Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt: vì sao phải đi khám ngay
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được bác sĩ khám ngay, kể cả khi con vẫn bú, vẫn ngoan. Ở tuổi này, nhiễm trùng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, nhiễm trùng đường tiểu có thể chỉ biểu hiện bằng sốt. Đừng tự cho con uống thuốc hạ sốt rồi chờ; nới bớt quần áo, đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử và đưa con đến cơ sở y tế có khám nhi. Nhiệt độ dưới 36°C, bú kém, li bì hay thở nhanh cũng là lý do đi ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con có nhiệt độ từ 38°C trở lên, đo lại sau khi nới bớt quần áo vẫn từ 38°C.
- Nhiệt độ dưới 36°C, người lạnh, da tái hoặc nổi vân tím.
- Con bú kém hẳn hoặc bỏ bú, nôn tất cả, hoặc sau 48 giờ đầu mà hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con li bì, ít cử động, chỉ cử động khi bị kích thích, khóc yếu hoặc khóc thét liên tục.
- Con thở từ 60 lần/phút trở lên khi nằm yên, rút lõm lồng ngực, thở rên, có lúc ngừng thở, môi tím.
- Con co giật, thóp phồng, hoặc nổi chấm đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ấm người, đo ở nách từ 37,5°C đến dưới 38°C: đo lại sau khoảng 30 phút và đưa con đi khám trong ngày, kể cả khi con vẫn bú.
- Rốn đỏ, sưng hoặc chảy mủ, có mùi hôi.
- Da có mụn mủ, hoặc vàng da lan rộng, vàng xuống tới tay chân.
- Con ho, nghẹt mũi, khò khè, dù chưa sốt.
- Bố mẹ thấy con khác hẳn mọi ngày dù không nói được vì sao.
Vì sao trẻ dưới 3 tháng sốt lại khác
Hệ miễn dịch của trẻ trong 3 tháng đầu còn non. Phần lớn cơn sốt vẫn do virus, nhưng một số trẻ bị nhiễm khuẩn nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, viêm phổi hay nhiễm trùng đường tiểu, và những bệnh này có thể diễn tiến nhanh trong vài giờ.
Ở tuổi này, trẻ ốm nặng và trẻ ốm nhẹ trông rất giống nhau: con có thể chỉ sốt, hơi quấy, bú ít hơn một chút. Bố mẹ và cả bác sĩ không thể phân biệt chỉ bằng cách nhìn, nên mọi trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C đều cần được khám ngay.
Trước khi đưa con đi
- Đo nhiệt độ ở nách bằng nhiệt kế điện tử. Nếu con vừa được quấn chặt, mặc nhiều lớp hay nằm trong phòng nóng, nới bớt, chờ vài phút rồi đo lại; vẫn từ 38°C thì đi ngay.
- Không tự cho con uống thuốc hạ sốt trước khi được khám, trừ khi bác sĩ dặn. Thuốc có thể che mất cơn sốt và làm bác sĩ khó đánh giá.
- Mặc cho con một lớp quần áo thoáng, mang theo một khăn mỏng. Không ủ kín, không đắp lá, không chườm nước lạnh.
- Cho con bú trên đường đi nếu con bú được.
- Mang theo sổ tiêm chủng, giờ và số đo nhiệt độ, số cữ bú và số tã ướt trong ngày.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi kỹ về cơn sốt, việc bú, đi tiểu, tiêm chủng và quá trình sinh, rồi khám toàn thân. Với trẻ nhỏ tuổi này, bác sĩ thường cho xét nghiệm nước tiểu và máu, có khi chọc dò dịch não tủy để tìm viêm màng não, tùy tuổi và tình trạng của con.
Nhiều trẻ, nhất là trẻ dưới 1 tháng, được giữ lại theo dõi trong viện và có thể được dùng kháng sinh trong lúc chờ kết quả. Điều này không có nghĩa là con chắc chắn bị nặng; đó là cách làm an toàn ở lứa tuổi dễ bị bỏ sót nhiễm khuẩn.
Sốt sau tiêm ở trẻ 2 tháng tuổi
Theo lịch Tiêm chủng mở rộng (Thông tư 52/2025/TT-BYT), con bắt đầu các mũi vắc xin phối hợp, uống bại liệt, rota và, ở nơi đã triển khai, phế cầu khi đủ 2 tháng tuổi. Con có thể hơi sốt trong 1–2 ngày sau tiêm.
Dù vừa tiêm, trẻ dưới 3 tháng đo được từ 38°C vẫn cần được khám ngay để không bỏ sót một nhiễm trùng xảy ra cùng lúc. Hỏi điểm tiêm cách theo dõi và khi nào cần quay lại.
Phòng sốt và nhiễm trùng cho trẻ nhỏ
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi bế, cho con bú, thay tã.
- Hạn chế khách đến thăm, tránh để người đang ho, sốt, sổ mũi bế con; tránh nơi đông người trong những tháng đầu.
- Cho con bú mẹ nếu được.
- Tiêm đủ và đúng lịch các mũi trong Tiêm chủng mở rộng.
- Giữ phòng thoáng mát, không mặc quá nhiều lớp, không hút thuốc trong nhà.
Chăm sóc con tại nhà
- Khi đã được khám và bác sĩ cho về, làm đúng lịch hẹn tái khám và cách dùng thuốc bác sĩ dặn.
