Tiết niệu và sinh dục

Xoắn buồng trứng ở bé gái: dấu hiệu nhận biết và vì sao phải đi ngay

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Xoắn buồng trứng là khi buồng trứng (thường kèm vòi trứng) xoắn quanh cuống, chặn máu nuôi; đây là cấp cứu ngoại khoa. Dấu hiệu hay gặp là đau bụng dưới một bên đột ngột, dữ dội, có thể từng cơn, kèm buồn nôn hoặc nôn. Bệnh gặp cả ở bé gái chưa có kinh, và gần một nửa trường hợp ở trẻ xảy ra trên buồng trứng bình thường. Con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới, hãy đưa con đến khoa cấp cứu ngay, kể cả khi cơn đau tạm dịu.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới hoặc vùng chậu, kèm buồn nôn hoặc nôn.
  • Con đau bụng dưới từng cơn dữ dội, giữa các cơn có lúc đỡ, rồi lại đau.
  • Đau bụng dưới làm con phải nằm co, không đi lại được, xanh tái, vã mồ hôi.
  • Con đau bụng dữ dội, liên tục tăng dần trong vài giờ, hoặc bụng cứng, không cho chạm vào.
  • Con gái tuổi dậy thì đau bụng dưới dữ dội kèm chóng mặt, ngất, hoặc ra máu âm đạo bất thường.
  • Con từng được nói là có nang hay khối ở buồng trứng, nay đau bụng dưới đột ngột.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Đau bụng dưới một bên mức vừa, kéo dài quá 2 giờ, hoặc đi đi lại lại trong vài ngày.
  • Con từng có những cơn đau bụng dưới một bên dữ dội rồi tự hết: vẫn nên đi khám trong ngày.
  • Đau bụng dưới kèm sốt, tiểu buốt, tiểu nhiều lần.
  • Bụng dưới to lên, sờ thấy khối, hoặc con thấy tức nặng vùng chậu kéo dài.
  • Con gái đau bụng dưới kèm chậm kinh, kinh ra bất thường.

Xoắn buồng trứng là gì

Mỗi bé gái có hai buồng trứng nằm hai bên tử cung, treo bằng các dây chằng có mạch máu đi qua. Khi buồng trứng xoay quanh cuống của nó, thường kéo theo cả vòi trứng, mạch máu bị xoắn lại và máu không đến được buồng trứng.

Bệnh không hay gặp nhưng là một trong những cấp cứu phụ khoa thường gặp ở bé gái và tuổi teen. Ở người lớn, xoắn thường do có nang hay khối u ở buồng trứng. Ở trẻ em và tuổi teen, gần một nửa trường hợp xảy ra trên buồng trứng hoàn toàn bình thường; những trường hợp còn lại hay do nang buồng trứng lành tính hoặc u lành.

Dấu hiệu bố mẹ cần nhớ

Kiểu hay gặp nhất là đau bụng dưới đột ngột, thường lệch một bên, có thể đau từng cơn, kèm buồn nôn hoặc nôn. Con có thể đang chơi, đang chạy nhảy hay đang ngủ thì bỗng đau. Cơn đau có lúc dịu đi rồi quay lại, vì buồng trứng có thể xoắn lỏng rồi xoắn chặt; cơn đau dịu không có nghĩa là đã ổn.

Dấu hiệu xoắn buồng trứng rất giống viêm ruột thừa, sỏi tiết niệu, nhiễm trùng tiểu hay đau bụng kinh nặng. Ở bé gái nhỏ, con có khi chỉ kêu đau bụng, quấy khóc, nôn. Bố mẹ không cần tự phân biệt: mọi cơn đau bụng dưới một bên đột ngột, dữ dội đều cần bác sĩ khám ngay.

Vì sao không được chờ

Buồng trứng thiếu máu càng lâu thì càng dễ tổn thương. Được mổ sớm, bác sĩ thường tháo xoắn và giữ lại được buồng trứng. Vì vậy hãy đến thẳng khoa cấp cứu của bệnh viện có phẫu thuật và siêu âm, không chờ đến sáng, không chờ xem có đỡ không.

Trên đường đi, không cho con ăn uống gì vì con có thể cần gây mê để mổ. Không cho con uống thuốc giảm đau rồi theo dõi ở nhà, vì thuốc có thể làm đỡ đau trong khi buồng trứng vẫn thiếu máu. Nếu không tự đưa con đi được, gọi 115 hoặc 113.

Ở bệnh viện bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi đau từ lúc nào, đau ở đâu, có nôn không, hỏi về kinh nguyệt nếu con đã có kinh, rồi khám bụng. Con thường được siêu âm bụng, xét nghiệm máu và nước tiểu để tìm nguyên nhân. Với bạn gái tuổi teen, bác sĩ có thể hỏi riêng con một số câu và cho thử thai; đây là việc làm thường quy khi khám đau bụng dưới, không có ý nghi ngờ con.

