Giấc ngủ

Trẻ bị mộng du: có nguy hiểm không và giữ an toàn cho con thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Mộng du là khi con ngồi dậy, đi lại hay làm việc quen thuộc trong lúc vẫn đang ngủ sâu, thường trong phần đầu của đêm, mắt mở nhưng nhìn vô hồn và sáng ra không nhớ gì. Mộng du hay gặp ở trẻ em, thường gặp trong gia đình, và phần lớn tự hết khi con đến tuổi thiếu niên mà không cần thuốc. Điều quan trọng nhất là giữ con an toàn: khóa cửa ra ngoài, chặn cầu thang, ban công, cửa sổ, và nhẹ nhàng dẫn con về giường thay vì lay mạnh hay quát con dậy. Nếu con bị ngã, va đập đầu khi mộng du, hoặc có cơn co giật lúc ngủ, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị ngã từ cầu thang, ban công, cửa sổ, hoặc va đập đầu khi mộng du.
  • Con co giật lúc ngủ: tay chân giật nhịp nhàng, người co cứng, sùi bọt mép, sau cơn lơ mơ lâu, hoặc tiểu ra quần.
  • Con ngừng thở khi ngủ kèm môi hoặc mặt tím tái.
  • Con ra khỏi nhà khi đang mộng du và chưa tìm thấy: tìm ngay và gọi 113 nếu cần giúp.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con mộng du nhiều lần mỗi tuần, hoặc nhiều lần trong một đêm.
  • Khi mộng du con làm việc nguy hiểm: mở cửa ra ngoài, trèo cửa sổ, cầm dao kéo, bật bếp, hoặc đã từng bị thương.
  • Con ngáy to, thở bằng miệng, có lúc ngừng thở khi ngủ, ban ngày hay buồn ngủ.
  • Các cơn giống hệt nhau mỗi lần, có cử động lặp đi lặp lại, xảy ra cả lúc ngủ trưa, hoặc con khó tỉnh hẳn sau cơn.
  • Con bắt đầu mộng du sau khi dùng một thuốc mới, hoặc mộng du bắt đầu ở tuổi dậy thì, hoặc kéo dài qua tuổi teen.
  • Con đang có chuyện căng thẳng kéo dài, buồn bã, lo âu ban ngày.

Mộng du là gì

Mộng du xảy ra khi con thức dậy một phần từ giấc ngủ sâu: cơ thể cử động được nhưng não chưa tỉnh hẳn. Con có thể ngồi dậy, đi quanh phòng, đi vệ sinh nhầm chỗ, mở tủ, nói lẩm bẩm. Mắt con thường mở nhưng nhìn vô hồn, con không trả lời bình thường và rất khó đánh thức.

Cơn thường xảy ra trong một hai giờ đầu đến khoảng một phần ba đầu của đêm, kéo dài vài phút, phần lớn dưới 10 phút. Sau đó con tự về giường hoặc ngủ lại ở một chỗ khác, và sáng ra không nhớ gì.

Mộng du hay gặp ở trẻ em hơn người lớn và có thể kéo dài qua tuổi tiểu học, THCS. Trẻ có bố hoặc mẹ từng mộng du thì dễ bị hơn. Trẻ mộng du cũng hay có hoảng sợ ban đêm hoặc nói mớ.

Vì sao con mộng du

  • Thiếu ngủ, ngủ muộn, giờ ngủ thất thường: đây là yếu tố hay gặp nhất.
  • Đang ốm, sốt.
  • Căng thẳng, lo âu: thi cử, chuyển trường, chuyện trong gia đình.
  • Buồn tiểu giữa đêm do uống nhiều nước buổi tối, tiếng ồn làm con thức giấc nửa chừng.
  • Ngáy và ngừng thở khi ngủ, hay hội chứng chân không yên làm giấc ngủ bị ngắt quãng.
  • Một số thuốc, nhất là thuốc gây ngủ, an thần. Không tự ngừng thuốc bác sĩ đã kê; hãy hỏi lại bác sĩ.

Khi con đang mộng du, bố mẹ làm gì

Giữ bình tĩnh, nói nhỏ, nhẹ nhàng dắt tay con về giường. Phần lớn trẻ sẽ tự nằm xuống ngủ tiếp. Không quát, không lay mạnh, không tát nước vào mặt con, không giữ chặt khi con chống lại, trừ khi cần để con khỏi ngã hay đi ra chỗ nguy hiểm.

Đánh thức một người đang mộng du không làm hại họ, nhưng bị đánh thức đột ngột, con sẽ lúng túng, hoảng sợ, có khi khóc hay vùng vẫy. Nếu thật sự cần đánh thức, hãy làm từ từ, gọi tên con nhẹ nhàng. Sáng hôm sau không cần kể lại chi tiết hay trêu chọc con, vì con có thể thấy xấu hổ và sợ đi ngủ.

