Trẻ sốt nhưng chân tay lạnh: khi nào bình thường, khi nào nguy hiểm
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Lúc cơn sốt đang lên, nhiều trẻ rét run, người nóng mà tay chân mát; khi nhiệt độ lên tới đỉnh, con hết run và tay chân ấm dần. Nhưng tay chân lạnh bất thường cũng là dấu hiệu sớm của nhiễm trùng nặng và sốc, nên bố mẹ không được ủ ấm rồi ngồi chờ. Nếu tay chân con vẫn lạnh khi đã hết run, hoặc kèm da tái, nổi vân tím, li bì, thở nhanh, hơn 6 giờ không đi tiểu, hãy gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cũng phải đi khám ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Tay chân con lạnh bất thường mà con không còn rét run, hoặc tay chân lạnh kèm da tái, xám, nổi vân tím, môi hay lưỡi tím.
- Con li bì, mềm nhũn, gọi hỏi khó đánh thức, hoặc ngược lại vật vã, quấy khóc không dỗ được.
- Con thở nhanh, thở rên, rút lõm lồng ngực.
- Đang sốt mà nhiệt độ tụt xuống dưới 36°C, người lạnh, con mệt lả.
- Hơn 6 giờ không đi tiểu, nôn tất cả mọi thứ hoặc không uống được.
- Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C, kể cả khi tay chân lạnh và con có vẻ vẫn bú được.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con rét run nhiều lần trong ngày, mỗi cơn sốt lại run lạnh.
- Sốt cao liên tục từ 2 ngày, nhất là vào mùa sốt xuất huyết.
- Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại.
- Con từ 3 đến 6 tháng tuổi sốt từ 39°C.
- Bố mẹ không chắc tay chân lạnh là do cơn sốt đang lên hay vì con mệt hơn: đưa con đi khám, đừng đoán.
Vì sao đang sốt mà tay chân lại lạnh
Khi cơ thể bắt đầu sốt, các mạch máu nhỏ ở da và tay chân co lại để giữ nhiệt bên trong. Lúc đó con thấy lạnh, nổi da gà, có khi run cầm cập, trong khi ngực, lưng, trán sờ vào rất nóng. Cơn run này thường kéo dài vài phút đến khoảng nửa giờ, đến khi nhiệt độ lên tới đỉnh thì con hết run, mặt đỏ, tay chân ấm lại và có khi vã mồ hôi.
Run lạnh khi sốt đang lên khác với co giật. Khi run, con vẫn tỉnh, nhìn theo bố mẹ, gọi vẫn đáp. Khi co giật, con mất ý thức, mắt trợn hoặc nhìn một chỗ, tay chân giật theo nhịp và không dừng khi bố mẹ ôm giữ.
Khi nào tay chân lạnh là dấu hiệu nguy hiểm
Trong nhiễm trùng nặng (nhiễm trùng huyết) và trong sốc, máu dồn về các cơ quan quan trọng nên tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, và tình trạng này không hết khi cơn sốt đã lên tới đỉnh. Con thường kèm theo mệt lả, li bì, thở nhanh, ít đi tiểu. Ở trẻ nhỏ, những dấu hiệu này có thể xuất hiện chỉ trong vài giờ.
Với sốt xuất huyết, giai đoạn nguy hiểm là ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt. Con hết sốt mà tay chân lạnh, ẩm, vật vã hoặc li bì, đau bụng, nôn, tiểu ít là dấu hiệu sốc, cần đến bệnh viện ngay, không chờ thêm.
Kiểm tra con thế nào cho đúng
- Đo nhiệt độ ở nách bằng nhiệt kế điện tử. Sờ tay chân không cho biết con sốt bao nhiêu độ; muốn biết con nóng hay không, sờ ngực hoặc lưng.
- Nhìn màu da ở thân mình, môi và lòng bàn tay, bàn chân: hồng là tốt; tái, xám, nổi vân tím là đáng lo.
- Ấn nhẹ lên móng tay con khoảng 5 giây rồi thả ra. Nếu vùng da dưới móng không hồng lại ngay, hãy báo cho bác sĩ khi đi khám.
- Xem con có tỉnh không, có nhìn theo, đáp lại bố mẹ không; đếm nhịp thở khi con nằm yên.
- Nhớ lần cuối con đi tiểu hoặc lần cuối có tã ướt. Hơn 6 giờ không có nước tiểu là phải đi cấp cứu.
- Đo lại sau 20–30 phút. Nếu con đã hết run, mặt hồng, tay chân ấm dần và chơi được khi hạ sốt, thường có thể tiếp tục chăm ở nhà theo dõi.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con sốt từ bao giờ, đã dùng thuốc gì, rồi khám toàn thân, đo nhịp tim, nhịp thở, huyết áp, nồng độ oxy, xem màu da và thời gian hồng trở lại của da. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu, nước tiểu, xét nghiệm sốt xuất huyết.
Nếu có dấu hiệu sốc hay nhiễm trùng nặng, con cần được truyền dịch và điều trị trong viện. Phát hiện sớm giúp con được xử trí kịp thời, vì vậy đừng ngại đưa con đi khám khi bố mẹ thấy con khác hẳn mọi lần sốt.
Chăm sóc con tại nhà
- Trong lúc con run lạnh, có thể đắp một tấm chăn mỏng cho con dễ chịu; khi con hết run thì bỏ chăn ra, mặc quần áo mỏng, thoáng.