Siêu âm giúp nhiều, nhưng không loại trừ được hoàn toàn xoắn buồng trứng, kể cả khi siêu âm Doppler vẫn thấy có dòng máu. Khi nghi ngờ nhiều, bác sĩ sẽ mổ nội soi để xem trực tiếp. Nếu đúng là xoắn, bác sĩ tháo xoắn và cố giữ lại buồng trứng, kể cả khi buồng trứng trông tím sẫm; chỉ cắt bỏ khi không còn cách nào khác. Có nang hay khối u thì bác sĩ xử lý cùng lúc.

Nói trước với con gái

Nhiều bé gái ngại nói chuyện đau ở vùng bụng dưới, nghĩ là đau bụng kinh hay đau bụng thường rồi cố chịu. Hãy nói với con từ khi con vào tiểu học, nhắc lại ở tuổi dậy thì: đau bụng dưới dữ dội đột ngột là chuyện phải báo bố mẹ, thầy cô hoặc cô y tế ngay.

Với con gái đã có kinh, giúp con nhận ra cơn đau bất thường: đau bụng kinh thường âm ỉ, đau quặn cả vùng bụng dưới và đỡ khi dùng thuốc giảm đau, trong khi xoắn buồng trứng thường đau dữ dội, lệch một bên, kèm nôn.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nếu con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới: bình tĩnh, ghi lại giờ bắt đầu đau, đưa con đến khoa cấp cứu ngay.
  • Không cho con ăn uống trên đường đến bệnh viện, vì con có thể cần gây mê để mổ.
  • Không cho uống thuốc giảm đau rồi chờ xem; không xoa bóp, chườm nóng, đắp lá hay cạo gió lên bụng.
  • Mang theo kết quả siêu âm cũ nếu con từng được nói có nang buồng trứng.
  • Sau mổ, cho con nghỉ ngơi, vận động lại theo lời bác sĩ dặn, tái khám và siêu âm đúng hẹn.
  • Nhắc con báo ngay khi có cơn đau bụng dưới dữ dội, kể cả cơn đã tự hết.

Hiểu lầm thường gặp

Bé gái chưa có kinh thì không thể bị bệnh ở buồng trứng.
Xoắn buồng trứng gặp cả ở bé gái chưa có kinh, và ở trẻ thường xảy ra trên buồng trứng bình thường.
Đau bụng dưới ở con gái chắc là đau bụng kinh, uống thuốc giảm đau là đỡ.
Đau đột ngột, dữ dội, lệch một bên, kèm nôn cần đi khám ngay. Thuốc giảm đau có thể che mất dấu hiệu của bệnh cần mổ.
Siêu âm bình thường là chắc chắn không bị xoắn.
Siêu âm không loại trừ hoàn toàn xoắn buồng trứng. Nếu con vẫn đau nhiều, bác sĩ có thể cần theo dõi thêm hoặc mổ nội soi để xem.
Cơn đau đã dịu thì không cần đi viện nữa.
Buồng trứng có thể xoắn rồi tự tháo, sau đó xoắn lại. Con từng có cơn đau dữ dội vẫn cần được bác sĩ khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Xoắn buồng trứng ở bé gái có nguy hiểm không?

Đây là cấp cứu, vì buồng trứng thiếu máu lâu có thể bị hỏng. Được mổ sớm, phần lớn trường hợp bác sĩ giữ lại được buồng trứng.

+Bé gái bao nhiêu tuổi có thể bị xoắn buồng trứng?

Bệnh gặp ở mọi tuổi, kể cả bé gái chưa có kinh, nhưng hay gặp hơn ở tuổi dậy thì và tuổi teen.

+Xoắn buồng trứng có ảnh hưởng đến việc có con sau này không?

Bác sĩ luôn cố giữ lại buồng trứng để bảo vệ khả năng sinh sản. Nếu chẳng may phải cắt một bên, buồng trứng còn lại thường vẫn hoạt động; bác sĩ sẽ giải thích cụ thể cho từng trường hợp.

+Xoắn buồng trứng có bị lại không?

Có thể bị lại, ở cùng bên hoặc bên kia, nhất là khi có nang. Sau mổ, con cần tái khám đúng hẹn và đi khám ngay nếu lại đau bụng dưới đột ngột.

+Làm sao phân biệt xoắn buồng trứng với viêm ruột thừa?

Ở nhà không phân biệt được, vì hai bệnh rất giống nhau. Cả hai đều cần đi khám ngay; bác sĩ sẽ dùng khám, siêu âm và khi cần mổ nội soi để biết.

