Giấc ngủ

Trẻ khó ngủ, lâu vào giấc: nguyên nhân và cách giúp con ngủ dễ hơn

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ mầm non và tiểu học khó ngủ là do thói quen: giờ ngủ thay đổi, xem màn hình sát giờ ngủ, chơi đùa kích động, ngủ trưa quá muộn, uống trà sữa hay nước có caffeine, hoặc con đang lo lắng, sợ tối. Giữ giờ ngủ, giờ dậy cố định, có nếp trước khi ngủ yên tĩnh khoảng 20–30 phút và tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ thường giúp con vào giấc dễ hơn sau vài tuần. Nên cho con đi khám khi con ngáy to, có lúc ngưng thở, hay ngứa, khó chịu ở chân về đêm, hoặc khó ngủ kéo dài làm con mệt, cáu gắt ban ngày.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con ngừng thở khi ngủ kèm môi hoặc mặt tím tái, phải lay gọi mới thở lại.
  • Con co giật hoặc co cứng người khi đang ngủ.
  • Con khó thở ngay cả khi thức: thở rít, rút lõm lồng ngực, phải ngồi dậy mới thở được.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con ngáy to gần như mỗi đêm, thở bằng miệng, có lúc ngưng thở rồi thở hắt.
  • Con kêu chân khó chịu, phải cựa quậy, đứng dậy đi lại mới đỡ khi nằm.
  • Con ngứa nhiều về đêm, nhất là ngứa hậu môn, hoặc chàm, mẩn ngứa làm con gãi không ngủ được.
  • Con khó ngủ nhiều đêm mỗi tuần, kéo dài trên vài tuần, ban ngày mệt, cáu gắt, học kém tập trung.
  • Con lo lắng, sợ hãi nhiều, buồn bã, hay có ác mộng, hoặc thay đổi tính nết sau một chuyện ở nhà hay ở trường.

Con cần ngủ bao nhiêu và thế nào là khó ngủ

Trẻ 3–5 tuổi cần khoảng 10–13 giờ mỗi ngày tính cả giấc trưa, trẻ 6–12 tuổi cần 9–12 giờ. Phần lớn trẻ nằm xuống một lúc là ngủ. Nếu con thường xuyên nằm rất lâu mới ngủ, khoảng hơn 30 phút, nhiều đêm trong tuần, hoặc đòi bố mẹ, trì hoãn, khóc mỗi khi đến giờ ngủ, đó là khó vào giấc.

Khó ngủ vài hôm khi con đổi chỗ ngủ, ốm hay sắp có chuyện mới là bình thường. Điều cần chú ý là khó ngủ kéo dài và ảnh hưởng đến ban ngày của con.

Những lý do hay gặp

  • Giờ ngủ thất thường: cuối tuần ngủ muộn, dậy trưa, đầu tuần lại khó ngủ.
  • Màn hình: ti vi, điện thoại, máy tính bảng sát giờ ngủ làm con tỉnh táo và lùi giờ buồn ngủ.
  • Chơi đùa chạy nhảy, vật lộn ngay trước khi ngủ làm con hưng phấn.
  • Ngủ trưa quá dài hoặc quá muộn trong chiều.
  • Caffeine trong trà, trà sữa, cà phê, nước ngọt có ga, sô cô la, nhất là uống vào buổi chiều tối.
  • Lo lắng, sợ tối, sợ ở một mình, căng thẳng vì chuyện ở lớp hay ở nhà.
  • Bệnh: nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng, VA và amidan to gây ngáy, chàm ngứa, giun kim ngứa hậu môn về đêm, đau tai, đau răng. Trẻ tăng động giảm chú ý cũng hay khó vào giấc.

