Trẻ bị bẹp đầu, méo đầu: có tròn lại không và bố mẹ nên làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Bẹp đầu (dẹt một bên hoặc dẹt phía sau) rất hay gặp ở trẻ dưới 6 tháng, thường do con nằm lâu một tư thế. Tình trạng này không ảnh hưởng đến não hay trí tuệ, và phần lớn tròn dần khi con lớn và ít nằm hơn. Vẫn luôn đặt con nằm ngửa khi ngủ; đổi hướng đầu, cho con nằm sấp chơi có người trông khi thức, bế con nhiều hơn. Không dùng gối chống bẹp đầu. Đưa con đi khám nếu đầu con có hình dạng lạ (dài hẹp, trán nhọn), con luôn nghiêng hoặc khó quay đầu về một bên, hoặc đầu méo nặng lên dù đã đổi tư thế.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Thóp phồng căng khi con nằm yên, kèm nôn nhiều, li bì, co giật hoặc bỏ bú.
- Con bị ngã, va đập đầu hoặc bị lắc mạnh, sau đó nôn, li bì, quấy khác thường hoặc đầu sưng một chỗ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con luôn nghiêng đầu về một bên, khó quay đầu sang bên kia, hoặc sờ thấy khối cứng ở một bên cổ (có thể là vẹo cổ).
- Đầu con có hình dạng lạ: dài và hẹp như quả bóng bầu dục, trán nhọn hình tam giác, một bên trán dẹt, hoặc có gờ cứng dọc đường nối xương sọ.
- Thóp trước đã kín sớm khi con còn nhỏ, hoặc vòng đầu không tăng, tăng quá nhanh qua các lần đo.
- Đầu méo rõ và không đỡ sau 1–2 tháng đổi tư thế, nhất là khi con đã khoảng 4–6 tháng tuổi.
- Con chậm biết ngẩng đầu, lẫy, ngồi so với các mốc phát triển.
Vì sao đầu con bị bẹp
Xương sọ của trẻ sơ sinh mềm và chưa liền nhau, nên đầu dễ thay đổi hình dạng khi bị đè lâu ở một chỗ. Bẹp đầu hay xuất hiện trong khoảng 4 đến 12 tuần đầu, khi con còn nằm nhiều và chưa tự xoay đầu được. Từ khoảng 6 tháng, con lẫy, ngồi, xoay đầu nhiều hơn nên đầu ít bị đè thêm.
Nguyên nhân hay gặp: con thích quay đầu về một phía khi ngủ, con nằm ngửa nhiều mà ít được nằm sấp chơi lúc thức, con nằm lâu trong ghế ô tô, ghế rung, nôi đưa, xe đẩy. Trẻ sinh non, sinh đôi, trẻ có vẹo cổ (cơ cổ một bên co rút) dễ bị hơn. Một số bé sinh ra đầu đã hơi méo do tư thế trong bụng mẹ hay lúc sinh; dạng này thường tròn lại sau vài tuần.
Các dạng bẹp đầu
- Dẹt một bên phía sau (méo đầu): nhìn từ trên xuống, đầu lệch như hình bình hành, trán bên đó có thể nhô hơn, tai bên dẹt lệch ra phía trước. Hay gặp ở bé thích quay đầu một phía hoặc bị vẹo cổ.
- Dẹt đều phía sau (bẹp đầu sau): gáy phẳng, đầu rộng ngang, đỉnh đầu có khi cao lên. Hay gặp ở bé nằm ngửa nhiều.
- Đầu dài và hẹp: hay gặp ở trẻ sinh non nằm lâu ở khoa sơ sinh.
Phân biệt với dính khớp sọ
Bẹp đầu do tư thế không ảnh hưởng đến não, trí tuệ hay sự phát triển, chủ yếu là vấn đề hình dáng. Khác với nó là dính khớp sọ, một bệnh hiếm khi các đường nối xương sọ liền quá sớm. Đầu con khi đó có hình dạng đặc biệt: dài và hẹp, trán nhọn, một bên trán dẹt, sờ thấy gờ cứng dọc đường nối, thóp có thể kín sớm. Bệnh này cần bác sĩ chuyên khoa khám, chụp phim và thường phải mổ.
