Tiêu hóa

Trẻ đi ngoài ra máu: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần cấp cứu

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ đi ngoài thấy vài vệt máu đỏ tươi trên mặt phân hoặc trên giấy lau là do nứt kẽ hậu môn khi đi phân to, cứng; con vẫn cần được bác sĩ xem trong vòng một ngày. Tiêu chảy lẫn máu thường do nhiễm khuẩn và cần đi khám trong ngày. Đi cấp cứu ngay nếu ra nhiều máu, phân đen như hắc ín, nôn ra máu, con lả đi, hoặc trẻ nhỏ khóc thét từng cơn kèm phân nhầy máu.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Ra nhiều máu, hoặc chỉ đi ra máu mà không có phân.
  • Phân đen, nhão, bóng như hắc ín, có mùi rất khắm.
  • Con nôn ra máu hoặc chất nâu đen như bã cà phê.
  • Trẻ nhỏ khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, giữa cơn lả đi, đi ngoài phân nhầy lẫn máu đỏ sẫm như mứt.
  • Con da xanh tái, vã mồ hôi, ngất hoặc yếu đến mức không đứng được.
  • Con đi tiểu ít hẳn, nước tiểu màu hồng hoặc nâu như nước chè, kèm da xanh, nổi bầm tím sau một đợt tiêu chảy có máu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Tiêu chảy có lẫn máu hoặc nhầy máu: đi khám trong ngày.
  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi có máu trong phân, dù ít: đi khám trong ngày.
  • Có máu kèm đau bụng, sốt, con quấy khóc nhiều hoặc trông mệt.
  • Con nổi bầm tím, chấm đỏ trên da mà không bị va đập, hoặc con có bệnh về máu, rối loạn đông máu.
  • Chỉ vài vệt máu đỏ tươi khi đi phân cứng: cho bác sĩ xem trong vòng một ngày; đi lại nếu chảy máu nhiều lên hoặc lặp lại hơn 2 lần.
  • Máu trong phân tái đi tái lại nhiều tuần, kèm sụt cân, tiêu chảy kéo dài hoặc đau bụng hay tái phát.

Nhìn máu để đoán nguồn

  • Vài vệt máu đỏ tươi bám ngoài mặt phân, hoặc dính trên giấy lau, con đau khi rặn: thường do nứt kẽ hậu môn.
  • Máu đỏ lẫn trong phân lỏng, có nhầy, con sốt, đau quặn bụng: thường do nhiễm khuẩn đường ruột (hội chứng lỵ).
  • Phân nhầy lẫn máu đỏ sẫm ở trẻ dưới 2 tuổi kèm khóc thét từng cơn: phải nghĩ đến lồng ruột.
  • Phân đen như hắc ín: máu chảy từ dạ dày hoặc ruột non, máu đã bị dịch tiêu hóa biến thành màu đen.
  • Vài giọt máu lan ra làm nước bồn cầu đỏ hồng: thường trông nhiều hơn thực tế, nhưng vẫn cần cho bác sĩ xem.

Những nguyên nhân hay gặp theo tuổi

Ở trẻ đi học và trẻ mẫu giáo, nứt kẽ hậu môn là nguyên nhân hay gặp nhất, thường do táo bón, đi phân to và cứng. Con đau rát khi đi ngoài nên càng nhịn, phân càng cứng hơn, vết nứt khó lành.

Ở trẻ dưới vài tháng tuổi, dị ứng đạm sữa bò là nguyên nhân hay gặp: phân lỏng, nhầy, có vệt máu, con vẫn bú và trông khỏe. Nhiễm khuẩn đường ruột gây tiêu chảy có máu gặp ở mọi lứa tuổi, hay sau khi ăn đồ không sạch. Lồng ruột hay gặp nhất ở trẻ dưới 2 tuổi và là cấp cứu ngoại khoa.

Có khi không phải máu

Phân màu đỏ có thể do thức ăn và đồ uống có màu như thanh long ruột đỏ, củ dền, cà chua, nước ngọt hay kẹo có phẩm màu đỏ, hoặc do một số siro kháng sinh. Phân đen có thể do uống sắt, ăn tiết, ăn nhiều quả có màu sẫm.

Phân xanh, kể cả xanh đậm, gần như luôn là bình thường. Nếu không chắc, chụp ảnh phân, giữ lại tã hoặc một ít phân trong túi kín để bác sĩ xem.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi máu đỏ hay đen, nhiều hay ít, có lẫn phân lỏng không, con ăn gì, uống thuốc gì, rồi khám bụng và nhìn quanh hậu môn để tìm vết nứt. Tùy trường hợp, con được xét nghiệm phân, xét nghiệm máu hoặc siêu âm bụng.

