Trẻ bị nứt kẽ hậu môn: dấu hiệu, chăm sóc và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Nứt kẽ hậu môn là một vết rách nhỏ ở da niêm mạc hậu môn, hay gặp ở trẻ nhỏ khi đi phân to, cứng; con đau khi đi ngoài và có vài vệt máu đỏ tươi bên ngoài phân hoặc trên giấy lau. Phần lớn vết nứt tự lành khi phân mềm lại, nên điều chính là chữa táo bón và giúp con không sợ đi ngoài. Lần đầu thấy máu, hãy cho bác sĩ xem trong vòng một ngày; trẻ dưới 3 tháng có máu trong phân thì khám trong ngày; ra nhiều máu, phân đen hoặc con lả đi thì đến cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Ra nhiều máu, nước bồn cầu đỏ đậm, có cục máu, hoặc máu chảy không ngừng.
- Phân đen, nhão, bóng như hắc ín.
- Con da xanh tái, vã mồ hôi, ngất hoặc yếu đến mức không đứng được.
- Trẻ nhỏ khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, giữa cơn lả đi, đi ngoài phân nhầy lẫn máu đỏ sẫm.
- Con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, bụng chướng căng.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Lần đầu thấy vệt máu đỏ tươi trên phân hoặc giấy lau: cho bác sĩ xem trong vòng một ngày.
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi có máu trong phân, dù ít: đi khám trong ngày.
- Đã làm mềm phân 7 ngày mà con vẫn đau, vẫn ra máu, hoặc nứt đi nứt lại nhiều lần.
- Vùng quanh hậu môn sưng đỏ, nóng, có mủ, hoặc con sốt.
- Có máu kèm tiêu chảy, sụt cân, chậm lớn, hoặc vết nứt nằm lệch sang bên, có nhiều vết cùng lúc.
- Thấy vết thương, bầm tím quanh hậu môn hay vùng kín mà con không giải thích được, hoặc con sợ hãi khác thường khi được lau rửa: đưa con đi khám và gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) nếu lo con bị xâm hại.
Nứt kẽ hậu môn là gì
Lớp da niêm mạc ở hậu môn rất mỏng. Khi con rặn ra một khối phân to, cứng, lớp này có thể rách một đường nhỏ, thường ở chính giữa phía sau hoặc phía trước hậu môn. Vết rách làm con đau buốt khi đi ngoài, có khi rát cả vài giờ sau, và chảy vài vệt máu đỏ tươi.
Nứt kẽ hậu môn rất hay gặp ở trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ. Ở trẻ có máu trong phân mà không tiêu chảy, đây là nguyên nhân hay gặp nhất. Máu thường ít, dính bên ngoài mặt phân, trên tã hoặc giấy lau; vài giọt máu lan trong nước bồn cầu trông nhiều hơn thực tế.
Vòng luẩn quẩn đau, nhịn, táo bón
Sau một lần đi ngoài đau, nhiều trẻ sợ và nhịn: con khép chặt chân, ưỡn người, đứng nép vào góc khi buồn đi. Phân nằm lâu trong ruột càng khô cứng, lần sau đi càng đau và vết nứt càng khó lành.
Vì vậy chữa nứt kẽ hậu môn ở trẻ chủ yếu là chữa táo bón: cho phân mềm lại và đều đặn, để con đi ngoài không đau. Khi phân mềm, phần lớn vết nứt tự lành trong vài ngày đến vài tuần. Trẻ đã bị một lần dễ bị lại, nên cần giữ thói quen tốt cả sau khi khỏi.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa ăn dặm, nứt hậu môn cũng có thể gặp khi con đi ngoài nhiều lần, da hậu môn bị hăm, hoặc dùng nhiệt kế, que thông hậu môn không đúng cách.
Dễ nhầm với gì
- Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ vài tuần đến vài tháng tuổi: phân lỏng, nhầy, có vệt máu, con vẫn bú và trông khỏe. Cần bác sĩ khám.
- Tiêu chảy có máu do nhiễm khuẩn (lỵ): máu lẫn trong phân lỏng, con sốt, đau quặn bụng. Đi khám trong ngày.