Làm nhà an toàn cho trẻ mộng du

  • Khóa cửa ra ngoài và cửa ra ban công, cất chìa khóa ở chỗ con không biết. Có thể treo chuông nhỏ trên cửa phòng con hoặc lắp chuông báo cửa để bố mẹ nghe thấy.
  • Đóng chặt cửa sổ, nhất là ở tầng cao; cửa sổ và ban công nên có song chắn hoặc khóa.
  • Chặn đầu cầu thang bằng cửa chắn, nhất là nhà ống nhiều tầng. Nếu được, cho con ngủ ở tầng thấp.
  • Không cho con ngủ giường tầng trên.
  • Dọn sàn phòng ngủ và lối đi: đồ chơi, dây điện, ghế, vật dễ vấp.
  • Cất dao kéo, dụng cụ sắc nhọn, thuốc, bật lửa; khóa van bếp ga ban đêm.
  • Để một đèn ngủ mờ ở hành lang để con khỏi va vấp.

Giảm số cơn và khi nào cần bác sĩ

Cho con ngủ đủ theo tuổi, giờ ngủ và giờ dậy đều đặn, có nếp thư giãn trước khi ngủ, tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ, không uống trà, cà phê, nước có caffeine buổi chiều tối, và cho con đi tiểu trước khi lên giường. Ghi nhật ký giấc ngủ trong 2–3 tuần giúp bố mẹ thấy cơn hay xảy ra sau ngày nào, giờ nào.

Nếu cơn xảy ra vào cùng một giờ mỗi đêm, có thể đánh thức nhẹ con khoảng 15 phút trước giờ đó, mỗi đêm trong khoảng 2 tuần. Cách này giúp nhiều trẻ giảm cơn; hỏi bác sĩ trước khi thử nếu con hay bị.

Phần lớn trẻ mộng du không cần xét nghiệm hay thuốc. Bác sĩ sẽ hỏi kỹ về cơn, khám, và chỉ cho đo giấc ngủ hoặc làm điện não đồ khi nghi ngưng thở khi ngủ hay động kinh. Thuốc chỉ được cân nhắc khi cơn rất thường xuyên, nguy hiểm và các cách trên chưa hiệu quả; loại thuốc và liều do bác sĩ quyết định.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con ngủ đủ: trẻ 6–12 tuổi 9–12 giờ, tuổi 13–18 8–10 giờ mỗi ngày; giữ giờ ngủ, giờ dậy đều cả cuối tuần.
  • Khóa cửa ra ngoài, cửa ban công, cửa sổ; chặn cầu thang; không cho con ngủ giường tầng trên.
  • Dọn lối đi, cất dao kéo và vật nguy hiểm trước khi đi ngủ.
  • Cho con đi tiểu trước khi ngủ, hạn chế uống nhiều nước sát giờ ngủ.
  • Tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ; không cho con uống trà, cà phê, trà sữa buổi chiều tối.
  • Ghi nhật ký giấc ngủ: giờ ngủ, giờ xảy ra cơn, con làm gì, ngày hôm đó có gì đặc biệt.
  • Báo cho người trông con, ông bà, hoặc trường khi con ngủ lại qua đêm ở nơi khác.

Hiểu lầm thường gặp

Đánh thức người đang mộng du sẽ làm họ chết, hóa điên hoặc mất hồn.
Đánh thức không gây hại, chỉ làm con lúng túng, hoảng sợ trong chốc lát. Cách tốt nhất vẫn là nhẹ nhàng dẫn con về giường; nếu cần đánh thức, làm từ từ.
Người mộng du không bao giờ bị thương vì họ tự biết đường đi.
Trẻ mộng du có thể vấp ngã, ngã cầu thang hay trèo ra cửa sổ. Vì vậy khóa cửa, chặn cầu thang và dọn lối đi là việc quan trọng nhất.
Con mộng du là do yếu bóng vía, bị ma theo, phải đi cúng.
Mộng du là một rối loạn của giấc ngủ sâu, hay gặp ở trẻ và thường gặp trong gia đình, hay xảy ra khi con thiếu ngủ, ốm hay căng thẳng. Phần lớn tự hết khi con lớn.
Mộng du là dấu hiệu con bị bệnh tâm thần.
Ở trẻ em, mộng du thường không phải dấu hiệu của bệnh tâm thần. Chỉ cần để ý nếu con đang căng thẳng, lo âu kéo dài ban ngày để giúp con sớm.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị mộng du có nguy hiểm không?

Bản thân mộng du thường lành tính, nguy hiểm chủ yếu là té ngã, ra khỏi nhà, va phải vật sắc. Giữ nhà an toàn và cho con ngủ đủ là quan trọng nhất.