Nếp trước khi ngủ giúp con dễ vào giấc

  • Lên giường cùng một giờ mỗi tối, dậy cùng một giờ mỗi sáng, kể cả cuối tuần (lệch không quá khoảng 1 giờ).
  • Làm cùng một chuỗi việc theo cùng thứ tự: tắm, thay đồ ngủ, đánh răng, đọc truyện, chúc ngủ ngon, tắt đèn. Khoảng 20–30 phút là đủ.
  • Lo trước các nhu cầu để con không viện cớ: đi vệ sinh, uống ngụm nước, để đèn ngủ nhỏ hay hé cửa nếu con muốn.
  • Cho con mang theo một đồ vật quen như gấu bông, chăn nhỏ (không có cúc, dây dễ tuột).
  • Sau khi chúc ngủ ngon, nếu con an toàn và khỏe, hạn chế quay lại phòng mỗi lần con gọi; nếu cần, vào thật ngắn, nói nhẹ nhàng rồi ra.

Khi con lo lắng hay sợ tối

Trẻ nhỏ thường sợ bóng tối, sợ quái vật dưới gầm giường, hay lo chuyện bài kiểm tra ngày mai. Hãy nghe con nói, không chê cười. Có thể để đèn ngủ ánh vàng nhỏ ngoài hành lang, xem cùng con chỗ con sợ, và tập cho con hít thở chậm, tưởng tượng một nơi an toàn.

Tránh tranh cãi, la mắng hay dọa nạt vào buổi tối. Con đi ngủ với cảm giác bị phạt thường càng khó ngủ.

Về thuốc ngủ và melatonin

Không tự cho con uống thuốc ngủ, siro ho, thuốc chống dị ứng gây buồn ngủ hay thuốc an thần để dễ ngủ. Melatonin cũng không phải thuốc ngủ và chỉ nên dùng khi bác sĩ khám và thấy cần, sau khi đã thay đổi thói quen ngủ. Nếu nhà có melatonin hay bất kỳ thuốc nào, cất xa tầm với của con.

Khi đi khám, bác sĩ sẽ hỏi về giờ ngủ, thói quen buổi tối, khám tai mũi họng, da, và có thể cho đo giấc ngủ nếu nghi ngưng thở khi ngủ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Tắt ti vi, điện thoại, máy tính bảng ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ; không để thiết bị và sạc điện thoại trong phòng ngủ.
  • Không cho con uống trà, trà sữa, cà phê, nước có ga trong khoảng 4–6 giờ trước khi ngủ.
  • Ban ngày cho con chạy nhảy, chơi ngoài trời, gặp ánh sáng tự nhiên; buổi tối chơi nhẹ nhàng.
  • Giấc trưa của trẻ đi học không kéo dài quá muộn trong chiều.
  • Phòng ngủ tối, yên tĩnh, mát vừa phải; giường chỉ để ngủ, không để học hay chơi điện tử.
  • Ghi lại giờ lên giường, giờ ngủ được, giờ dậy trong 1–2 tuần để mang theo khi đi khám.

Hiểu lầm thường gặp

Cho con xem điện thoại, ti vi một lúc thì con dễ buồn ngủ.
Ánh sáng và nội dung trên màn hình làm con tỉnh táo hơn, lùi giờ ngủ. Đọc truyện, kể chuyện giúp con thư giãn tốt hơn.
Để con chơi thật mệt trước giờ ngủ thì con sẽ lăn ra ngủ.
Chạy nhảy, vật lộn sát giờ ngủ làm con hưng phấn và khó vào giấc. Nên vận động nhiều vào ban ngày, buổi tối chơi nhẹ nhàng.
Trẻ khó ngủ là do thiếu canxi, phải uống thêm canxi.
Khó ngủ ở trẻ phần lớn do thói quen và môi trường ngủ. Chỉ bổ sung canxi hay vitamin khi bác sĩ khám và thấy cần.
Thuốc chống dị ứng, siro ho làm con buồn ngủ nên dùng cho dễ ngủ là được.
Dùng thuốc để ru ngủ có thể nguy hiểm cho trẻ nhỏ và không giải quyết nguyên nhân. Không dùng khi chưa có ý kiến bác sĩ.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ 5 tuổi mất bao lâu mới ngủ là bình thường?