- Lồng ruột ở trẻ dưới 2 tuổi: khóc thét từng cơn, nôn, phân nhầy máu đỏ sẫm. Đến cấp cứu ngay.
- Sa trực tràng: một khối đỏ lòi ra ở hậu môn sau khi rặn. Đi khám trong ngày.
- Phân đỏ do thức ăn có màu như thanh long ruột đỏ, củ dền, siro màu đỏ: không có máu thật, con không đau.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi về thói quen đi ngoài, ăn uống, rồi nhẹ nhàng banh hậu môn để nhìn vết nứt. Thường không cần xét nghiệm. Nếu con táo bón, bác sĩ có thể kê thuốc làm mềm phân và dặn dùng đều mỗi ngày đủ thời gian, kể cả một thời gian sau khi con đã đi ngoài bình thường.
Bác sĩ có thể hướng dẫn bôi thuốc hoặc kem làm dịu quanh hậu môn khi cần; không tự mua kem có corticoid hay thuốc tê bôi cho con. Hiếm khi vết nứt không lành dù đã điều trị; khi đó con sẽ được khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân khác như bệnh viêm ruột.
Chăm sóc con tại nhà
- Ngâm mông con trong chậu nước ấm sạch vài phút sau khi đi ngoài để đỡ rát; thấm khô nhẹ bằng khăn mềm, không chà.
- Giữ vùng hậu môn sạch, khô; thay tã ngay khi bẩn, rửa bằng nước ấm thay vì khăn ướt có mùi thơm.
- Làm mềm phân: cho con uống đủ nước, ăn thêm rau, trái cây như đu đủ, thanh long, lê, khoai lang; pha sữa công thức đúng tỷ lệ, không pha đặc.
- Trẻ trên 1 tuổi không uống quá nhiều sữa: khoảng 500 ml mỗi ngày với trẻ 1–2 tuổi, không quá khoảng 700 ml với trẻ 2–5 tuổi.
- Cho con ngồi bô 5–10 phút sau bữa ăn, dùng ghế kê chân; khen con khi con chịu ngồi, không ép, không mắng.
- Nếu con đau, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách 4–6 giờ.
- Không tự thụt tháo, nhét que, xà phòng hay mùi tàu vào hậu môn con; không tự mua thuốc nhuận tràng khi chưa hỏi bác sĩ.
Hiểu lầm thường gặp
- Con đi ngoài ra máu là bị trĩ.
- Ở trẻ nhỏ, vệt máu đỏ tươi khi đi phân cứng hầu hết do nứt kẽ hậu môn. Trĩ hiếm gặp ở trẻ nhỏ.
- Nhét mùi tàu, que xà phòng vào hậu môn cho con dễ đi.
- Những cách này làm trầy xước thêm, gây đau và làm con càng sợ đi ngoài. Làm mềm phân bằng ăn uống và hỏi bác sĩ khi cần thuốc.
- Vết nứt lành rồi là có thể ngừng chú ý chuyện táo bón.
- Nếu phân lại cứng, vết nứt dễ rách lại. Giữ thói quen uống đủ nước, ăn rau và đi vệ sinh đều đặn cả sau khi con đã khỏi.
Bố mẹ hay hỏi
+Nứt kẽ hậu môn ở trẻ bao lâu thì lành?
Khi phân mềm lại, phần lớn vết nứt đỡ đau sau vài ngày và lành trong vài tuần. Nếu sau 7 ngày chăm sóc con vẫn đau, vẫn ra máu, hãy đưa con đi khám lại.
+Trẻ sơ sinh bị nứt hậu môn có nguy hiểm không?
Thường không nguy hiểm, nhưng trẻ dưới 3 tháng có máu trong phân cần được khám trong ngày để bác sĩ loại trừ dị ứng đạm sữa bò và các nguyên nhân khác.
+Có nên bôi kem cho bé bị nứt hậu môn không?
Hỏi bác sĩ trước khi bôi. Bác sĩ có thể hướng dẫn loại kem làm dịu phù hợp; không tự dùng kem có corticoid hay thuốc tê cho con.
+Con sợ đi ngoài vì đau thì làm sao?