+Trẻ mộng du có nên đánh thức không?

Tốt nhất là nhẹ nhàng dẫn con về giường mà không đánh thức. Nếu cần, gọi tên con nhẹ nhàng, từ từ; không lay mạnh hay quát vì con sẽ hoảng sợ.

+Mộng du ở trẻ bao giờ thì hết?

Phần lớn trẻ hết mộng du khi đến tuổi thiếu niên mà không cần điều trị. Nếu con vẫn mộng du nhiều ở tuổi teen hoặc mới bắt đầu bị khi đã lớn, hãy cho con đi khám.

+Mộng du có phải do động kinh không?

Thường không. Nhưng nếu các cơn giống hệt nhau mỗi lần, có giật tay chân, co cứng, hoặc xảy ra cả lúc ngủ trưa, bác sĩ có thể cho đo điện não đồ để phân biệt.

+Con mộng du có cần uống thuốc không?

Phần lớn không cần. Thuốc chỉ được bác sĩ cân nhắc khi cơn rất thường xuyên, nguy hiểm và thay đổi giấc ngủ chưa hiệu quả.

Nguồn tham khảo

  1. Sleepwalking — NHS (Anh)
  2. Sleepwalking — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  3. Nightmares, Night Terrors & Sleepwalking in Children: How Parents Can Help — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ hoảng sợ ban đêm

    Hoảng sợ ban đêm (night terror) hay gặp nhất ở trẻ 3–8 tuổi: con đột ngột ngồi bật dậy la hét, mắt mở, vã mồ hôi, thở nhanh nhưng vẫn đang ngủ, không nhận ra bố mẹ, rồi ngủ lại và sáng ra không nhớ gì. Cơn thường xảy ra trong phần đầu của đêm và kéo dài vài phút đến khoảng 15 phút. Đừng cố đánh thức hay lay con; chỉ ở bên cạnh, giữ con khỏi té ngã và chờ cơn qua. Phần lớn trẻ tự hết khi lớn; nếu con co giật, ngừng thở kèm tím tái, hoặc bị ngã va đập đầu trong cơn, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ nói mớ khi ngủ

    Nói mớ rất hay gặp ở trẻ em và thường vô hại: con nói vài từ, lẩm bẩm, cười hay gọi ai đó trong lúc ngủ, không biết mình nói và sáng ra không nhớ. Phần lớn trẻ không cần khám hay chữa; cho con ngủ đủ, đều giờ và bớt căng thẳng thường giúp nói mớ ít đi. Nên đưa con đi khám nếu con nói mớ kèm la hét, mộng du nhiều lần, ngáy to và ngừng thở khi ngủ, hay buồn ngủ ban ngày. Nếu con co giật, co cứng người hoặc ngừng thở kèm tím tái lúc ngủ, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ hay gặp ác mộng

    Ác mộng rất hay gặp ở trẻ, nhiều nhất từ khoảng 3 đến 12 tuổi, thường vào nửa sau của đêm; con tỉnh dậy sợ hãi, nhận ra bố mẹ và kể được giấc mơ. Phần lớn chỉ cần ôm, dỗ con, nhắc con rằng giấc mơ không có thật, và giảm những gì làm con sợ hay mệt như phim đáng sợ, ngủ muộn. Nên đưa con đi khám nếu con gặp ác mộng gần như mỗi đêm, sau một chuyện làm con hoảng sợ, hoặc vẫn hay bị khi đã lớn hơn 6 tuổi. Gọi 115 hoặc 113 nếu con co giật khi ngủ hoặc ngừng thở kèm tím tái.

  • Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng

    Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ ngủ há miệng

    Trẻ ngủ há miệng vài đêm khi đang cảm, nghẹt mũi thường tự hết khi mũi thông. Nếu con thở bằng miệng gần như mọi đêm dù không ốm, hay kèm ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, có lúc ngừng thở rồi thở hắt, đái dầm trở lại hoặc ban ngày quấy, kém tập trung, hãy cho con đi khám; nguyên nhân hay gặp nhất ở tuổi mầm non là VA và amidan to, hoặc viêm mũi dị ứng. Gọi 115 hoặc 113 nếu con ngừng thở kèm môi tím, hoặc khó thở cả khi thức.

  • Co giật không sốt

    Trẻ co giật khi không sốt luôn cần được bác sĩ khám: lần đầu con co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đi cấp cứu ngay, kể cả khi cơn đã tự dừng. Trong lúc con giật: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ tay chân và bấm giờ. Nguyên nhân có thể là động kinh, hạ đường huyết, rối loạn muối trong máu, chấn thương đầu, ngộ độc, hoặc nhiễm trùng não. Ở trẻ dưới 1 tuổi, những cơn gập người hay gật đầu lặp lại thành chuỗi cũng là cấp cứu.

Chủ đề khác