Phần lớn trẻ ngủ được trong khoảng 20–30 phút sau khi lên giường. Nếu con thường xuyên nằm lâu hơn nhiều, nhiều đêm trong tuần và mệt vào ban ngày, hãy xem lại thói quen ngủ và hỏi bác sĩ.

+Trẻ nên đi ngủ lúc mấy giờ?

Tính ngược từ giờ con phải dậy. Trẻ mầm non và tiểu học dậy khoảng 6 giờ để đi học thường cần lên giường khoảng 20–21 giờ mới ngủ đủ.

+Có nên nằm cùng con đến khi con ngủ không?

Nằm cùng con vài hôm khi con ốm hay sợ hãi là bình thường. Nếu thành thói quen, con dễ khó ngủ lại khi tỉnh giữa đêm mà không có bố mẹ; có thể ngồi cạnh giường rồi lùi dần ra xa trong vài tuần.

+Có nên cho trẻ uống melatonin không?

Không nên tự dùng. Melatonin chỉ dùng khi bác sĩ khám và thấy cần, thường sau khi đã thay đổi thói quen ngủ mà chưa hiệu quả.

+Con khó ngủ vì sợ ma, sợ tối thì làm sao?

Lắng nghe con, không chê cười hay dọa thêm. Để đèn ngủ nhỏ, cho con ôm đồ vật quen, tránh phim, truyện đáng sợ buổi tối; nếu con sợ hãi nhiều, ảnh hưởng ban ngày, hãy nói với bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  1. Toddler Bedtime Trouble: Tips for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Sleep and Mental Health — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Melatonin and Children's Sleep — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Healthy Sleep Habits: How Many Hours Does Your Child Need? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng

    Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ ngủ ngáy

    Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.

  • Thời gian màn hình

    Tổ chức Y tế Thế giới khuyên trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình, trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày và càng ít càng tốt. Với trẻ lớn hơn, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không chỉ đếm số giờ mà chú ý con xem gì, dùng thế nào, và giữ thời gian không màn hình cho giấc ngủ, vận động, bữa ăn và việc học. Cách làm hiệu quả là cả nhà cùng thống nhất một kế hoạch dùng màn hình: giờ nào được dùng, chỗ nào không dùng, và tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.

  • Trẻ giật mình khóc đêm

    Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.

  • Khi nào cho con ngủ riêng

    Với trẻ dưới 1 tuổi, quy tắc an toàn là ngủ cùng phòng nhưng khác giường: bé nằm nôi hoặc cũi riêng trong phòng bố mẹ, ít nhất 6 tháng đầu, không ngủ chung giường. Sau 1 tuổi, không có một mốc tuổi bắt buộc để ra phòng riêng; nhiều gia đình cho con ngủ giường riêng từ mầm non và tách phòng khi con đi học hoặc trước tuổi dậy thì, khi nhà có điều kiện. Tập dần trong vài tuần, giữ nếp trước khi ngủ quen thuộc và không dùng việc ngủ riêng để phạt con. Con sợ hãi dữ dội, thay đổi tính nết, hay sợ một người cụ thể thì nên nói chuyện với bác sĩ.

  • Tăng động giảm chú ý (ADHD)

    Tăng động giảm chú ý (ADHD) thuộc nhóm rối loạn phát triển thần kinh, khiến con khó tập trung, khó ngồi yên và hay làm trước nghĩ sau. Chỉ nghĩ đến ADHD khi các biểu hiện kéo dài ít nhất 6 tháng, xuất hiện cả ở nhà lẫn ở trường, và làm con gặp khó khăn rõ rệt trong học tập hoặc với bạn bè; trẻ dưới 4 tuổi hiếu động thường chưa thể kết luận. Nếu thấy như vậy, hãy đưa con đến bác sĩ nhi hoặc bác sĩ tâm thần nhi để được đánh giá. Đi cấp cứu ngay nếu con bị thương nặng do hành động bốc đồng, uống nhầm thuốc, hoặc nói muốn chết.

Chủ đề khác