- Không ủ kín, không mặc nhiều lớp, không đóng kín cửa. Ủ ấm làm nhiệt độ lên cao thêm.
- Không lau người bằng nước lạnh, nước đá hay cồn, nhất là khi con đang run; nếu con thích được lau thì chỉ dùng khăn ấm.
- Cho con uống nhiều nước, bú mẹ nhiều lần hơn, uống oresol pha đúng hướng dẫn trên gói nếu con nôn hoặc tiêu chảy.
- Nếu con khó chịu, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Không dùng ibuprofen khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi. Trẻ dưới 3 tháng sốt thì đưa đi khám, không tự cho uống thuốc.
- Ghi lại giờ đo, nhiệt độ, giờ và liều thuốc, giờ con đi tiểu để đưa bác sĩ xem.
Hiểu lầm thường gặp
- Tay chân lạnh là sốt sắp lên cao, phải ủ thật ấm cho con ra mồ hôi.
- Ủ ấm không làm con hết sốt nhanh hơn mà làm nhiệt độ tăng thêm. Chỉ đắp chăn mỏng trong lúc con run, hết run thì bỏ ra.
- Tay chân lạnh là bị cảm lạnh, cạo gió hay xoa dầu nóng vào tay chân sẽ đỡ.
- Cạo gió, xoa dầu không làm hạ sốt, dễ làm trầy da, bỏng da ở trẻ nhỏ và có thể làm bố mẹ chậm nhận ra dấu hiệu nặng.
- Con đã hết sốt thì tay chân lạnh cũng không sao.
- Với sốt xuất huyết, lúc hạ sốt lại là lúc dễ sốc. Hết sốt mà tay chân lạnh, ẩm, con mệt lả hay vật vã thì phải đến bệnh viện ngay.
- Thấy tay chân lạnh thì nên cho uống thêm một liều hạ sốt cho chắc.
- Tay chân lạnh không phải lý do để thêm thuốc. Uống quá liều paracetamol có thể gây hại gan; luôn giữ khoảng cách ít nhất 4–6 giờ giữa các liều.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sốt cao mà chân tay lạnh có phải sắp co giật không?
Không hẳn. Tay chân lạnh thường gặp khi sốt đang lên và không báo trước co giật. Nhưng nếu con li bì, tay chân vẫn lạnh khi đã hết run, hoặc da tái, nổi vân, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
+Con sốt mà tay chân lạnh có nên chườm ấm tay chân không?
Có thể ủ ấm nhẹ tay chân trong lúc con run cho con dễ chịu, nhưng không ủ kín người. Điều quan trọng hơn là theo dõi màu da, độ tỉnh táo và việc đi tiểu của con.
+Trẻ sơ sinh tay chân hay lạnh có phải đang ốm không?
Tay chân trẻ sơ sinh thường mát hơn thân mình, nên sờ ngực, lưng để biết con ấm hay lạnh, và đo nhiệt độ khi nghi ngờ. Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C hoặc dưới 36°C, hoặc bú kém, li bì, cần đi khám ngay.
+Uống hạ sốt rồi mà tay chân vẫn lạnh thì làm sao?
Thuốc cần một thời gian mới có tác dụng. Nếu con đã hết run mà tay chân vẫn lạnh, da tái hoặc con mệt lả, không chờ thuốc mà đưa con đi khám ngay.
+Tay chân lạnh, vã mồ hôi sau khi hạ sốt có sao không?
Khi nhiệt độ hạ, con hay ra mồ hôi và hơi mát người, nếu con tỉnh, hồng hào, chơi được thì thường không đáng lo. Nếu kèm mệt lả, li bì, đau bụng, nôn hoặc đang mùa sốt xuất huyết, hãy đưa con đến bệnh viện.
Nguồn tham khảo
- High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
- Sepsis — NHS (Anh)
- Fever and Your Baby — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.
- Đo nhiệt độ cho trẻ
Dùng nhiệt kế điện tử; với trẻ dưới 5 tuổi, đo ở nách là cách đơn giản và an toàn nhất tại nhà. Từ 38°C trở lên là sốt. Sờ trán, miếng dán trán và nhiệt kế đo tai ở trẻ nhỏ dễ cho kết quả sai, còn nhiệt kế thủy ngân thì không nên dùng vì dễ vỡ. Trẻ dưới 3 tháng tuổi đo được từ 38°C phải đi khám ngay, kể cả khi con có vẻ vẫn khỏe.
- Trẻ dưới 3 tháng bị sốt
Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được bác sĩ khám ngay, kể cả khi con vẫn bú, vẫn ngoan. Ở tuổi này, nhiễm trùng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, nhiễm trùng đường tiểu có thể chỉ biểu hiện bằng sốt. Đừng tự cho con uống thuốc hạ sốt rồi chờ; nới bớt quần áo, đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử và đưa con đến cơ sở y tế có khám nhi. Nhiệt độ dưới 36°C, bú kém, li bì hay thở nhanh cũng là lý do đi ngay.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Sốt co giật
Sốt co giật hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, thường xảy ra trong ngày đầu của cơn sốt và phần lớn tự dừng trong vòng 1–2 phút. Khi con co giật, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không giữ chặt tay chân, và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn giật kéo dài quá 5 phút, con khó thở, tím tái, hoặc không tỉnh lại sau cơn. Lần đầu con bị sốt co giật luôn cần đưa đi khám ngay để bác sĩ tìm nguyên nhân gây sốt.
Chủ đề khác