Trẻ hay đi tiểu đêm: nguyên nhân và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Ban đêm cơ thể tạo ít nước tiểu hơn, nên phần lớn trẻ tuổi đi học ngủ suốt đêm không cần dậy đi tiểu; thỉnh thoảng dậy một lần sau khi uống nhiều buổi tối thường không đáng lo. Hay gặp nhất là do uống nhiều nước, trà, trà sữa, nước ngọt có ga sát giờ ngủ, nhịn tiểu ban ngày, táo bón, nhiễm trùng đường tiểu, ngáy hay căng thẳng. Nếu con mới bắt đầu dậy tiểu nhiều đêm kèm khát nhiều, mệt, gầy đi, hãy cho con đi khám trong ngày để thử đường máu; kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hay li bì thì đi cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con tiểu nhiều, khát nhiều, sụt cân, kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ như trái cây chín hoặc li bì, lơ mơ: có thể là tiểu đường nặng.
- Con sốt cao, rét run, đau hông lưng hoặc đau bụng, nôn, kèm tiểu buốt.
- Con không đi tiểu được dù buồn tiểu, bụng dưới căng đau.
- Con đột ngột yếu chân, tê bì chân, đi lại khó, kèm mất tự chủ tiểu tiện hoặc đại tiện.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con mới bắt đầu dậy đi tiểu nhiều đêm, kèm khát và uống rất nhiều, hay mệt, gầy đi dù ăn bình thường, hoặc đái dầm trở lại: đi khám trong ngày để thử đường máu đầu ngón tay.
- Con tiểu buốt, tiểu rắt, đau bụng dưới, nước tiểu đục, hôi hoặc có máu.
- Con ngáy to, có lúc ngừng thở khi ngủ, ngủ há miệng, ban ngày buồn ngủ, khó tập trung.
- Con phù mi mắt buổi sáng, phù chân, hoặc nước tiểu nổi nhiều bọt.
- Ban ngày con cũng són tiểu, phải chạy vội vào nhà vệ sinh, hoặc táo bón, vài ngày mới đi ngoài một lần.
- Con dậy tiểu đêm nhiều lần kéo dài quá vài ngày mà không rõ lý do, ảnh hưởng giấc ngủ và việc học.
Thế nào là bình thường
Ở trẻ đã khô đêm, cơ thể tiết một loại nội tiết vào ban đêm giúp thận giảm lượng nước tiểu, nên con có thể ngủ một mạch đến sáng mà không cần dậy. Thỉnh thoảng dậy tiểu một lần sau buổi tối uống nhiều nước canh, sữa hay hoa quả là bình thường.
Đáng để ý là khi con dậy tiểu nhiều đêm liền, dậy nhiều lần trong một đêm, hoặc thói quen này mới xuất hiện. Đi tiểu đêm cũng khác đái dầm: con đi tiểu đêm thì tỉnh dậy được và tự đi vệ sinh, còn đái dầm là tè ra giường trong lúc ngủ mà không biết.
Những nguyên nhân hay gặp
- Uống nhiều vào buổi tối: uống dồn nước sau bữa tối, nhất là trà, trà sữa, cà phê, nước ngọt có ga, nước tăng lực, những đồ uống có cafein làm thận tạo thêm nước tiểu và kích thích bàng quang.
- Thói quen ban ngày: con uống quá ít ở trường rồi về nhà uống bù, hoặc nhịn tiểu lâu vì ngại đi vệ sinh ở trường.
- Táo bón: phân ứ đọng chèn vào bàng quang làm con buồn tiểu nhiều lần, cả ban đêm.
- Nhiễm trùng đường tiểu: tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần cả ngày lẫn đêm, có thể sốt.
- Ngáy, ngừng thở khi ngủ: giấc ngủ bị gián đoạn làm con hay thức giấc và đi tiểu.
- Lo lắng, căng thẳng: ôn thi, chuyển trường, chuyện gia đình làm con khó ngủ, hay tỉnh giấc giữa đêm và đi tiểu.