Làm mềm phân là việc quan trọng nhất. Ngâm mông nước ấm trước hoặc sau khi đi, cho con ngồi bô thoải mái, khen khi con chịu ngồi; nếu con nhịn nhiều ngày, hãy đưa con đi khám để bác sĩ kê thuốc làm mềm phân.
+Con bị nứt hậu môn có cần kiêng ăn gì không?
Không cần kiêng đặc biệt. Tăng rau, trái cây, nước và bớt các món làm táo bón nếu con ăn quá nhiều như sữa, phô mai, bánh quy, đồ chiên.
Nguồn tham khảo
- Anal fissure — NHS (Anh)
- Anal fissure — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
- Stools - Blood In — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Constipation in children — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị táo bón
Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.
- Trẻ đi ngoài ra máu
Phần lớn trẻ đi ngoài thấy vài vệt máu đỏ tươi trên mặt phân hoặc trên giấy lau là do nứt kẽ hậu môn khi đi phân to, cứng; con vẫn cần được bác sĩ xem trong vòng một ngày. Tiêu chảy lẫn máu thường do nhiễm khuẩn và cần đi khám trong ngày. Đi cấp cứu ngay nếu ra nhiều máu, phân đen như hắc ín, nôn ra máu, con lả đi, hoặc trẻ nhỏ khóc thét từng cơn kèm phân nhầy máu.
- Trẻ bú mẹ lâu ngày không đi ngoài
Trẻ bú mẹ hoàn toàn trên khoảng 6 tuần tuổi có thể vài ngày, có khi cả tuần mới đi ngoài một lần mà vẫn bình thường, nếu phân vẫn mềm, con bú tốt, tăng cân đều, bụng mềm và không nôn. Trẻ dưới 1 tháng tuổi đi ngoài ít hơn 1 lần mỗi ngày có thể là con bú chưa đủ, nên đi khám để kiểm tra cân nặng và cách bú. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, bỏ bú, li bì, hoặc chưa đi phân su trong 48 giờ đầu sau sinh thì báo bác sĩ.
- Thuốc nhuận tràng, thụt hậu môn cho trẻ
Thuốc nhuận tràng làm mềm phân an toàn cho trẻ và không làm ruột lười khi dùng theo hướng dẫn của bác sĩ, nhưng loại thuốc, liều và thời gian dùng do bác sĩ quyết định theo cân nặng và mức độ táo bón, thường kéo dài nhiều tuần. Thụt hoặc bơm thuốc vào hậu môn chỉ là cách xử lý một lần khi phân ứ lại, không dùng hằng ngày, và không tự dùng loại của người lớn cho trẻ. Không tự mua thuốc cho trẻ dưới 1 tuổi. Con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội hoặc không đánh hơi được thì đi cấp cứu ngay.
- Dị ứng đạm sữa bò
Dị ứng đạm sữa bò là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với đạm trong sữa bò, thường bắt đầu trong năm đầu, hay gặp ở trẻ uống sữa công thức. Phản ứng nhanh đến trong vài phút đến 2 giờ (mẩn ngứa, sưng môi, nôn); phản ứng chậm có thể sau tới 3 ngày (nôn trớ nhiều, quấy khóc, tiêu chảy, phân nhầy máu, chàm nặng lên, chậm tăng cân). Chỉ bác sĩ mới chẩn đoán và quyết định cho con thử bỏ sữa bò; mẹ đang cho bú chỉ kiêng sữa khi bác sĩ dặn. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng lưỡi, tái lả sau khi uống sữa.
- Tập cho con bỏ bỉm
Phần lớn trẻ có thể bắt đầu tập bỏ bỉm ban ngày trong khoảng 18 tháng đến 3 tuổi, khi con giữ khô được khoảng 2 giờ, biết ra hiệu lúc buồn đi, làm theo lời dặn đơn giản và tự kéo quần lên xuống được. Hãy chọn lúc nhà yên ổn, cho con mặc quần lót ban ngày, nhắc con ngồi bô theo giờ cố định, khen khi con cố gắng và không mắng khi con tè dầm. Khô đêm thường đến muộn hơn, tè dầm đêm dưới 5 tuổi là bình thường. Trước khi tập, xem con có táo bón không; nếu phân cứng hay con sợ đau khi đi ngoài, hãy chữa táo bón trước.
Chủ đề khác