U nang buồng trứng ở tuổi dậy thì: có nguy hiểm không, khi nào cần mổ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Phần lớn u nang buồng trứng ở tuổi dậy thì là nang cơ năng: túi dịch hình thành theo chu kỳ kinh, lành tính và thường tự hết sau vài tháng mà không cần điều trị, bác sĩ chỉ hẹn siêu âm lại. Một số ít là u thật, hay gặp nhất là u quái lành tính, cần mổ nội soi và bác sĩ sẽ cố giữ lại buồng trứng. U nang ít khi làm giảm khả năng có con sau này. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới, nhất là kèm nôn, vì đó có thể là xoắn buồng trứng hoặc vỡ nang.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới hoặc vùng chậu, kèm buồn nôn hoặc nôn: có thể là xoắn buồng trứng, cần đến bệnh viện ngay, kể cả khi cơn đau tạm dịu.
- Con đau bụng dưới từng cơn dữ dội, giữa các cơn có lúc đỡ rồi lại đau.
- Con đau bụng kèm chóng mặt, choáng, da tái, vã mồ hôi, tim đập nhanh hoặc ngất: có thể là vỡ nang chảy máu.
- Con đau bụng dữ dội kèm sốt cao, bụng cứng, không cho chạm vào.
- Con đã có quan hệ tình dục, chậm kinh rồi đau bụng dữ dội, ra máu: có thể là thai ngoài tử cung.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Siêu âm tình cờ thấy nang buồng trứng: hẹn khám phụ khoa hoặc phụ khoa nhi để được đánh giá và siêu âm lại đúng hẹn.
- Con đau âm ỉ, nặng tức vùng bụng dưới một bên kéo dài, hoặc đau khi đi ngoài, đi tiểu.
- Bụng dưới to lên, sờ thấy khối, con hay đầy bụng, ăn ít đã no.
- Con đi tiểu nhiều lần, táo bón mới xuất hiện mà không rõ lý do.
- Kinh nguyệt thay đổi rõ: ra nhiều hơn, thưa hơn, hoặc ra máu giữa kỳ.
- Con đã được chẩn đoán có nang hoặc u buồng trứng và nay đau bụng tăng lên.
U nang buồng trứng là gì
Buồng trứng là hai cơ quan nhỏ ở hai bên tử cung. Mỗi tháng, một nang nhỏ chứa trứng lớn lên rồi vỡ ra để phóng trứng. Đôi khi nang không vỡ, hoặc sau khi phóng trứng không tự teo đi, mà ứ dịch và to ra thành u nang. Loại này gọi là nang cơ năng, gặp rất nhiều ở con gái đã có kinh, lành tính và đa số tự biến mất sau vài tháng.
Loại thứ hai là u thực thể, do tế bào phát triển bất thường, không liên quan đến chu kỳ kinh. Ở tuổi dậy thì, hay gặp nhất là u quái lành tính (u nang bì), bên trong có thể chứa mỡ, tóc, răng. U thực thể đa số lành tính; ung thư buồng trứng ở tuổi này rất hiếm. Nang cũng có thể do lạc nội mạc tử cung, nhưng ít gặp hơn ở tuổi teen.
Dấu hiệu
Phần lớn u nang không gây triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm bụng vì lý do khác. Khi nang to, vỡ hoặc xoắn, con có thể đau vùng chậu, từ âm ỉ, nặng tức đến đau đột ngột, dữ dội. Con cũng có thể đầy bụng, bụng to lên, ăn ít đã no, đi tiểu nhiều lần, khó đi ngoài, hoặc kinh nguyệt thay đổi.
Xoắn buồng trứng là biến chứng nguy hiểm nhất: buồng trứng xoắn quanh cuống, chặn máu nuôi, cần mổ cấp cứu để cứu buồng trứng. Ở trẻ em và tuổi teen, gần một nửa trường hợp xoắn xảy ra trên buồng trứng không có nang, nên đau dữ dội một bên bụng dưới kèm nôn luôn cần đi cấp cứu, dù con chưa từng được nói có nang.
Phân biệt với buồng trứng đa nang
Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết, với nhiều nang rất nhỏ trên buồng trứng, kèm kinh thưa, mụn, lông mọc nhiều. Đây là bệnh khác với u nang buồng trứng và được theo dõi, điều trị theo cách khác. Ở tuổi teen, bác sĩ không chẩn đoán buồng trứng đa nang chỉ dựa vào hình ảnh siêu âm.
Nếu phiếu siêu âm của con ghi có nang hoặc nhiều nang, đừng tự đọc và lo lắng. Hãy mang phiếu đến bác sĩ để được giải thích.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi về cơn đau, chu kỳ kinh, khám bụng và cho siêu âm. Với con gái chưa quan hệ tình dục, bác sĩ thường siêu âm qua thành bụng, con cần uống nước để bàng quang đầy. Nếu nang có hình ảnh cần làm rõ, bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu hoặc chụp thêm; một số chỉ số trong máu có thể tăng cả khi không có ung thư, như khi đang hành kinh hay có viêm nhiễm vùng chậu.
