Trẻ hoảng sợ ban đêm, la hét khi ngủ: vì sao và bố mẹ nên làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Hoảng sợ ban đêm (night terror) hay gặp nhất ở trẻ 3–8 tuổi: con đột ngột ngồi bật dậy la hét, mắt mở, vã mồ hôi, thở nhanh nhưng vẫn đang ngủ, không nhận ra bố mẹ, rồi ngủ lại và sáng ra không nhớ gì. Cơn thường xảy ra trong phần đầu của đêm và kéo dài vài phút đến khoảng 15 phút. Đừng cố đánh thức hay lay con; chỉ ở bên cạnh, giữ con khỏi té ngã và chờ cơn qua. Phần lớn trẻ tự hết khi lớn; nếu con co giật, ngừng thở kèm tím tái, hoặc bị ngã va đập đầu trong cơn, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con co giật: tay chân giật nhịp nhàng, người co cứng, mắt trợn, môi tím, sau cơn lơ mơ lâu hoặc không đáp ứng.
- Con ngừng thở khi ngủ kèm môi hoặc mặt tím tái.
- Con ngã khỏi giường, ngã cầu thang hoặc va đập đầu mạnh trong cơn, sau đó nôn, li bì hay khó đánh thức.
- Con đang sốt cao mà lú lẫn, không nhận ra bố mẹ cả khi đã tỉnh hẳn, li bì, cổ cứng, hoặc nổi chấm đỏ tím trên da.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Cơn xảy ra nhiều lần mỗi tuần, nhiều lần trong một đêm, hoặc làm cả nhà mất ngủ kéo dài.
- Con bắt đầu bị lần đầu khi đã lớn hơn 5 tuổi, hoặc vẫn còn bị sau 12 tuổi.
- Con ngáy to, thở bằng miệng, có lúc ngừng thở khi ngủ, ban ngày hay buồn ngủ.
- Các cơn giống hệt nhau mỗi lần, có cử động lặp đi lặp lại, xảy ra cả lúc ngủ trưa, hoặc sau cơn con lơ mơ lâu.
- Con đã bị thương, hoặc trong cơn con chạy ra khỏi phòng, ra cửa.
- Cơn bắt đầu sau một chuyện làm con sợ hãi hay đau buồn, hoặc ban ngày con lo âu, hay khóc, thu mình.
Hoảng sợ ban đêm trông như thế nào
Thường khoảng một hai giờ sau khi ngủ, con đột ngột ngồi bật dậy, la hét, khóc thét, vùng vẫy, có khi nhảy ra khỏi giường. Mắt con mở to, mặt hoảng hốt, người vã mồ hôi, tim đập nhanh, thở gấp. Con không trả lời khi được gọi, không nhận ra bố mẹ, có khi đẩy bố mẹ ra khi được ôm.
Phần lớn cơn chỉ vài phút, đôi khi đến khoảng 15 phút. Sau đó con đột ngột dịu lại và ngủ tiếp như không có gì. Sáng hôm sau con không nhớ, vì thật ra con chưa hề tỉnh. Cơn trông rất đáng sợ với bố mẹ, nhưng bản thân con không bị ảnh hưởng.
Khác ác mộng thế nào
- Hoảng sợ ban đêm: xảy ra trong phần đầu của đêm, lúc con ngủ sâu. Con la hét nhưng không tỉnh, không nhận ra bố mẹ, khó dỗ, sáng ra không nhớ.
- Ác mộng: thường vào nửa sau của đêm hoặc gần sáng. Con tỉnh dậy sợ hãi, nhận ra bố mẹ, muốn được ôm, kể được giấc mơ, có khi khó ngủ lại.
- Với ác mộng, bố mẹ ôm và dỗ con. Với hoảng sợ ban đêm, ôm dỗ thường không giúp và có thể làm con vùng vẫy hơn; chỉ cần giữ con an toàn.
Vì sao con bị
Hoảng sợ ban đêm xảy ra khi con thức dậy nửa chừng từ giấc ngủ sâu. Não của trẻ nhỏ chưa chuyển giữa các giai đoạn ngủ một cách trơn tru, nên trẻ 3–8 tuổi hay gặp nhất. Trẻ có người thân từng hoảng sợ ban đêm hoặc mộng du dễ bị hơn.
Những điều hay khởi phát cơn: con quá mệt, thiếu ngủ, ngủ muộn; đang ốm, sốt; buồn tiểu giữa đêm hoặc bị tiếng động làm thức giấc; chuyện làm con căng thẳng như đi học lớp mới, có em, gia đình xáo trộn; xem phim đáng sợ. Ngáy và ngừng thở khi ngủ cũng làm con hay thức giấc nửa chừng và dễ bị hơn.
