Màu phân trẻ sơ sinh thế nào là bình thường, màu nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Một hai ngày đầu, con đi phân su màu đen xanh, quánh như hắc ín; trong tuần đầu phân chuyển sang xanh vàng rồi vàng. Sau đó phân vàng, vàng cam, vàng nâu hay xanh lá đều bình thường: trẻ bú mẹ thường đi phân vàng hoa cải, sệt lỏng, có hạt lợn cợn; trẻ bú sữa công thức phân vàng nâu, đặc hơn. Phân trắng, vàng nhạt như phấn hay xám như đất sét cần đi khám ngay trong ngày vì có thể là bệnh gan mật; phân có máu, phân đen sau khi đã hết phân su, hay phân toàn nước cũng cần cho bác sĩ xem sớm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Phân có nhiều máu, hoặc có máu kèm bụng chướng, nôn ra dịch màu xanh lá, bỏ bú, li bì.
- Con dưới 3 tháng đi ngoài lỏng nhiều lần kèm nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc người lạnh dưới 36°C.
- Đi ngoài lỏng kèm dấu hiệu mất nước: hơn 6 giờ không có tã ướt, thóp lõm, môi khô, li bì.
- Con nôn hết mọi cữ bú kèm đi ngoài nhiều, không giữ được chút sữa nào.
- Phân đen như bã cà phê hoặc hắc ín sau khi đã hết phân su, trong khi con không uống thuốc sắt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Phân trắng, vàng nhạt như phấn hoặc xám như đất sét, dù chỉ một lần, nhất là kèm vàng da hay nước tiểu vàng sẫm: đi khám ngay trong ngày, mang ảnh chụp hoặc mẫu phân.
- Phân có vệt máu đỏ hoặc nhiều nhầy, dù con vẫn bú và chơi tốt.
- Con chưa đi phân su trong 48 giờ đầu sau sinh.
- Con đột ngột đi ngoài nhiều hơn hẳn, hơn một lần sau mỗi cữ bú, phân toàn nước.
- Trẻ bú sữa công thức đi phân cứng, khô, hoặc ít hơn 1 lần mỗi ngày kèm rặn đau; trẻ bú mẹ dưới 1 tháng tuổi đi ngoài ít, có thể do con bú chưa đủ.
Phân thay đổi thế nào trong những ngày đầu
- Ngày 1–2: phân su màu đen hoặc xanh đen, quánh, dính. Đây là chất tích trong ruột con từ trong bụng mẹ.
- Ngày 3–4: phân chuyển tiếp, màu xanh vàng hoặc nâu xanh, loãng dần.
- Từ cuối tuần đầu: phân vàng hoặc vàng nâu. Trẻ bú mẹ, từ ngày thứ 4, nên đi ngoài ít nhất 2 lần mỗi ngày trong những tuần đầu; trẻ bú sữa công thức ít nhất 1 lần mỗi ngày.
- Con không đi phân su trong 48 giờ đầu là dấu hiệu cần báo bác sĩ, vì có thể gặp ở một số bệnh của ruột.
Những màu phân bình thường
- Vàng hoa cải, vàng cam: hay gặp nhất ở trẻ bú mẹ, phân sệt hoặc lỏng, có những hạt nhỏ lợn cợn như hạt cải.
- Vàng nâu, nâu nhạt: hay gặp ở trẻ bú sữa công thức, phân đặc hơn nhưng không cứng hơn đất sét mềm.
- Xanh lá: cũng là bình thường, nhất là khi con thỉnh thoảng mới đi xanh còn vẫn bú tốt.
- Nâu sẫm: có thể gặp khi con được bác sĩ cho uống sắt.
- Màu và độ đặc thay đổi từng ngày là chuyện thường ở trẻ nhỏ.
Ba màu cần cho bác sĩ xem
- Trắng, vàng nhạt như phấn, xám như đất sét: có thể do mật không xuống được ruột, như teo đường mật bẩm sinh. Bệnh này cần phẫu thuật sớm, tốt nhất trước khi con được 2 tháng tuổi, nên đi khám ngay trong ngày, không chờ đến lịch hẹn.
- Đỏ: thường là máu. Có thể do con nuốt máu mẹ khi sinh, máu từ núm vú mẹ bị nứt, hay một vết nứt nhỏ ở hậu môn, nhưng cũng có thể do bệnh ở ruột. Lượng máu ít vẫn nên cho bác sĩ xem; máu nhiều thì đi cấp cứu.
- Đen: sau khi đã hết phân su, phân đen có thể là máu đã đi qua ruột. Phân su đen trong vài ngày đầu thì không đáng lo.
Đi ngoài bao nhiêu lần là bình thường
Nhiều trẻ đi ngoài sau gần như mỗi cữ bú, vì dạ dày đầy sữa làm ruột co bóp. Từ khoảng 3–6 tuần tuổi, có trẻ bú mẹ chỉ đi một lần mỗi tuần mà vẫn bình thường, nếu phân mềm, con bú tốt và tăng cân đều.