Khi nào nghĩ đến bệnh
Tiểu đường type 1 ở trẻ thường hiện ra trong vài ngày đến vài tuần với bốn dấu hiệu: đi tiểu nhiều, nhất là ban đêm, hoặc đái dầm trở lại; khát và uống rất nhiều; mệt; gầy sút cân. Khi thấy những dấu hiệu này, đưa con đi khám ngay trong ngày để thử đường máu; nếu con đã nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, lơ mơ thì đi cấp cứu.
Ít gặp hơn: bệnh thận (phù, nước tiểu nổi bọt, nâu đỏ), đái tháo nhạt (con uống và tiểu rất nhiều nước trong cả ngày lẫn đêm), tăng canxi máu, hoặc tác dụng của một số thuốc. Bác sĩ sẽ cho xét nghiệm khi nghi ngờ.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con uống gì, bao nhiêu, vào lúc nào, mỗi đêm dậy mấy lần, mỗi lần tiểu nhiều hay ít, ban ngày đi tiểu, đi ngoài thế nào, con có ngáy, có lo lắng chuyện gì, trong nhà có ai bị tiểu đường không.
Xét nghiệm nước tiểu và đường máu đầu ngón tay thường là bước đầu tiên. Tùy trường hợp, con được xét nghiệm máu, siêu âm thận, bàng quang hoặc được giới thiệu khám tai mũi họng nếu nghi ngừng thở khi ngủ. Phần lớn trường hợp không có bệnh và đỡ hẳn khi sửa thói quen uống, đi vệ sinh.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi nhật ký 2–3 ngày: con uống gì, bao nhiêu, lúc nào; mỗi lần đi tiểu, cả đêm dậy mấy lần. Mang tờ ghi chép khi đi khám.
- Cho con uống đủ nước đều trong ngày, nhất là buổi sáng và ở trường; buổi tối uống vừa phải, hạn chế uống nhiều trong khoảng 1 giờ trước khi ngủ.
- Bỏ trà, trà sữa, cà phê, nước ngọt có ga, nước tăng lực, nhất là từ chiều tối.
- Nhắc con đi tiểu đều trong ngày, khoảng 4–7 lần, và đi tiểu ngay trước khi lên giường.
- Chữa táo bón: thêm rau, quả, uống đủ nước, tập cho con đi ngoài vào một giờ cố định.
- Để đèn ngủ nhỏ hoặc đèn lối đi vào nhà vệ sinh để con đi lại an toàn và ngủ lại dễ hơn.
- Không cắt hẳn nước buổi tối khi trời nóng hay con vừa chơi thể thao; không trách mắng con vì dậy đêm.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ đi tiểu đêm là thận yếu, phải uống thuốc bổ thận.
- Phần lớn trẻ dậy tiểu đêm do uống nhiều buổi tối, đồ uống có cafein, nhịn tiểu ban ngày hay táo bón. Thuốc bổ thận không giúp và có thể làm chậm phát hiện bệnh thật như tiểu đường hay nhiễm trùng tiểu.
- Muốn hết tiểu đêm thì cho con uống thật ít nước cả ngày.
- Uống ít ban ngày làm nước tiểu đặc, dễ kích thích bàng quang và táo bón, rồi con lại khát và uống bù buổi tối. Hãy cho con uống đủ, đều vào ban ngày và bớt vào buổi tối.
- Tiểu đêm nhiều, khát nhiều chỉ là do trời nóng, không cần khám.
- Trời nóng làm con khát hơn, nhưng tiểu nhiều kèm khát nhiều, mệt, gầy đi là dấu hiệu của tiểu đường. Hãy cho con thử đường máu trong ngày.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 8 tuổi đêm nào cũng dậy đi tiểu có bình thường không?
Một lần mỗi đêm sau khi uống nhiều buổi tối thường không đáng lo. Nếu con dậy nhiều lần, mới bị gần đây, hoặc kèm khát nhiều, mệt, tiểu buốt, ngáy, hãy đưa con đi khám.
+Trẻ đi tiểu đêm nhiều có phải bị tiểu đường không?