Tiêu chảy có máu do vi khuẩn thường cần kháng sinh, và bác sĩ sẽ chọn loại phù hợp. Nứt kẽ hậu môn thường tự lành khi phân mềm lại. Với dị ứng đạm sữa bò, bác sĩ hướng dẫn mẹ đang cho bú bỏ sữa bò trong bữa ăn của mẹ, hoặc đổi sang loại sữa công thức phù hợp.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi lại màu máu, lượng máu, máu nằm ngoài hay lẫn trong phân, và chụp ảnh để cho bác sĩ xem.
  • Nếu do phân cứng: cho con uống đủ nước, ăn nhiều rau, quả, ngũ cốc nguyên hạt; trẻ trên 1 tuổi không uống quá nhiều sữa bò mỗi ngày.
  • Ngâm mông cho con trong chậu nước ấm vài phút sau khi đi ngoài để đỡ rát; lau nhẹ, giữ vùng hậu môn khô sạch.
  • Nhắc con đi vệ sinh khi buồn, không nhịn; cho con ngồi bô hoặc bồn cầu sau bữa ăn vài phút.
  • Nếu con tiêu chảy có máu: cho uống oresol pha đúng hướng dẫn, tiếp tục cho bú, cho ăn và đưa con đi khám trong ngày.
  • Không tự cho con uống thuốc cầm tiêu chảy hay kháng sinh có sẵn trong nhà.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ đi ngoài ra máu là do nóng trong, cho uống nước mát, rau má là khỏi.
Máu trong phân có nhiều nguyên nhân, từ nứt hậu môn đến nhiễm khuẩn hay lồng ruột. Con cần được bác sĩ xem để biết nguyên nhân.
Tiêu chảy có máu thì cho uống thuốc cầm tiêu chảy cho nhanh.
Thuốc cầm tiêu chảy giữ vi khuẩn lại trong ruột, có thể làm bệnh nặng hơn. Không dùng thuốc này cho trẻ, nhất là khi phân có máu.
Thấy máu ít thì không cần đi khám.
Vài vệt máu do nứt hậu môn thường lành tính, nhưng bố mẹ khó tự phân biệt với nguyên nhân khác. Hãy cho bác sĩ xem trong vòng một ngày.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ táo bón đi ngoài ra máu tươi có sao không?

Thường là nứt kẽ hậu môn do phân cứng, lành khi phân mềm lại. Vẫn nên cho bác sĩ xem trong vòng một ngày và chữa táo bón để không bị lại.

+Trẻ sơ sinh đi ngoài có vệt máu là bị gì?

Ở trẻ vài tuần đến vài tháng tuổi, hay gặp nhất là dị ứng đạm sữa bò hoặc nứt hậu môn. Trẻ dưới 3 tháng có máu trong phân cần đi khám trong ngày.

+Phân đen ở trẻ có nguy hiểm không?

Phân đen như hắc ín, nhão, mùi khắm có thể do chảy máu dạ dày và cần đi cấp cứu. Nếu con đang uống sắt hoặc vừa ăn tiết, phân đen sẫm nhưng con khỏe thì báo bác sĩ để kiểm tra.

+Tiêu chảy ra máu ở trẻ có cần kháng sinh không?

Tiêu chảy có máu thường do vi khuẩn và hay cần kháng sinh, nhưng phải do bác sĩ khám và chọn thuốc. Trong lúc chờ đi khám, cho con uống oresol và tiếp tục cho ăn bú.

+Có nên mang mẫu phân đi khám không?

Có. Mang theo tã có phân hoặc một ít phân trong túi hay hộp kín, kèm ảnh chụp, giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn.

Nguồn tham khảo

  1. Stools - Blood In (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Dysentery — NHS (Anh)
  3. Anal fissure — NHS (Anh)
  4. Stools - Unusual Color (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Lồng ruột

    Lồng ruột là khi một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế tiếp, gây tắc ruột; bệnh hay gặp nhất ở trẻ dưới 2 tuổi, nhiều nhất từ 6 tháng đến 1 tuổi. Dấu hiệu điển hình là con đang chơi bỗng khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, vài phút sau nín, lả đi, rồi lại khóc tiếp, thường kèm nôn; muộn hơn mới đi ngoài phân nhầy lẫn máu. Khi nghi lồng ruột, đưa con đến cấp cứu ngay, không chờ có máu trong phân, không cho uống thuốc giảm đau hay thuốc xổ.

  • Trẻ bị táo bón

    Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Tiêu chảy kéo dài

    Tiêu chảy kéo dài là khi con đi ngoài phân lỏng từ 14 ngày trở lên. Mối lo chính là con sụt cân, thiếu chất và mất nước, nên con cần được bác sĩ khám tìm nguyên nhân, tiếp tục bú mẹ, ăn đủ bữa và uống oresol khi đi ngoài nhiều; bố mẹ không nên chờ đến 14 ngày mà đưa con đi khám khi tiêu chảy đã quá 7 ngày. Đi viện ngay nếu con li bì, không uống được, mắt trũng, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc con dưới 4 tháng tuổi.

  • Trẻ dị ứng thức ăn

    Dị ứng thức ăn là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với một thức ăn, hay gặp nhất với sữa bò, trứng, lạc, các loại hạt, tôm cua, cá, đậu nành, lúa mì và vừng. Phản ứng thường xảy ra trong vài phút đến 2 giờ sau khi ăn: mẩn ngứa, mày đay, sưng môi mắt, nôn, đau bụng. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, khò khè, khàn tiếng, sưng lưỡi, choáng hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Không tự kiêng tràn lan; đưa con đi khám để bác sĩ xác định đúng thức ăn cần tránh.

  • Ngộ độc thực phẩm ở trẻ

    Ngộ độc thực phẩm thường bắt đầu vài giờ đến vài ngày sau bữa ăn, với nôn, đau bụng quặn, tiêu chảy, có khi sốt; phần lớn trẻ đỡ trong vài ngày, hầu hết khỏi trong vòng một tuần nếu được bù đủ nước bằng oresol pha đúng hướng dẫn. Không gây nôn, không cho uống thuốc cầm tiêu chảy. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, nôn tất cả, hơn 6 giờ không đi tiểu, đi ngoài ra máu, hoặc sụp mí, nhìn mờ, khó nuốt, yếu tay chân sau khi ăn đồ hộp, giò chả, pate, và khi nghi con ăn phải nấm lạ, cóc, cá nóc.

Chủ đề khác