Bác sĩ thường phân biệt được bằng cách nhìn và sờ đầu con, đo vòng đầu. Khi cần, bác sĩ sẽ cho chụp phim. Nếu bố mẹ băn khoăn, hãy cho con đi khám sớm thay vì chờ.
Giúp đầu con tròn lại
- Cho con nằm sấp chơi khi con thức và có người lớn trông, ngay từ khi về nhà: 2–3 lần mỗi ngày, mỗi lần 3–5 phút, rồi tăng dần đến tổng khoảng 15–30 phút mỗi ngày khi con khoảng 7 tuần, và nhiều hơn khi con lớn.
- Khi đặt con nằm ngửa ngủ, đổi hướng đầu con xen kẽ mỗi ngày, ví dụ đặt đầu con ở đầu cũi này rồi đầu cũi kia, để con tự quay về phía có ánh sáng, cửa, hoặc phía bố mẹ.
- Đặt đồ chơi, treo đồ chơi ở phía con ít quay đầu, để con chịu nhìn sang bên đó.
- Đổi tay bế và đổi bên khi cho bú bình, để đầu con không tựa mãi một phía.
- Bế con nhiều hơn, dùng địu đúng cách khi con thức; hạn chế để con nằm lâu trong ghế ô tô, ghế rung, nôi đưa. Đến nơi thì bế con ra khỏi ghế ô tô.
- Nếu con bị vẹo cổ, bác sĩ sẽ chỉ định tập vật lý trị liệu và hướng dẫn bố mẹ bài kéo giãn cổ tại nhà.
Khi nào cần đội mũ chỉnh hình
Phần lớn trẻ không cần điều trị gì ngoài đổi tư thế, và đầu tròn dần trong khoảng 1–2 năm. Mũ chỉnh hình hộp sọ chỉ được bác sĩ cân nhắc cho trẻ bẹp đầu mức trung bình hoặc nặng, đã đổi tư thế mà không đỡ khi con khoảng 5–6 tháng. Các chuyên gia còn chưa thống nhất mũ có thật sự giúp hơn so với chỉ đổi tư thế hay không, nên bố mẹ hãy bàn kỹ với bác sĩ trước khi quyết định.
Không cần xoa bóp, nắn đầu, nắn cột sống cho con. Những cách này không có bằng chứng hiệu quả và có thể làm con đau hoặc bị thương.
Chăm sóc con tại nhà
- Luôn đặt con nằm ngửa khi ngủ, trên mặt phẳng chắc, trong cũi hoặc nôi riêng cùng phòng bố mẹ; không ngủ chung giường. Không chuyển sang cho con ngủ nghiêng hay ngủ sấp để chữa bẹp đầu.
- Mỗi ngày cho con nằm sấp chơi nhiều lần khi con thức, có người trông sát bên; dừng khi con buồn ngủ và đặt con nằm ngửa.
- Đổi hướng đầu khi đặt con ngủ, đổi tay bế, đổi chỗ treo đồ chơi.
- Không dùng gối định hình đầu, gối lõm, gối hạt, gối chặn hay khăn cuộn kê đầu trong chỗ ngủ của con; chúng làm tăng nguy cơ ngạt và không có bằng chứng giúp đầu tròn.
- Xem hình dạng đầu con sau khi tắm, lúc tóc còn ướt: nhìn từ trên xuống, gáy có tròn đều, hai tai có ngang nhau không. Chụp ảnh mỗi vài tuần để so sánh.
- Đưa con đi khám định kỳ để được đo vòng đầu và kiểm tra cổ, các mốc phát triển.
Hiểu lầm thường gặp
- Gối chống bẹp đầu, gối lõm, gối đậu xanh giúp đầu con tròn.
- Không có bằng chứng các loại gối này giúp đầu tròn, và đồ kê trong chỗ ngủ làm tăng nguy cơ ngạt và đột tử ở trẻ nhỏ. Đổi tư thế khi con thức mới là cách hiệu quả.
- Cho con nằm nghiêng hoặc nằm sấp khi ngủ để đầu khỏi bẹp.
- Trẻ dưới 1 tuổi luôn cần ngủ nằm ngửa để phòng đột tử. Con nằm sấp khi thức và có người trông, không phải khi ngủ.
- Đầu bẹp thì con sẽ kém thông minh.