Không phải trẻ nào cũng vậy, nhưng tiểu đêm nhiều kèm khát, uống nhiều, mệt, gầy đi là dấu hiệu cần thử đường máu ngay trong ngày. Xét nghiệm đầu ngón tay nhanh và đơn giản.
+Có nên đánh thức con dậy đi tiểu giữa đêm không?
Không cần, vì đánh thức hay bế con đi tiểu thường xuyên không giúp lâu dài và làm con ngủ không ngon. Cho con đi tiểu ngay trước khi ngủ và để đèn ngủ nhỏ cho con tự đi khi cần.
+Con ôn thi hay dậy đi tiểu đêm có liên quan không?
Có thể. Căng thẳng, thức khuya, uống trà hay cà phê để tỉnh táo làm con hay tỉnh giấc và đi tiểu. Giữ giờ ngủ đều, bỏ đồ uống có cafein buổi tối thường giúp con ngủ liền giấc hơn.
+Bao giờ cần đưa con đi khám vì tiểu đêm?
Khi tiểu đêm kéo dài quá vài ngày không rõ lý do, ảnh hưởng giấc ngủ, hoặc kèm khát nhiều, gầy đi, tiểu buốt, phù, ngáy to, són tiểu ban ngày. Mang theo nhật ký uống và đi tiểu 2–3 ngày.
Nguồn tham khảo
- Urinating more at night — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
- Symptoms of type 1 diabetes — NHS (Anh)
- Bedwetting in children — NHS (Anh)
- Urinary tract infections (UTIs) — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ đái dầm
Đái dầm ban đêm là bình thường ở trẻ dưới 5 tuổi và vẫn gặp ở khoảng 15 trong 100 trẻ 5–7 tuổi; đến 15 tuổi chỉ còn chưa tới 1 trong 100 trẻ, vì phần lớn tự khô đêm khi lớn. Nguyên nhân thường là cơ thể tiết nhiều nước tiểu về đêm, bàng quang nhỏ, ngủ sâu khó tỉnh, và hay có tính gia đình, không phải do con lười hay hư. Con nên đi khám khi đã khô đêm 6 tháng rồi đái dầm lại, đái dầm kèm són tiểu ban ngày, tiểu buốt, táo bón, ngáy to, hoặc khi con từ 5 tuổi trở lên và con hay bố mẹ muốn điều trị. Nếu con đột nhiên khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân kèm nôn, thở nhanh sâu, li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ đi tiểu nhiều lần
Trẻ đã đi vệ sinh tự lập thường tiểu khoảng 4–7 lần mỗi ngày; tiểu từ 8 lần trở lên, mỗi lần ít, là tiểu nhiều lần. Nguyên nhân hay gặp là nhiễm trùng đường tiểu, táo bón, uống nhiều đồ uống kích thích bàng quang, hoặc một tình trạng lành tính ở trẻ 4–10 tuổi tự hết sau vài tuần đến vài tháng. Nếu con vừa tiểu nhiều vừa khát nhiều, mệt, sụt cân, hãy đưa con đi khám trong ngày để thử đường máu; kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hoặc li bì thì đi cấp cứu ngay.
- Dấu hiệu tiểu đường ở trẻ
Bốn dấu hiệu chính của tiểu đường ở trẻ là đi tiểu nhiều (cả ban đêm, có khi đái dầm trở lại), khát và uống nước nhiều, mệt mỏi, và sụt cân dù ăn vẫn ngon. Ở tiểu đường type 1, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh, trong vài ngày đến vài tuần. Nếu con có các dấu hiệu này, hãy đưa con đi đo đường huyết ngay trong ngày. Nếu con kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Nhiễm trùng đường tiểu
Nhiễm trùng đường tiểu là bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ, nhất là bé gái. Trẻ lớn thường tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, đái dầm trở lại; trẻ dưới 2 tuổi nhiều khi chỉ sốt mà không có dấu hiệu gì khác, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được khám và thử nước tiểu sớm. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê để tránh tổn thương thận. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ sốt cao kèm rét run, nôn, đau hông lưng, li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.
- Trẻ bị táo bón
Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.
- Trẻ ngủ ngáy
Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.
Chủ đề khác