Với nang cơ năng nhỏ, không đau, cách xử trí thường là theo dõi: siêu âm lại sau vài tuần đến vài tháng để xem nang đã hết chưa. Nang to, tồn tại lâu, gây đau, hoặc có hình ảnh nghi u thực thể thường được mổ, phần lớn bằng mổ nội soi qua vài vết nhỏ trên bụng. Ở người trẻ, bác sĩ luôn cố bóc riêng khối u và giữ lại buồng trứng. Có cần mổ hay không, khi nào mổ, là do bác sĩ quyết định sau khi khám.
U nang và khả năng có con
U nang buồng trứng thường không làm con khó có con sau này. Khi phải mổ, bác sĩ cố giữ buồng trứng; nếu phải cắt một bên, buồng trứng còn lại vẫn tiết nội tiết và phóng trứng bình thường.
Điều quan trọng nhất để bảo vệ buồng trứng là đi cấp cứu sớm khi đau dữ dội đột ngột, vì xoắn buồng trứng được mổ càng sớm càng có cơ hội giữ được buồng trứng.
Nếu em đang đọc bài này
Nếu siêu âm thấy em có nang buồng trứng, phần lớn đó là nang lành tính và sẽ tự hết. Em hãy đi siêu âm lại đúng hẹn và ghi lịch kinh để mang theo khi khám.
Nếu em đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới, nhất là kèm buồn nôn, đừng cố chịu hay chờ hết tiết học: hãy báo ngay thầy cô, bố mẹ để đi cấp cứu.
Chăm sóc con tại nhà
- Giữ lại các phiếu siêu âm, kết quả xét nghiệm và mang theo mỗi lần khám.
- Đưa con đi siêu âm lại đúng hẹn bác sĩ dặn, kể cả khi con không đau.
- Cùng con ghi lịch kinh: ngày có kinh, số ngày ra máu, mức đau.
- Khi đau nhẹ, con có thể chườm ấm và dùng paracetamol đúng liều theo cân nặng; nếu đau tăng, đau đột ngột hoặc kèm nôn, đi cấp cứu ngay, không cố giảm đau rồi chờ.
- Dặn con báo ngay với thầy cô hoặc gọi bố mẹ nếu đau bụng dữ dội ở trường.
- Sau mổ, cho con nghỉ hoạt động mạnh theo hướng dẫn và đi tái khám; báo bác sĩ nếu con sốt, đau tăng, ra máu nhiều hoặc dịch hôi.
Hiểu lầm thường gặp
- Có u nang buồng trứng là ung thư.
- Ở tuổi dậy thì, gần như tất cả u nang buồng trứng là lành tính, phần lớn là nang cơ năng tự hết.
- Phát hiện u nang là phải mổ ngay.
- Nang cơ năng nhỏ thường chỉ cần theo dõi bằng siêu âm. Mổ khi nang to, tồn tại lâu, gây triệu chứng hoặc nghi là u thực thể.
- Uống thuốc nam, lá cây sẽ làm tan u nang.
- Chưa có bằng chứng các bài thuốc này làm tan u nang. Nang cơ năng tự hết theo thời gian; u thực thể không tự tan, cần bác sĩ theo dõi.
- Con gái bị u nang thì sau này vô sinh.
- U nang thường không ảnh hưởng khả năng có con. Đi cấp cứu kịp thời khi đau dữ dội giúp bảo vệ buồng trứng.
Bố mẹ hay hỏi
+U nang buồng trứng ở tuổi dậy thì có tự hết không?
Nang cơ năng thường tự hết sau vài tháng. Bác sĩ sẽ hẹn siêu âm lại để kiểm tra; u thực thể như u quái thì không tự hết.
+Con gái 14 tuổi bị u nang buồng trứng có phải mổ không?
Còn tùy loại nang, kích thước, hình ảnh trên siêu âm và triệu chứng. Bác sĩ phụ khoa sẽ quyết định theo dõi hay mổ.
+Mổ u nang buồng trứng có ảnh hưởng sinh con sau này không?
Bác sĩ cố bóc riêng khối u, giữ lại buồng trứng. Ngay cả khi phải cắt một bên, bên còn lại vẫn hoạt động bình thường.
+U nang buồng trứng khác buồng trứng đa nang thế nào?
U nang là một túi dịch hay một khối ở buồng trứng; buồng trứng đa nang là rối loạn nội tiết với nhiều nang rất nhỏ, kèm kinh thưa, mụn, lông nhiều.
+Có u nang thì có được tập thể dục không?