- Cho con bú mẹ hoặc bú bình nhiều lần hơn, mỗi lần ít hơn nếu con mệt.
- Mặc thoáng, để phòng mát; không ủ kín, không kiêng tắm. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió.
- Đo nhiệt độ ở nách vài lần trong ngày và cả ban đêm; ghi lại số cữ bú và số tã ướt.
- Chỉ dùng paracetamol khi bác sĩ đã khám và hướng dẫn liều theo cân nặng của con.
- Quay lại ngay nếu con sốt lại, bú kém, li bì, thở nhanh hoặc ít tã ướt.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ sơ sinh sốt nhẹ là do mọc răng hoặc sắp lẫy, sắp biết lật.
- Trẻ dưới 3 tháng chưa mọc răng, và các mốc phát triển không gây sốt. Sốt ở tuổi này luôn cần bác sĩ khám.
- Con vẫn bú tốt thì cứ cho uống hạ sốt rồi theo dõi ở nhà.
- Trẻ nhỏ có thể bị nhiễm khuẩn nặng mà vẫn bú được trong những giờ đầu. Đưa con đi khám trước, chỉ dùng thuốc khi bác sĩ hướng dẫn.
- Trẻ sơ sinh sốt phải ủ thật ấm, kiêng gió, kiêng tắm.
- Ủ ấm làm nhiệt độ tăng thêm và có thể làm con nóng quá mức. Mặc thoáng, để phòng mát, tắm nước ấm nhanh vẫn được.
- Đắp lá, chườm chanh hay cạo gió giúp trẻ sơ sinh hạ sốt.
- Những cách này không hạ sốt, dễ làm trầy, bỏng da non của trẻ và làm chậm việc đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh sốt 37,5 độ có sao không?
Từ 38°C mới tính là sốt. Đo lại sau khi nới bớt quần áo; nếu con bú kém, li bì, hoặc nhiệt độ lên tới 38°C, hãy đưa con đi khám ngay.
+Trẻ 2 tháng sốt sau tiêm có cần đi khám không?
Cần. Trẻ dưới 3 tháng tuổi đo được từ 38°C nên đi khám ngay, kể cả khi vừa tiêm, để bác sĩ loại trừ nguyên nhân khác.
+Trẻ dưới 3 tháng có được uống paracetamol không?
Chỉ dùng khi bác sĩ đã khám và hướng dẫn liều theo cân nặng. Không tự cho con uống để hạ sốt trước khi đi khám.
+Vì sao con chỉ sốt mà bác sĩ cho xét nghiệm nhiều thế?
Ở trẻ nhỏ, nhiễm trùng máu, màng não hay đường tiểu có thể chỉ biểu hiện bằng sốt. Xét nghiệm giúp bác sĩ không bỏ sót những bệnh cần điều trị sớm.
+Trẻ sơ sinh nhiệt độ thấp dưới 36 độ có nguy hiểm không?
Có thể. Đo lại sau khi ủ ấm nhẹ; nếu vẫn dưới 36°C, hoặc con lạnh, tái, bú kém, li bì, hãy đưa con đến cấp cứu ngay.
Nguồn tham khảo
- Fever and Your Baby — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
- Sepsis — NHS (Anh)
- IMCI distance learning course (kèm IMCI Chart Booklet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Đo nhiệt độ cho trẻ
Dùng nhiệt kế điện tử; với trẻ dưới 5 tuổi, đo ở nách là cách đơn giản và an toàn nhất tại nhà. Từ 38°C trở lên là sốt. Sờ trán, miếng dán trán và nhiệt kế đo tai ở trẻ nhỏ dễ cho kết quả sai, còn nhiệt kế thủy ngân thì không nên dùng vì dễ vỡ. Trẻ dưới 3 tháng tuổi đo được từ 38°C phải đi khám ngay, kể cả khi con có vẻ vẫn khỏe.
- Sốt sau tiêm
Sốt nhẹ, quấy khóc, sưng đỏ chỗ tiêm là phản ứng thường gặp sau tiêm, hay xuất hiện trong 24 giờ đầu và tự hết sau 1–2 ngày. Riêng vắc xin sởi hoặc sởi-quai bị-rubella có thể gây sốt, nổi ban nhẹ khoảng 7–11 ngày sau tiêm. Có thể cho con dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt và khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, tím tái, li bì hoặc co giật; đưa con đi khám nếu sốt từ 39°C hoặc sốt quá 48 giờ.
- Vàng da sơ sinh
Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.
- Viêm tiểu phế quản ở trẻ
Viêm tiểu phế quản là bệnh do virus, chủ yếu là virus hợp bào hô hấp (RSV), hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi: bắt đầu như sổ mũi, sau 2–3 ngày con ho, khò khè, thở nhanh, bú khó. Bệnh thường nặng nhất vào ngày 3–5 và phần lớn trẻ được chăm ở nhà; kháng sinh, thuốc giãn phế quản hay corticoid thường không giúp gì. Con rút lõm lồng ngực, có lúc ngừng thở, tím tái, bỏ bú, hoặc thở từ 70 lần/phút trở lên thì đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng, trẻ sinh non hay có bệnh tim phổi cần đi khám sớm ngay từ khi mới ho.
- Lịch tiêm chủng
Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.
Chủ đề khác