Sơ cứu và an toàn

Trẻ bị trật khớp khuỷu khi bị kéo tay: nhận biết và xử trí

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ khoảng 1–4 tuổi bị kéo, nhấc bổng hay đu bằng tay có thể bị bán trật khớp khuỷu (còn gọi là trật đầu xương quay): con khóc ngay, buông thõng tay sát người và không chịu dùng tay đó, thường không sưng. Bác sĩ nắn lại trong vài giây và phần lớn trẻ dùng tay bình thường sau ít phút. Bố mẹ không tự nắn; đưa con đi khám trong ngày, và đi cấp cứu ngay nếu tay sưng to, biến dạng, bầm tím hoặc con bị ngã chống tay, vì đó có thể là gãy xương.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con ngã chống tay hoặc ngã từ cao rồi đau khuỷu tay: có thể gãy xương, đưa con đi cấp cứu.
  • Khuỷu tay hoặc cẳng tay sưng to nhanh, bầm tím, cong vẹo.
  • Bàn tay bên đau tê, lạnh, tái nhợt hoặc tím, con không cử động được các ngón.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con khóc ngay sau khi bị kéo tay, nhấc bổng hoặc đu tay, rồi buông thõng tay, không chịu với lấy đồ bằng tay đó: đưa con đi khám trong ngày.
  • Con không chịu dùng một bên tay mà bố mẹ không rõ vì sao.
  • Đã được nắn nhưng sau 2–3 ngày con vẫn chưa dùng tay bình thường.
  • Con bị nhiều lần, hoặc bị khi đã lớn hơn 5 tuổi.

Vì sao kéo tay lại làm con đau khuỷu

Ở trẻ nhỏ, dây chằng giữ đầu xương quay ở khuỷu tay còn lỏng. Khi tay con bị kéo căng đột ngột, đầu xương có thể trượt khỏi vòng dây chằng một chút. Đây là tổn thương hay gặp ở trẻ khoảng 1–4 tuổi, ít gặp sau 5–6 tuổi.

Những tình huống hay gặp: nắm tay kéo con lên bậc thềm hay khi qua đường, nhấc bổng con bằng hai tay, nắm hai tay đu con quay vòng, con giằng tay khi đang được nắm, hoặc con lăn người đè lên tay. Ít khi do ngã.

Nhận biết con bị trật khớp khuỷu do kéo tay

  • Con khóc hoặc kêu đau ngay sau khi bị kéo tay.
  • Con giữ tay buông thõng hoặc ép sát người, không chịu gập hay xoay khuỷu.
  • Con không chịu dùng tay đó để cầm đồ chơi, với lấy đồ ăn, và khóc khi bố mẹ cố gập hay xoay khuỷu.
  • Thường không sưng, không bầm. Khi ngồi yên, con có thể không khóc nhưng vẫn không dùng tay.
  • Nếu có sưng to, bầm tím, hoặc con bị ngã chống tay, nghĩ đến gãy xương nhiều hơn.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi chuyện xảy ra thế nào và khám tay con. Nếu đúng là trật khớp khuỷu do kéo tay, bác sĩ sẽ gập và xoay nhẹ cẳng tay để đưa đầu xương về chỗ cũ. Con đau trong giây lát, có khi nghe tiếng tách nhỏ.

Phần lớn trẻ dùng tay lại bình thường sau ít phút, nhất là khi được đưa đồ chơi. Thường không cần chụp phim; bác sĩ chỉ chụp khi nghi gãy xương hoặc nắn không thành công. Nếu chưa được nắn, con có thể mất lâu hơn mới dùng lại tay bình thường.

Vì sao bố mẹ không nên tự nắn

Bố mẹ khó phân biệt được trật khớp do kéo tay với gãy xương quanh khuỷu, một chấn thương hay gặp ở trẻ cùng tuổi. Nắn một chỗ gãy có thể làm xương lệch thêm và tổn thương mạch máu, thần kinh.

Cũng không nên đưa con đi bó lá, xoa dầu hay nhờ người không có chuyên môn nắn. Đưa con đến cơ sở y tế có bác sĩ nhi hoặc chấn thương chỉnh hình là cách an toàn nhất.

Phòng con bị lại

  • Khi bế con lên, đỡ dưới nách hoặc ôm lấy thân con, không nhấc bằng bàn tay hay cổ tay.
  • Không nắm hai tay con đu quay vòng hay đung đưa con lên xuống.
  • Khi dắt con, không giật mạnh tay con lên bậc thềm hay kéo con chạy theo. Nếu con ngồi bệt ăn vạ, bế con lên thay vì kéo tay.
  • Dặn ông bà, người trông trẻ, anh chị lớn trong nhà cùng làm như vậy.
  • Trẻ đã bị một lần dễ bị lại; phần lớn hết bị khi lớn hơn, khoảng sau 5 tuổi.

Chăm sóc con tại nhà

  • Khi nghi con bị trật khớp khuỷu, để con giữ tay ở tư thế con thấy dễ chịu, không cố gập duỗi hay xoay tay con.
  • Có thể dùng một chiếc khăn làm đai đỡ nhẹ tay con trên đường đi khám.
  • Nếu con đau nhiều, có thể cho paracetamol theo cân nặng, 10–15 mg/kg mỗi lần, rồi đưa con đi khám.
  • Sau khi được nắn, để con chơi và dùng tay bình thường; không cần băng bó hay kiêng cử động.
  • Theo dõi trong vài ngày: nếu con vẫn không dùng tay, đau hoặc sưng, đưa con đi khám lại.