Phần lớn con vẫn sinh hoạt, tập luyện bình thường. Nếu nang to, bác sĩ có thể dặn tránh hoạt động mạnh; khi đau đột ngột trong lúc tập, dừng lại và đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Ovarian cyst — NHS (Anh)
- Ovarian cyst: treatment — NHS (Anh)
- Adnexal Torsion in Adolescents (Committee Opinion 783) — Hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Xoắn buồng trứng ở bé gái
Xoắn buồng trứng là khi buồng trứng (thường kèm vòi trứng) xoắn quanh cuống, chặn máu nuôi; đây là cấp cứu ngoại khoa. Dấu hiệu hay gặp là đau bụng dưới một bên đột ngột, dữ dội, có thể từng cơn, kèm buồn nôn hoặc nôn. Bệnh gặp cả ở bé gái chưa có kinh, và gần một nửa trường hợp ở trẻ xảy ra trên buồng trứng bình thường. Con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới, hãy đưa con đến khoa cấp cứu ngay, kể cả khi cơn đau tạm dịu.
- Buồng trứng đa nang tuổi teen
Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết thường bắt đầu từ tuổi dậy thì, với các dấu hiệu chính là kinh thưa hoặc rất không đều, kèm mụn nhiều, lông mọc nhiều ở mặt, ngực, bụng, hoặc tăng cân khó giảm. Ở tuổi teen, kinh chưa đều là bình thường trong vài năm đầu, nên bác sĩ chẩn đoán thận trọng dựa vào lịch kinh và dấu hiệu nội tiết nam, thường không dựa vào siêu âm. Nên đưa con đi khám khi vòng kinh thường dài hơn 45 ngày, có lần hơn 90 ngày mới có kinh, hoặc kinh thưa kèm mụn, lông nhiều. Đi cấp cứu nếu con đau bụng dữ dội đột ngột hoặc ra máu ướt đẫm băng mỗi giờ kèm chóng mặt.
- Đau bụng kinh tuổi dậy thì
Đau bụng kinh rất thường gặp ở bạn gái tuổi dậy thì: đau quặn bụng dưới, có thể lan ra lưng, đùi, bắt đầu ngay trước hoặc khi có kinh và kéo dài 1–3 ngày. Chườm ấm, vận động nhẹ và thuốc giảm đau không cần đơn dùng đúng liều, như ibuprofen uống sau ăn ngay khi bắt đầu đau hoặc paracetamol, thường giúp con vẫn đi học được. Đưa con đi khám nếu đau đến mức phải nghỉ học dù đã dùng thuốc đúng cách, đau nặng dần qua các tháng, hoặc ra máu rất nhiều. Đi cấp cứu ngay nếu con đau dữ dội đột ngột, đau lệch một bên kèm nôn, sốt, hoặc chóng mặt, ngất.
- Kinh nguyệt không đều tuổi dậy thì
Trong vài năm đầu sau lần có kinh đầu tiên, kinh nguyệt chưa đều là bình thường: vòng kinh ở tuổi teen thường dài 21–45 ngày, mỗi kỳ 2–7 ngày, và có thể mất đến 6 năm mới đều hẳn. Nên đưa con đi khám nếu vòng kinh ngắn hơn 21 ngày hoặc dài hơn 45 ngày, có lần hơn 90 ngày mới có kinh, đã đều rồi lại thất thường hay mất kinh hơn 3 tháng, hoặc mỗi kỳ kéo dài quá 7 ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con ra máu ướt đẫm băng trong vòng 1 giờ kèm chóng mặt, ngất, hoặc đau bụng dữ dội.
- Rong kinh, kinh kéo dài
Một kỳ kinh bình thường kéo dài 2–7 ngày. Kinh kéo dài quá 7 ngày, phải thay băng mỗi 1–2 giờ, có cục máu đông to cỡ đồng xu trở lên, hay phải dậy thay băng trong đêm là ra máu nhiều, cần đưa con đi khám. Ở tuổi dậy thì, nguyên nhân hay gặp là chưa rụng trứng đều, nhưng bác sĩ cũng cần tìm rối loạn đông máu và kiểm tra thiếu máu. Đi cấp cứu ngay nếu con ướt đẫm băng trong vòng 1 giờ, nhiều giờ liền, hoặc chóng mặt, da tái, tim đập nhanh, ngất.
- Chu kỳ kinh nguyệt
Chu kỳ kinh nguyệt tính từ ngày đầu tiên ra máu của kỳ này đến ngày đầu tiên của kỳ sau, trung bình khoảng 28 ngày. Ở người lớn, chu kỳ từ 21 đến 35 ngày là bình thường; ở tuổi teen, trong vài năm đầu sau khi có kinh, chu kỳ từ 21 đến 45 ngày và thay đổi tháng này qua tháng khác vẫn là bình thường. Mỗi kỳ kinh thường kéo dài 2–7 ngày. Nên cho con đi khám nếu chu kỳ thường xuyên ngắn hơn 21 ngày hoặc dài hơn 45 ngày, kinh kéo dài quá 7 ngày, phải thay băng mỗi 1–2 giờ, hoặc đã đều rồi lại mất kinh hơn 3 tháng; đi cấp cứu nếu ra máu rất nhiều kèm chóng mặt, ngất.
Chủ đề khác