Trong lúc con đang hoảng sợ
- Giữ bình tĩnh. Nhắc mình rằng con đang ngủ và không đau đớn gì.
- Không cố đánh thức, không lay mạnh, không tát nước hay bế xốc con dậy. Con có thể không nhận ra bố mẹ và càng hoảng hơn.
- Không cần nói chuyện hay giữ chặt con, trừ khi con có thể ngã hay va vào đồ vật. Nếu con định ra khỏi giường, nhẹ nhàng hướng con trở lại.
- Dẹp các vật cứng, sắc quanh giường; với trẻ hay bị, đặt nệm thấp hoặc có thành chắn, không cho ngủ giường tầng trên, khóa cửa ra ngoài và chặn cầu thang.
- Chờ cơn qua. Khi con dịu lại, để con ngủ tiếp; không cần hỏi han hay kể lại với con sáng hôm sau.
Giảm số cơn
Cho con ngủ đủ: trẻ 3–5 tuổi 10–13 giờ kể cả giấc trưa, 6–12 tuổi 9–12 giờ. Cho con đi ngủ sớm hơn khoảng 30 phút nếu con đang thiếu ngủ. Giữ giờ ngủ đều, có nếp thư giãn trước khi ngủ, tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ, cho con đi tiểu trước khi lên giường.
Nếu cơn xảy ra vào cùng một giờ mỗi đêm, có thể đánh thức nhẹ con khoảng 15 phút trước giờ đó, mỗi đêm trong khoảng 2 tuần. Cách này có thể giúp cắt được vòng lặp của cơn. Ghi nhật ký giấc ngủ vài tuần giúp bố mẹ và bác sĩ thấy cơn hay xảy ra sau những ngày như thế nào.
Phần lớn trẻ không cần xét nghiệm hay thuốc, và cơn giảm dần khi con lớn, nhất là sau khoảng 10 tuổi. Bác sĩ sẽ hỏi kỹ về cơn, khám mũi họng nếu con ngáy, và chỉ cho đo giấc ngủ hay điện não đồ khi nghi ngừng thở khi ngủ hoặc động kinh. Nếu con lo âu, căng thẳng ban ngày, trò chuyện với chuyên gia tâm lý có thể giúp.
Chăm sóc con tại nhà
- Khi con lên cơn, ở bên cạnh, giữ con an toàn và chờ; không đánh thức, không quát.
- Dọn quanh giường, chặn cầu thang, khóa cửa ra ngoài; không cho con ngủ giường tầng trên.
- Cho con ngủ đủ và đều giờ; đi ngủ sớm hơn khi con mệt hay vừa có ngày nhiều hoạt động.
- Tắt ti vi, điện thoại ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ; tránh phim, truyện, trò chơi đáng sợ buổi tối.
- Cho con đi tiểu trước khi ngủ, giữ phòng yên tĩnh, thoáng mát.
- Nếu cơn xảy ra cùng một giờ, thử đánh thức nhẹ con 15 phút trước giờ đó trong khoảng 2 tuần.
- Dặn ông bà, người trông trẻ biết cơn trông thế nào và phải làm gì, để không ai hoảng mà lay con dậy.
Hiểu lầm thường gặp
- Con la hét lúc ngủ là bị ma nhập, vía nặng trêu, phải cúng hoặc đặt dao kéo dưới gối.
- Hoảng sợ ban đêm là một rối loạn của giấc ngủ sâu hay gặp ở trẻ nhỏ, thường tự hết khi lớn. Để dao kéo ở giường của trẻ rất nguy hiểm.
- Phải lay mạnh, gọi to hay tát nước cho con tỉnh hẳn thì con mới hết sợ.
- Con đang ngủ và không nhớ gì về cơn. Cố đánh thức thường làm cơn dài hơn và con hoảng hơn. Chỉ cần giữ con an toàn và chờ.
- Con hoảng sợ ban đêm nghĩa là con bị sang chấn tâm lý nặng.
- Phần lớn trẻ hoảng sợ ban đêm hoàn toàn khỏe mạnh, hay bị khi mệt, thiếu ngủ hay ốm. Chỉ cần để ý khi cơn bắt đầu sau một chuyện đáng sợ hay con lo âu nhiều ban ngày.
- Cho con uống thuốc an thần, siro ho hay thuốc chống dị ứng để con ngủ say, khỏi la hét.
- Những thuốc này không được dùng để chữa hoảng sợ ban đêm và có thể nguy hiểm cho trẻ nhỏ. Thuốc rất hiếm khi cần, và chỉ do bác sĩ quyết định.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ đang ngủ ngồi dậy la hét là bị gì?