Hiểu lầm thường gặp

Con bị trật khớp thì tự kéo, vặn tay cho khớp vào lại.
Bố mẹ khó biết đó là trật khớp hay gãy xương. Tự nắn có thể làm chấn thương nặng thêm. Hãy để bác sĩ khám và nắn.
Trật khớp phải bó lá, bó thuốc mấy ngày mới khỏi.
Trật khớp khuỷu do kéo tay chỉ cần được nắn đúng cách, con thường dùng tay lại ngay. Bó lá chỉ làm chậm việc điều trị và có thể che lấp một chỗ gãy.
Đu tay quay vòng là trò chơi vô hại.
Đây là một trong những nguyên nhân hay gặp nhất của trật khớp khuỷu ở trẻ nhỏ. Bế con dưới nách khi chơi.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị kéo tay rồi không giơ tay lên được là bị gì?

Hay gặp nhất là bán trật khớp khuỷu do kéo tay. Đưa con đi khám để bác sĩ kiểm tra và nắn lại; nếu tay sưng, bầm hay con bị ngã thì đi cấp cứu vì có thể gãy xương.

+Trật khớp khuỷu ở trẻ có cần chụp X-quang không?

Thường không cần nếu câu chuyện và khám điển hình. Bác sĩ chỉ chụp phim khi nghi gãy xương hoặc nắn không thành công.

+Nắn xong bao lâu thì con dùng tay lại được?

Phần lớn trẻ dùng tay bình thường sau ít phút, nhất là khi được đưa đồ chơi để với lấy. Nếu sau 2–3 ngày con vẫn chưa dùng tay, đưa con đi khám lại.

+Con bị trật khớp khuỷu nhiều lần có sao không?

Trẻ đã bị một lần dễ bị lại, nhưng rất hiếm khi để lại di chứng lâu dài. Tránh kéo, nhấc con bằng tay, và nói với bác sĩ nếu con bị lặp lại nhiều lần.

Nguồn tham khảo

  1. Nursemaid's Elbow — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Nursemaid's Elbow — Viện Hàn lâm Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (OrthoInfo)
  3. Pulled elbow: information for parents and carers — Bệnh viện Nhi Alder Hey (NHS, Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị gãy xương

    Nghi con gãy xương khi sau ngã hay va đập, chỗ đau sưng, bầm, đau chói khi ấn vào một điểm trên xương, hoặc con không chịu cử động, không chịu đứng; con vẫn cử động được cũng chưa loại trừ gãy xương. Giữ yên chi ở đúng tư thế đang có, không nắn, không kéo, nẹp tạm và đưa con đi khám để chụp phim; không cho con ăn uống trên đường đi. Gọi 115 hoặc 113 khi xương lòi ra ngoài da, chi cong vẹo, tay chân tê lạnh hoặc tím tái, hoặc nghi con bị chấn thương cổ, lưng, gãy xương đùi.

  • Bong gân khi chơi thể thao

    Bong gân là khi dây chằng quanh khớp bị giãn hoặc rách, hay gặp nhất ở cổ chân khi con bị lật chân lúc chạy, nhảy, đá bóng, bóng rổ. Trong 2–3 ngày đầu: cho khớp nghỉ, chườm lạnh 15–20 phút mỗi 2–3 giờ, băng ép vừa phải và kê cao; tránh xoa dầu nóng, rượu thuốc, xoa bóp. Đi khám ngay khi khớp biến dạng, tê lạnh hoặc tím chân tay, đau chói ngay trên xương, hoặc con không tự đi được bốn bước; ở tuổi đang lớn, chấn thương quanh khớp có thể là gãy xương hoặc tổn thương sụn tăng trưởng.

  • Trẻ ngã đập đầu

    Phần lớn trẻ ngã đập đầu chỉ bị u, bầm ngoài da và khóc ngay sau ngã, rồi chơi lại bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con ngất dù chỉ vài giây, co giật, nôn nhiều lần, li bì khó đánh thức, lẫn lộn, đi lại loạng choạng, chảy máu hoặc dịch trong từ tai, mũi, hoặc ngã từ trên cao. Nếu con vẫn bình thường, chườm lạnh chỗ u và theo dõi sát con trong 24–48 giờ đầu.

  • Trẻ đột ngột đi khập khiễng

    Trẻ đi khập khiễng thường do một chấn thương nhỏ như bong gân, vết xước, gai đâm, hoặc viêm khớp háng thoáng qua sau cảm cúm, tự hết trong 1–2 tuần. Nhưng khập khiễng không rõ lý do luôn cần được bác sĩ khám. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con sốt hoặc mệt kèm khập khiễng, không chịu dồn sức nặng lên chân, đột ngột đau háng, đùi hay gối, chân biến dạng, hoặc đau bụng dưới dữ dội; đau gối ở trẻ có thể đến từ khớp háng.

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

Chủ đề khác