nhiều bé chập chững những bước đầu quanh sinh nhật, nhưng đa số tự đi được trong khoảng 12–15 tháng. Nên đưa con đi khám nếu 12 tháng con chưa bập bẹ, chưa chỉ tay hay vẫy tay chào, không quay lại khi gọi tên, chưa tự vịn đứng hay chưa di chuyển được bằng cách nào, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào.
- Trẻ 18 tháng tuổi biết làm gì
Phần lớn trẻ 18 tháng tuổi tự đi không cần vịn, trèo lên xuống ghế, vẽ nguệch ngoạc, tự bốc ăn và tập dùng thìa, cố nói ít nhất 3 từ ngoài 'bố', 'mẹ', làm theo lời dặn đơn giản không cần cử chỉ, chỉ tay cho bố mẹ xem thứ con thấy hay, bắt chước việc nhà như quét nhà. Nên đưa con đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, chưa nói được từ đơn nào có nghĩa, không chỉ tay khoe đồ, không hiểu lời dặn đơn giản, ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, hoặc con mất kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào. 18 tháng cũng là lúc bác sĩ sàng lọc phát triển và tự kỷ.
- Các mốc phát triển của trẻ
Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.
- Trẻ chậm biết đi
Nhiều bé chập chững những bước đầu tiên quanh sinh nhật 1 tuổi, và đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng; có bé đi sớm hơn hoặc muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, nếu con mất kỹ năng đã có, đi khập khiễng, chỉ đi kiễng gót, hay một bên chân cử động kém. Xe tập đi không giúp con biết đi sớm hơn.
- Trẻ chậm nói
Mỗi trẻ biết nói sớm muộn khác nhau, nhưng có những mốc không nên chờ: 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay hay vẫy tay; 16–18 tháng chưa nói được từ đơn nào có nghĩa; 2 tuổi chưa tự nói được câu hai từ hoặc biết ít hơn khoảng 50 từ; 3 tuổi người trong nhà vẫn khó hiểu con nói gì. Gặp một trong các mốc này, hoặc con mất đi những từ đã biết, hãy đưa con đi khám để kiểm tra thính lực và phát triển. Phần lớn trẻ chậm nói tiến bộ tốt khi được phát hiện và hỗ trợ sớm.
- Trẻ mấy tuổi uống sữa tươi
Trẻ dưới 12 tháng không uống sữa bò tươi làm đồ uống chính; trong năm đầu con chỉ cần sữa mẹ hoặc sữa công thức, sữa tươi chỉ dùng một ít để nấu cháo, bột từ khoảng 6 tháng. Từ 1 tuổi, con có thể uống sữa tươi đã tiệt trùng hoặc thanh trùng, không đường, loại nguyên kem cho trẻ 1–2 tuổi, khoảng 2 cốc (khoảng 500 ml) mỗi ngày. Uống quá khoảng 700 ml mỗi ngày làm con no, ăn kém và dễ thiếu sắt. Nếu sau khi uống sữa con khó thở, sưng môi mặt hay nổi mẩn khắp người, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
Chủ đề khác