Dấu hiệu trẻ bị tiểu đường: khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Bốn dấu hiệu chính của tiểu đường ở trẻ là đi tiểu nhiều (cả ban đêm, có khi đái dầm trở lại), khát và uống nước nhiều, mệt mỏi, và sụt cân dù ăn vẫn ngon. Ở tiểu đường type 1, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh, trong vài ngày đến vài tuần. Nếu con có các dấu hiệu này, hãy đưa con đi đo đường huyết ngay trong ngày. Nếu con kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân, kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ (như trái cây chín, nước rửa móng tay) hoặc li bì, lơ mơ: có thể là tiểu đường nặng đã gây nhiễm toan ceton.
- Các dấu hiệu khát, tiểu nhiều, mệt nặng lên nhanh trong vài giờ đến một ngày.
- Con nôn liên tục, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu dù trước đó tiểu nhiều.
- Con lú lẫn, khó đánh thức, hoặc co giật.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con khát và uống nước nhiều hơn hẳn, đi tiểu nhiều, phải dậy đi tiểu ban đêm: đi khám ngay trong ngày để đo đường huyết.
- Con đã khô đêm rồi tự nhiên đái dầm lại, hoặc bỉm của bé nặng và ướt hơn hẳn mọi khi.
- Con gầy đi, quần áo rộng ra dù vẫn ăn nhiều, hay mệt, lừ đừ.
- Con bị nấm, hăm tã hoặc nhiễm trùng da kéo dài, vết xước lâu lành, hoặc nhìn mờ.
- Con thừa cân và có mảng da sẫm màu, dày ở cổ, nách: nguy cơ tiểu đường type 2.
Bốn dấu hiệu bố mẹ cần nhớ
- Tiểu nhiều: con đi tiểu liên tục, đêm phải dậy đi tiểu, bé đã bỏ bỉm đái dầm lại, bé còn mặc bỉm thì bỉm nặng hơn hẳn.
- Khát nhiều: con đòi uống nước liên tục, uống bao nhiêu cũng không đã khát.
- Mệt: con lừ đừ, kém chơi, học kém tập trung.
- Gầy đi: con sụt cân hoặc trông gầy hơn, dù ăn bình thường hoặc ăn nhiều hơn.
- Ngoài ra con có thể nhìn mờ, hay bị nấm, hăm, nhiễm trùng da, vết thương lâu lành.
Vì sao những dấu hiệu này xuất hiện
Khi thiếu insulin, đường không vào được tế bào mà ứ lại trong máu. Thận thải bớt đường ra nước tiểu, kéo theo nhiều nước, nên con tiểu nhiều và khát. Cơ thể không dùng được đường để làm năng lượng nên phải đốt mỡ và cơ, làm con mệt và gầy đi.
Nếu kéo dài, việc đốt mỡ sinh ra ceton làm máu nhiễm toan. Ở trẻ, tiểu đường type 1 hay được phát hiện lần đầu đúng lúc này: con nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, lơ mơ, trong những tuần trước đó đã khát và tiểu nhiều mà chưa ai để ý.
Tiểu đường type 1 và type 2 ở trẻ
Tiểu đường type 1 là loại hay gặp nhất ở trẻ. Dấu hiệu đến nhanh, trong vài ngày đến vài tuần, gặp ở cả trẻ gầy lẫn trẻ béo, và con cần insulin ngay.
Tiểu đường type 2 đang tăng ở trẻ thừa cân, béo phì, nhất là khi trong nhà có người bị tiểu đường hoặc mẹ bị tiểu đường thai kỳ. Dấu hiệu thường đến chậm, có khi chỉ phát hiện khi xét nghiệm; da sẫm, dày ở cổ, nách là một gợi ý. Chỉ bác sĩ mới xác định được con bị loại nào.
Dễ nhầm với gì
Trẻ uống nhiều nước khi trời nóng, khi chạy chơi nhiều, và đái dầm cũng rất hay gặp ở trẻ nhỏ. Điều khác ở tiểu đường là các dấu hiệu đi cùng nhau và nặng lên dần: vừa khát, vừa tiểu nhiều, vừa mệt, gầy đi.
Lúc mới khởi phát, con có thể đang bị cảm, viêm họng, đau bụng hay hăm tã, nên dễ bị nghĩ là bệnh thông thường. Khi không chắc, cứ cho con đo đường huyết; xét nghiệm này nhanh và đơn giản.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ chích đầu ngón tay đo đường huyết, có thể thử nước tiểu tìm đường và ceton; mang theo một mẫu nước tiểu của con khi đi khám có thể giúp ích. Nếu đường huyết cao, con thường được chuyển ngay trong ngày đến bác sĩ chuyên khoa để làm thêm xét nghiệm và bắt đầu điều trị.
Phát hiện sớm giúp con tránh được nhiễm toan ceton, một tình trạng phải điều trị tích cực trong bệnh viện.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi lại trong 1–2 ngày con uống bao nhiêu nước, đi tiểu bao nhiêu lần, cả ban đêm, để kể với bác sĩ.
- Cân con và so với lần cân gần nhất.
- Đừng hạn chế nước để con bớt tiểu; cho con uống khi khát và đưa đi khám.
- Nếu nhà có máy đo đường huyết của người lớn, có thể đo cho con nhưng vẫn đưa con đi khám trong ngày, dù kết quả thế nào.
- Với trẻ thừa cân: cùng cả nhà ăn ít đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên; tăng rau, vận động mỗi ngày; đưa con đi khám định kỳ.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ con không bị tiểu đường, chỉ người già mới bị.
- Trẻ ở mọi lứa tuổi đều có thể bị tiểu đường type 1, và tiểu đường type 2 đang tăng ở trẻ thừa cân.
- Con đái dầm lại là do lười, phải phạt.
- Đái dầm trở lại sau khi đã khô đêm có thể là dấu hiệu tiểu đường, nhiễm trùng tiểu hoặc chuyện làm con căng thẳng. Hãy đưa con đi khám.
- Con ăn nhiều mà vẫn gầy là do đang lớn, không sao.
- Ăn nhiều mà sụt cân, kèm khát và tiểu nhiều là dấu hiệu cần đo đường huyết ngay.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ uống nhiều nước có phải bị tiểu đường không?
Phần lớn là do trời nóng, chạy chơi, ăn mặn. Nhưng nếu con vừa khát nhiều, vừa tiểu nhiều, mệt hoặc gầy đi, hãy cho con đo đường huyết.
+Xét nghiệm gì để biết con bị tiểu đường?
Bước đầu là chích đầu ngón tay đo đường huyết và thử nước tiểu. Nếu cao, bác sĩ cho làm thêm xét nghiệm máu để xác định và phân loại.
+Bao lâu thì tiểu đường type 1 trở nặng?
Dấu hiệu thường phát triển trong vài ngày đến vài tuần. Nhiễm toan ceton có thể xuất hiện trong khoảng một ngày, đôi khi nhanh hơn, nên đừng chờ đợi.
+Con thích ăn ngọt có bị tiểu đường không?
Ăn ngọt không gây tiểu đường type 1. Ăn nhiều đồ ngọt, nước ngọt dẫn đến thừa cân lại làm tăng nguy cơ tiểu đường type 2.
+Trong nhà có người bị tiểu đường thì con có cần xét nghiệm không?
Hãy nói với bác sĩ khi đi khám định kỳ. Bác sĩ sẽ quyết định có cần xét nghiệm không, nhất là khi con thừa cân hoặc có dấu hiệu nghi ngờ.
Nguồn tham khảo
- Symptoms of type 1 diabetes and how it's diagnosed — NHS (Anh)
- Diabetic ketoacidosis — NHS (Anh)
- Diabetes in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị tiểu đường type 1
Tiểu đường type 1 (đái tháo đường type 1) là khi tụy của con không còn làm ra insulin, nên con cần insulin mỗi ngày, suốt đời. Bệnh không do con ăn nhiều đường và không chữa bằng thuốc nam, nhưng nếu được đo đường huyết, tiêm insulin và ăn uống đúng hướng dẫn, con vẫn học, chơi thể thao và lớn lên như các bạn. Hai tình huống cần biết là hạ đường huyết (đường huyết dưới 4 mmol/L) và nhiễm toan ceton. Nếu con nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc lơ mơ, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Tiểu đường type 2 ở trẻ
Tiểu đường type 2 (đái tháo đường type 2) là khi cơ thể vẫn làm ra insulin nhưng dùng không hiệu quả, thường gặp ở trẻ thừa cân, béo phì, ít vận động, nhất là từ tuổi dậy thì và khi trong nhà có người bị tiểu đường. Bệnh đến từ từ, nhiều trẻ không có triệu chứng, nên trẻ thừa cân có nguy cơ cần được bác sĩ cho xét nghiệm đường máu. Điều trị chính là thay đổi cách ăn, vận động và giấc ngủ của cả nhà, kèm thuốc do bác sĩ kê. Nếu con khát, tiểu nhiều kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ đái dầm
Đái dầm ban đêm là bình thường ở trẻ dưới 5 tuổi và vẫn gặp ở khoảng 15 trong 100 trẻ 5–7 tuổi; đến 15 tuổi chỉ còn chưa tới 1 trong 100 trẻ, vì phần lớn tự khô đêm khi lớn. Nguyên nhân thường là cơ thể tiết nhiều nước tiểu về đêm, bàng quang nhỏ, ngủ sâu khó tỉnh, và hay có tính gia đình, không phải do con lười hay hư. Con nên đi khám khi đã khô đêm 6 tháng rồi đái dầm lại, đái dầm kèm són tiểu ban ngày, tiểu buốt, táo bón, ngáy to, hoặc khi con từ 5 tuổi trở lên và con hay bố mẹ muốn điều trị. Nếu con đột nhiên khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân kèm nôn, thở nhanh sâu, li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ bị nôn
Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.
- Trẻ thừa cân, béo phì
Ở trẻ em, thừa cân được đánh giá bằng chỉ số BMI theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn: theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ từ 5 tuổi có BMI trên đường +1 độ lệch chuẩn là thừa cân, trên +2 là béo phì. Với trẻ đang lớn, mục tiêu thường là giữ cân hoặc tăng chậm lại trong khi con cao lên, không phải ăn kiêng giảm cân nhanh. Thay đổi hiệu quả nhất là cả nhà cùng làm: bớt nước ngọt, ăn đủ rau, vận động 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ và giảm màn hình. Nếu con khát và đi tiểu rất nhiều, sụt cân nhanh, nôn, thở nhanh sâu hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ bị hạ đường huyết
Hạ đường huyết là khi đường trong máu xuống quá thấp, thường là dưới 4 mmol/L. Con có thể đói, run, vã mồ hôi, tái, cáu gắt, lừ đừ hoặc lú lẫn; nặng hơn là co giật, mê. Nếu con còn tỉnh và nuốt được, cho con uống ngay một cốc nhỏ nước hoa quả, nước ngọt có đường hoặc nước đường, đợi 10–15 phút rồi cho ăn thêm. Nếu con không tỉnh, co giật hoặc không nuốt được, tuyệt đối không cho gì vào miệng, đặt con nằm nghiêng an toàn và gọi 115 hoặc 113 ngay. Trẻ không bị tiểu đường mà hạ đường huyết luôn cần được bác sĩ tìm nguyên nhân.
Chủ đề khác