Thường là hoảng sợ ban đêm, hay gặp ở trẻ 3–8 tuổi, nhất là khi con mệt, thiếu ngủ hay ốm. Con đang ngủ chứ không tỉnh, và sáng ra không nhớ gì.
+Trẻ hoảng sợ ban đêm có nên đánh thức không?
Không nên. Hãy ở bên cạnh, giữ con khỏi té ngã và chờ cơn qua. Nếu cơn xảy ra cùng một giờ mỗi đêm, có thể đánh thức nhẹ con 15 phút trước giờ đó trong khoảng 2 tuần.
+Hoảng sợ ban đêm bao giờ thì hết?
Phần lớn trẻ hết dần khi lớn, cơn giảm rõ sau khoảng 10 tuổi. Nếu con vẫn bị sau 12 tuổi, hoặc mới bắt đầu bị sau 5 tuổi, hãy cho con đi khám.
+Hoảng sợ ban đêm có phải động kinh không?
Thường không. Nhưng nếu các cơn giống hệt nhau mỗi lần, có giật tay chân nhịp nhàng, co cứng, hoặc xảy ra cả lúc ngủ trưa, hãy quay video và đưa con đi khám để bác sĩ phân biệt.
+Con hoảng sợ ban đêm có phải do sợ hãi ban ngày?
Căng thẳng, lo lắng có thể làm cơn nhiều hơn, nhưng nhiều trẻ bị mà không có chuyện gì đặc biệt. Thiếu ngủ và mệt là lý do hay gặp nhất.
Nguồn tham khảo
- Night terrors and nightmares — NHS (Anh)
- Night terrors in children — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
- Nightmares, Night Terrors & Sleepwalking in Children: How Parents Can Help — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ hay gặp ác mộng
Ác mộng rất hay gặp ở trẻ, nhiều nhất từ khoảng 3 đến 12 tuổi, thường vào nửa sau của đêm; con tỉnh dậy sợ hãi, nhận ra bố mẹ và kể được giấc mơ. Phần lớn chỉ cần ôm, dỗ con, nhắc con rằng giấc mơ không có thật, và giảm những gì làm con sợ hay mệt như phim đáng sợ, ngủ muộn. Nên đưa con đi khám nếu con gặp ác mộng gần như mỗi đêm, sau một chuyện làm con hoảng sợ, hoặc vẫn hay bị khi đã lớn hơn 6 tuổi. Gọi 115 hoặc 113 nếu con co giật khi ngủ hoặc ngừng thở kèm tím tái.
- Trẻ giật mình khóc đêm
Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.
- Trẻ bị mộng du
Mộng du là khi con ngồi dậy, đi lại hay làm việc quen thuộc trong lúc vẫn đang ngủ sâu, thường trong phần đầu của đêm, mắt mở nhưng nhìn vô hồn và sáng ra không nhớ gì. Mộng du hay gặp ở trẻ em, thường gặp trong gia đình, và phần lớn tự hết khi con đến tuổi thiếu niên mà không cần thuốc. Điều quan trọng nhất là giữ con an toàn: khóa cửa ra ngoài, chặn cầu thang, ban công, cửa sổ, và nhẹ nhàng dẫn con về giường thay vì lay mạnh hay quát con dậy. Nếu con bị ngã, va đập đầu khi mộng du, hoặc có cơn co giật lúc ngủ, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ nói mớ khi ngủ
Nói mớ rất hay gặp ở trẻ em và thường vô hại: con nói vài từ, lẩm bẩm, cười hay gọi ai đó trong lúc ngủ, không biết mình nói và sáng ra không nhớ. Phần lớn trẻ không cần khám hay chữa; cho con ngủ đủ, đều giờ và bớt căng thẳng thường giúp nói mớ ít đi. Nên đưa con đi khám nếu con nói mớ kèm la hét, mộng du nhiều lần, ngáy to và ngừng thở khi ngủ, hay buồn ngủ ban ngày. Nếu con co giật, co cứng người hoặc ngừng thở kèm tím tái lúc ngủ, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng
Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.
- Trẻ ngủ há miệng
Trẻ ngủ há miệng vài đêm khi đang cảm, nghẹt mũi thường tự hết khi mũi thông. Nếu con thở bằng miệng gần như mọi đêm dù không ốm, hay kèm ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, có lúc ngừng thở rồi thở hắt, đái dầm trở lại hoặc ban ngày quấy, kém tập trung, hãy cho con đi khám; nguyên nhân hay gặp nhất ở tuổi mầm non là VA và amidan to, hoặc viêm mũi dị ứng. Gọi 115 hoặc 113 nếu con ngừng thở kèm môi tím, hoặc khó thở cả khi thức.
Chủ đề khác