Nguồn tham khảo

  1. Adnexal Torsion in Adolescents (Committee Opinion 783) — Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)
  2. Ovarian cyst — NHS (Anh)
  3. Ovarian cysts — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ đau bụng

    Phần lớn trẻ đau bụng là do táo bón, rối loạn tiêu hóa do virus, ăn uống hoặc căng thẳng, và đỡ trong vài giờ đến vài ngày. Hai bệnh cần nhận ra sớm là viêm ruột thừa (đau quanh rốn rồi dồn xuống bụng dưới bên phải, đau tăng khi đi lại, kèm nôn, sốt nhẹ) và lồng ruột ở trẻ nhỏ (khóc thét từng cơn, co chân, giữa cơn lả đi, có thể đi ngoài phân nhầy máu). Đưa con đi cấp cứu ngay khi đau dữ dội, đau liên tục tăng dần, nôn dịch xanh, bụng cứng hoặc con li bì.

  • Viêm ruột thừa ở trẻ

    Viêm ruột thừa điển hình bắt đầu bằng đau âm ỉ quanh rốn, sau vài giờ dồn xuống bụng dưới bên phải và đau liên tục, tăng khi đi lại, ho, nhảy hoặc ngồi xe qua ổ gà; con chán ăn, buồn nôn hoặc nôn, sốt nhẹ. Ở trẻ nhỏ và có khi ở cả trẻ lớn, dấu hiệu không rõ như vậy. Con đau bụng liên tục hơn 2 giờ, tăng dần, hoặc đau kèm nôn, sốt, bỏ ăn thì cần đi khám cấp cứu ngay, không chờ đau khu trú bên phải; trong lúc chờ, không cho con ăn uống, không tự cho uống thuốc giảm đau hay thuốc nhuận tràng.

  • Đau bụng kinh tuổi dậy thì

    Đau bụng kinh rất thường gặp ở bạn gái tuổi dậy thì: đau quặn bụng dưới, có thể lan ra lưng, đùi, bắt đầu ngay trước hoặc khi có kinh và kéo dài 1–3 ngày. Chườm ấm, vận động nhẹ và thuốc giảm đau không cần đơn dùng đúng liều, như ibuprofen uống sau ăn ngay khi bắt đầu đau hoặc paracetamol, thường giúp con vẫn đi học được. Đưa con đi khám nếu đau đến mức phải nghỉ học dù đã dùng thuốc đúng cách, đau nặng dần qua các tháng, hoặc ra máu rất nhiều. Đi cấp cứu ngay nếu con đau dữ dội đột ngột, đau lệch một bên kèm nôn, sốt, hoặc chóng mặt, ngất.

  • Buồng trứng đa nang tuổi teen

    Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết thường bắt đầu từ tuổi dậy thì, với các dấu hiệu chính là kinh thưa hoặc rất không đều, kèm mụn nhiều, lông mọc nhiều ở mặt, ngực, bụng, hoặc tăng cân khó giảm. Ở tuổi teen, kinh chưa đều là bình thường trong vài năm đầu, nên bác sĩ chẩn đoán thận trọng dựa vào lịch kinh và dấu hiệu nội tiết nam, thường không dựa vào siêu âm. Nên đưa con đi khám khi vòng kinh thường dài hơn 45 ngày, có lần hơn 90 ngày mới có kinh, hoặc kinh thưa kèm mụn, lông nhiều. Đi cấp cứu nếu con đau bụng dữ dội đột ngột hoặc ra máu ướt đẫm băng mỗi giờ kèm chóng mặt.

  • Xoắn tinh hoàn

    Xoắn tinh hoàn là khi thừng tinh bị xoắn lại, chặn máu nuôi tinh hoàn. Bệnh hay gặp nhất ở bé trai 12–18 tuổi, biểu hiện bằng đau bìu hoặc tinh hoàn đột ngột, dữ dội, thường một bên, hay kèm buồn nôn, nôn hoặc đau bụng dưới. Đây là cấp cứu: được mổ trong khoảng 6 giờ đầu thì phần lớn tinh hoàn giữ được, để quá 24 giờ thì rất khó cứu. Con kêu đau tinh hoàn đột ngột, hãy đưa con đến khoa cấp cứu của bệnh viện ngay, không chờ xem có đỡ không.

  • Kinh nguyệt lần đầu

    Phần lớn bé gái có kinh lần đầu ở khoảng 12–13 tuổi, thường khoảng 2–3 năm sau khi nhú vú. Trong vài năm đầu, ngày có kinh thường chưa đều, vòng kinh từ 21 đến 45 ngày và mỗi kỳ kéo dài 2–7 ngày; đây là bình thường. Nên nói với con về kinh nguyệt và để sẵn băng vệ sinh trong cặp từ trước. Đưa con đi khám nếu có kinh trước 10 tuổi, 15 tuổi chưa có kinh, kinh kéo dài quá 7 ngày, hoặc ra máu nhiều đến mức thay băng mỗi 1–2 giờ; đi cấp cứu ngay nếu con ra máu nhiều kèm chóng mặt, ngất.

Chủ đề khác