- Bẹp đầu do tư thế không ảnh hưởng đến não hay trí tuệ của con. Đây chủ yếu là vấn đề hình dáng và thường đỡ dần khi con lớn.
- Nắn đầu cho con mỗi ngày thì đầu sẽ tròn.
- Xoa nắn đầu hay nắn cột sống không có bằng chứng hiệu quả, có thể làm con đau và gây hại. Thay đổi tư thế nằm và bế là đủ với phần lớn trẻ.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị bẹp đầu có tròn lại được không?
Phần lớn có. Khi con lớn, ngồi và xoay đầu được, cộng với việc đổi tư thế, đầu thường tròn dần trong khoảng 1–2 năm.
+Mấy tháng thì đầu trẻ hết bẹp?
Đổi tư thế sớm, từ những tháng đầu, giúp nhiều nhất. Nếu đến khoảng 4–6 tháng đầu vẫn méo rõ dù đã đổi tư thế, hãy cho con đi khám.
+Có nên cho trẻ dùng gối chống bẹp đầu không?
Không. Gối định hình đầu không an toàn trong chỗ ngủ của trẻ và không có bằng chứng hiệu quả. Con ngủ nằm ngửa trên mặt phẳng, không gối.
+Trẻ bẹp đầu có cần đội mũ chỉnh hình không?
Phần lớn không cần. Bác sĩ chỉ cân nhắc mũ cho trẻ bẹp đầu mức trung bình hoặc nặng, đổi tư thế mà không đỡ khi con khoảng 5–6 tháng.
+Con chỉ thích quay đầu một bên thì làm sao?
Đặt đồ chơi, ánh sáng, chỗ bố mẹ ngồi ở phía con ít quay. Nếu con khó quay đầu hoặc luôn nghiêng cổ, cho con đi khám để kiểm tra vẹo cổ.
Nguồn tham khảo
- Flat head syndrome (plagiocephaly and brachycephaly) — NHS (Anh)
- Positional Skull Deformities and Torticollis — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Back to Sleep, Tummy to Play — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Craniosynostosis — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Thóp của trẻ
Thóp là chỗ mềm trên đầu trẻ, nơi các xương sọ chưa liền. Thóp sau thường đóng khi con khoảng 1–2 tháng, thóp trước đóng trong khoảng 7 đến 19 tháng tuổi. Bình thường thóp phẳng hoặc hơi lõm nhẹ, có thể đập phập phồng theo nhịp tim, và phồng lên một chút khi con khóc. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu thóp phồng căng cả khi con nằm yên hoặc được bế thẳng, nhất là kèm sốt, nôn, li bì, co giật; hoặc thóp lõm sâu kèm môi khô, ít tã ướt.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Vẹo cổ bẩm sinh
Vẹo cổ bẩm sinh hay gặp nhất là do một cơ ở bên cổ (cơ ức đòn chũm) bị co ngắn, làm bé luôn nghiêng đầu về một bên, cằm quay về phía vai bên kia và khó quay đầu sang phía còn lại; thường được phát hiện trong 6–8 tuần đầu. Phần lớn trẻ cải thiện với bài kéo giãn cổ do bác sĩ hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu hướng dẫn, tập càng sớm càng tốt, lý tưởng là trước 3 tháng tuổi. Khi thấy con luôn nghiêng đầu một bên, đưa con đi khám để bác sĩ loại trừ nguyên nhân khác và kiểm tra khớp háng. Cổ nghiêng xuất hiện đột ngột sau ngã, va đập, hoặc kèm sốt, khó thở, nôn, li bì thì đến cấp cứu ngay.
- Các mốc phát triển của trẻ
Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.
- Trẻ mấy tháng biết lẫy
Nhiều bé bắt đầu tập lẫy từ khoảng 3–4 tháng, thường lẫy từ sấp sang ngửa trước, và phần lớn trẻ lẫy được lúc khoảng 6 tháng. Lẫy từ ngửa sang sấp thường đến muộn hơn một chút, nhiều bé lẫy được cả hai chiều trong khoảng 4–7 tháng. Nên đưa con đi khám nếu đến 6 tháng con chưa lẫy được chiều nào, 4 tháng chưa giữ đầu vững, hoặc con mất kỹ năng đã có. Trẻ sinh non tính theo tuổi hiệu chỉnh.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác