Đo nhiệt độ cho trẻ đúng cách: nhiệt kế nào, đo ở đâu, bao nhiêu là sốt
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Dùng nhiệt kế điện tử; với trẻ dưới 5 tuổi, đo ở nách là cách đơn giản và an toàn nhất tại nhà. Từ 38°C trở lên là sốt. Sờ trán, miếng dán trán và nhiệt kế đo tai ở trẻ nhỏ dễ cho kết quả sai, còn nhiệt kế thủy ngân thì không nên dùng vì dễ vỡ. Trẻ dưới 3 tháng tuổi đo được từ 38°C phải đi khám ngay, kể cả khi con có vẻ vẫn khỏe.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con dưới 3 tháng tuổi và đo được từ 38°C trở lên.
- Đang sốt mà nhiệt độ tụt xuống dưới 36°C, kèm tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, con mệt lả.
- Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
- Con thở nhanh, thở rên, rút lõm lồng ngực, môi tím tái.
- Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
- Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con từ 3 đến 6 tháng tuổi đo được từ 39°C.
- Sốt cao liên tục từ 2 ngày, nhất là vào mùa sốt xuất huyết, hoặc sốt quá 3 ngày.
- Nhiệt kế cho số không cao nhưng con mệt, bỏ ăn, khác hẳn mọi ngày.
- Con lỡ cắn vỡ hoặc làm vỡ nhiệt kế thủy ngân và có thể đã hít hay nuốt phải.
Chọn nhiệt kế nào
- Nhiệt kế điện tử dạng que: rẻ, nhanh, dùng được ở nách cho mọi lứa tuổi. Đây là loại nên có trong tủ thuốc gia đình.
- Nhiệt kế hồng ngoại đo trán: nhanh, tiện khi con đang ngủ, nhưng dễ lệch nếu con vừa ở ngoài trời nắng hay lạnh, trán ra mồ hôi, hoặc đặt sai khoảng cách. Khi số đo cao hoặc con có vẻ mệt, đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử.
- Nhiệt kế đo tai: chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Ống tai trẻ nhỏ rất hẹp nên khó đặt đúng, kết quả dễ sai.
- Miếng dán trán, nhiệt kế núm vú: chỉ đo nhiệt độ ngoài da, không chính xác, không nên dựa vào.
- Nhiệt kế thủy ngân: không nên dùng. Thủy tinh dễ vỡ, thủy ngân bay hơi rất độc. Nếu nhà còn loại này, hãy thay bằng nhiệt kế điện tử.
Cách đo ở nách từng bước
- Lau khô nách con. Bế con ngồi trên đùi cho con yên.
- Bật nhiệt kế, đặt đầu đo vào sâu trong hõm nách, chạm da, không chạm áo.
- Khép tay con sát vào người và giữ nhẹ cho đến khi nhiệt kế kêu bíp, thường khoảng 15 giây, tùy hướng dẫn của từng loại.
- Đọc và ghi lại số đo, giờ đo, chỗ đo.
- Lau đầu đo bằng xà phòng và nước hoặc bông tẩm cồn sau mỗi lần dùng.
Những điều làm số đo sai
Con vừa tắm, vừa được quấn chặt trong chăn, mặc nhiều lớp, ngồi trong phòng nóng, hoặc vừa chạy nhảy thì nhiệt độ có thể cao hơn thật trong một lúc. Hãy nới bớt quần áo, để con nghỉ vài phút rồi đo lại, nhưng đừng để con bị lạnh run.
Con vừa từ ngoài trời lạnh vào, hoặc vừa uống nước nóng, nước đá, thì nhiệt kế trán, tai, miệng dễ lệch. Chờ khoảng 15–30 phút rồi mới đo. Đo ở miệng chỉ dùng cho trẻ từ 4 tuổi, khi con biết ngậm nhiệt kế dưới lưỡi mà không cắn.
Bao nhiêu độ là sốt và làm gì tiếp
Nhiệt độ bình thường của trẻ vào khoảng 36,4°C, có thể chênh nhau một chút giữa các trẻ và các thời điểm trong ngày. Từ 38°C trở lên là sốt, dù đo ở chỗ nào.
Số đo chỉ là một phần. Một đứa trẻ sốt 39°C vẫn chơi khi hạ sốt thường ít đáng lo hơn một đứa trẻ sốt 38°C mà li bì, bỏ bú. Khi đi khám, mang theo bảng ghi giờ đo, nhiệt độ, chỗ đo và thuốc đã dùng.
Chăm sóc con tại nhà
- Mua sẵn một chiếc nhiệt kế điện tử, thay pin định kỳ và để ở chỗ dễ lấy.
- Mỗi lần nghi con sốt, đo bằng nhiệt kế thay vì chỉ sờ trán; nếu chưa có nhiệt kế, sờ ngực hoặc lưng con xem có nóng hơn bình thường không.
- Dùng một chỗ đo cố định trong suốt đợt ốm để dễ so sánh, ở nhà thường là nách.
- Không cần đánh thức con dậy chỉ để đo nhiệt độ nếu con đang ngủ yên, thở đều.
- Nếu nhiệt kế thủy ngân bị vỡ, đưa trẻ ra khỏi phòng, mở cửa cho thoáng, không dùng máy hút bụi hay chổi quét, không nhặt bằng tay trần; hỏi cơ sở y tế cách dọn an toàn.
Hiểu lầm thường gặp
- Đo ở nách phải cộng thêm 0,5 độ mới đúng.
- Không tự cộng thêm. Ghi đúng con số và chỗ đo để bác sĩ đánh giá; ở nhà, đo nách từ 38°C là sốt.
- Sờ trán là biết con sốt cao hay không.
- Sờ trán chỉ cho biết con nóng hay mát, không cho biết bao nhiêu độ. Tay người lớn cũng có lúc nóng lúc lạnh nên dễ đoán sai.
- Nhiệt kế thủy ngân chính xác nhất nên vẫn nên dùng cho con.
- Nhiệt kế điện tử đo ở nách đủ chính xác để quyết định có cần đưa con đi khám hay không, và không có nguy cơ vỡ, ngộ độc thủy ngân.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh nên đo nhiệt độ ở đâu?
Ở nhà, đo ở nách bằng nhiệt kế điện tử. Không dùng nhiệt kế đo tai cho trẻ dưới 6 tháng. Ở cơ sở y tế, bác sĩ có thể đo thêm ở hậu môn để biết chính xác hơn.
+Nhiệt kế hồng ngoại đo trán có chính xác không?
Dùng được để đo nhanh nếu làm đúng hướng dẫn, nhưng dễ lệch. Khi kết quả cao hoặc bố mẹ thấy con mệt, hãy đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử.
+Bao lâu đo nhiệt độ cho con một lần khi con sốt?
Không có quy định cứng. Thường đo khi con có vẻ nóng hơn, trước khi cho uống thuốc hạ sốt và khoảng 1 giờ sau đó. Quan trọng hơn là xem con có tỉnh, có uống và đi tiểu được không.
+Đo nách 37,5°C có phải sốt không?
Chưa tính là sốt; từ 38°C mới là sốt. Nếu con dưới 3 tháng, hoặc con mệt, bỏ bú dù số đo chưa tới 38°C, vẫn nên đưa con đi khám.
+Con làm vỡ nhiệt kế thủy ngân thì phải làm sao?
Đưa con ra khỏi phòng, mở cửa cho thoáng, không dùng máy hút bụi. Nếu con cắn vỡ, có thể đã nuốt hay hít phải hơi thủy ngân, hãy đưa con đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- How to take your baby's temperature — NHS (Anh)
- How to Take Your Child's Temperature — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Trẻ dưới 3 tháng bị sốt
Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được bác sĩ khám ngay, kể cả khi con vẫn bú, vẫn ngoan. Ở tuổi này, nhiễm trùng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, nhiễm trùng đường tiểu có thể chỉ biểu hiện bằng sốt. Đừng tự cho con uống thuốc hạ sốt rồi chờ; nới bớt quần áo, đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử và đưa con đến cơ sở y tế có khám nhi. Nhiệt độ dưới 36°C, bú kém, li bì hay thở nhanh cũng là lý do đi ngay.
- Trẻ sốt nhưng chân tay lạnh
Lúc cơn sốt đang lên, nhiều trẻ rét run, người nóng mà tay chân mát; khi nhiệt độ lên tới đỉnh, con hết run và tay chân ấm dần. Nhưng tay chân lạnh bất thường cũng là dấu hiệu sớm của nhiễm trùng nặng và sốc, nên bố mẹ không được ủ ấm rồi ngồi chờ. Nếu tay chân con vẫn lạnh khi đã hết run, hoặc kèm da tái, nổi vân tím, li bì, thở nhanh, hơn 6 giờ không đi tiểu, hãy gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cũng phải đi khám ngay.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Mọc răng và sốt
Mọc răng có thể làm con hơi ấm người, nhưng nhiệt độ thường dưới 38°C. Nếu con sốt từ 38°C trở lên, đừng vội nghĩ do mọc răng: phần lớn là do nhiễm virus hoặc bệnh khác mà con mắc cùng lúc, cần được theo dõi như mọi cơn sốt. Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc con sốt kèm li bì, bỏ bú, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím trên da, cần đi khám ngay. Chiếc răng đầu tiên thường mọc khoảng 6 tháng tuổi, có trẻ sớm từ 4 tháng hoặc muộn sau 12 tháng.
- Tủ thuốc gia đình có con nhỏ
Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
Chủ đề khác