Trẻ bú sữa công thức nên đi ít nhất một lần mỗi ngày. Nếu con đi ít hơn và phải rặn, phân cứng, hãy kiểm tra lại cách pha sữa và hỏi bác sĩ.
Phân lỏng bình thường hay tiêu chảy
Phân trẻ bú mẹ vốn mềm và lỏng, nên dễ nhầm với tiêu chảy. Dấu hiệu tiêu chảy là con đột ngột đi nhiều lần hơn hẳn, hơn một lần sau mỗi cữ bú, phân nhiều nước bất thường.
Điều đáng lo nhất khi tiêu chảy là mất nước. Tiếp tục cho con bú, cho bú nhiều hơn, và đưa con dưới 6 tháng tuổi đi khám để bác sĩ hướng dẫn oresol và kẽm. Không tự cho con uống thuốc cầm tiêu chảy.
Chăm sóc con tại nhà
- Mỗi lần thay tã, nhìn màu phân dưới ánh sáng ban ngày. Chụp ảnh nếu thấy lạ để cho bác sĩ xem.
- Nếu được nơi sinh phát thẻ so màu phân, so màu phân của con với thẻ mỗi ngày trong tháng đầu.
- Thấy phân nhạt màu, giữ lại tã hoặc một ít phân trong túi sạch mang đi khám.
- Ghi lại số lần đi ngoài và số tã ướt mỗi ngày trong những tuần đầu.
- Với trẻ bú sữa công thức, pha đúng tỷ lệ ghi trên hộp; sữa pha đặc dễ làm phân cứng.
- Rửa tay bằng xà phòng sau mỗi lần thay tã.
Hiểu lầm thường gặp
- Phân xanh là con bị lạnh bụng hoặc giật mình, phải cho uống thuốc.
- Phân xanh lá ở trẻ khỏe, bú tốt là bình thường, không cần thuốc.
- Trẻ bú mẹ đi ngoài nhiều lần, phân lỏng là bị tiêu chảy.
- Phân trẻ bú mẹ vốn lỏng và nhiều lần. Chỉ khi con đi đột ngột nhiều hơn hẳn, phân toàn nước, hoặc con mệt, bú kém mới nghĩ đến tiêu chảy.
- Phân nhạt màu là do mẹ ăn kiêng hay con uống nhiều sữa.
- Phân trắng, nhạt như phấn hay xám như đất sét không do chế độ ăn. Đó là dấu hiệu có thể của bệnh gan mật, cần đi khám trong ngày.
Bố mẹ hay hỏi
+Phân su bao lâu thì hết?
Phân su thường được thải hết trong vài ngày đầu; trong tuần đầu phân chuyển sang xanh vàng rồi vàng. Nếu đến ngày 4–5 con vẫn đi phân su đen, hãy báo nhân viên y tế vì có thể con bú chưa đủ.
+Phân trẻ sơ sinh có hạt lợn cợn có sao không?
Không sao. Phân trẻ bú mẹ thường có những hạt nhỏ màu vàng trắng như hạt cải, đó là bình thường.
+Trẻ bú mẹ mấy ngày không đi ngoài có sao không?
Sau khoảng 3–6 tuần, một số trẻ bú mẹ vài ngày, có khi cả tuần mới đi một lần mà vẫn bình thường nếu phân mềm, con bú tốt, tăng cân. Trẻ dưới 1 tháng đi ngoài ít thì nên đi khám vì có thể con bú chưa đủ.
+Phân trẻ sơ sinh màu xanh rêu có sao không?
Phân xanh lá hay xanh rêu ở trẻ vẫn bú tốt, tăng cân đều thường là bình thường. Nếu phân xanh kèm nhiều nước, có máu, hoặc con sốt, bú kém thì đi khám.
+Tã có vệt hồng, đỏ gạch là gì?
Trong tuần đầu, vệt hồng hay đỏ gạch trên tã thường là nước tiểu cô đặc, không phải máu, và hay gặp khi con bú chưa nhiều. Nếu vệt này kéo dài, hoặc con ít tã ướt, hãy cho bác sĩ xem.
Nguồn tham khảo
- Baby's First Days: Bowel Movements & Urination — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- The Many Colors of Poop — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Jaundice in babies — NHS (Anh)
- Breastfeeding: is my baby getting enough milk? — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vàng da sơ sinh
Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.
- Trẻ bị tiêu chảy
Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Trẻ bị táo bón
Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ sơ sinh bú bao nhiêu ml
Ngày đầu sau sinh, mỗi cữ con chỉ cần khoảng một thìa cà phê sữa non. Với trẻ bú bình, tuần đầu thường khoảng 30–60 ml mỗi cữ, đến cuối tháng đầu khoảng 90–120 ml mỗi cữ, cách nhau 3–4 giờ; tính theo cân nặng, trung bình mỗi ngày khoảng 165 ml cho mỗi kg và thường không quá khoảng 960 ml. Trẻ bú mẹ thì không cần đếm ml: cho bú theo nhu cầu, ít nhất 8 lần mỗi ngày, và nhìn tã ướt, cân nặng để biết con bú đủ. Con bỏ bú, li bì hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt thì đi khám ngay.
- Trẻ mất nước
Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Chủ đề khác