Trẻ sốt kèm đau khớp: nguyên nhân thường gặp và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ sốt kèm đau mỏi khớp, đau người thường do virus như cúm hoặc sốt xuất huyết, và đỡ khi hết sốt. Một khớp sưng, nóng, đỏ, đau đến mức con không cho chạm hay không chịu đi, kèm sốt, có thể là nhiễm trùng khớp và cần đến bệnh viện ngay trong ngày. Trong lúc chưa rõ nguyên nhân, chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, giảm đau; không dùng ibuprofen hay aspirin khi chưa loại trừ sốt xuất huyết. Đau khớp di chuyển vài tuần sau viêm họng cần khám để tìm thấp tim.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con sốt kèm một khớp sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội, không cho chạm, không cử động được tay chân đó hoặc không chịu đứng, đi.
- Con sốt và đột ngột không chịu đi, kêu đau háng, đùi hoặc gối, nhất là khi con còn nhỏ.
- Đang sốt hoặc vừa hết sốt mà con li bì hoặc vật vã, đau bụng nhiều, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Con sốt kèm đau đầu dữ dội, cổ cứng, hoặc nổi chấm, mảng đỏ tím không mất khi ấn cốc thủy tinh lên.
- Con khó thở, đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc ngất.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Sốt cao từ 2 ngày trở lên kèm đau người, đau khớp, nhất là mùa mưa hoặc khi quanh nhà có người bị sốt xuất huyết.
- Vài tuần sau một đợt viêm họng, con sốt lại và sưng đau các khớp lớn, đau chuyển từ khớp này sang khớp khác.
- Khớp sưng hoặc đau kéo dài quá vài ngày sau khi đã hết sốt, hoặc khớp cứng nhất vào buổi sáng.
- Con đau xương, đau khớp về đêm kèm da xanh, dễ bầm tím, chảy máu, sụt cân, mệt kéo dài.
- Con sốt từng cơn mỗi ngày kèm ban hồng lúc có lúc mất, kéo dài nhiều ngày.
- Con sốt, đau khớp, nổi ban sau khi đi về từ nơi đang có dịch do muỗi truyền.
Đau mỏi khớp khi sốt và khớp bị viêm khác nhau thế nào
Khi sốt do virus, nhiều trẻ kêu đau mỏi khắp người, đau chân tay, đau các khớp. Khớp trông bình thường, không sưng, không nóng đỏ, con vẫn cử động được và đỡ khi hạ sốt. Đây là kiểu đau hay gặp nhất.
Khớp bị viêm thì khác: khớp sưng to hơn bên kia, sờ nóng, có khi đỏ, đau khi cử động, con giữ yên tay chân đó, đi khập khiễng hoặc không chịu đi. Bố mẹ nên so sánh hai bên, chụp ảnh khớp sưng và để ý con đau một khớp hay nhiều khớp, đau cố định hay chuyển chỗ.
Những nguyên nhân hay gặp
- Cúm và các virus khác: đau mỏi người, đau khớp nhẹ, đỡ trong vài ngày.
- Sốt xuất huyết: sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ và khớp nhiều. Nguy hiểm nhất từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt.
- Chikungunya: bệnh do virus, cùng loại muỗi vằn với sốt xuất huyết truyền. Con sốt, đau khớp nhiều, có thể nổi ban; phần lớn đỡ trong khoảng một tuần nhưng đau khớp có khi kéo dài nhiều tháng. Năm 2025 Bộ Y tế đã cảnh báo nguy cơ bệnh xâm nhập khi nhiều nước trong khu vực có dịch.
- Nhiễm trùng khớp (viêm khớp nhiễm khuẩn) và nhiễm trùng xương: thường một khớp, hay ở háng, gối, cổ chân, kèm sốt và đau dữ dội. Đây là cấp cứu vì vi khuẩn có thể phá hỏng khớp nếu chữa muộn.
- Thấp tim: khoảng 1 đến 5 tuần sau viêm họng do liên cầu, con sốt, sưng đau các khớp lớn như gối, cổ chân, cổ tay, khuỷu, đau chuyển từ khớp này sang khớp khác. Bệnh có thể làm tổn thương van tim.
- Viêm khớp phản ứng: khớp sưng đau vài ngày đến vài tuần sau một đợt tiêu chảy hoặc viêm họng, thường tự đỡ.
- Ít gặp hơn nhưng cần nghĩ tới: viêm khớp tự phát thiếu niên thể hệ thống (sốt từng cơn mỗi ngày, ban hồng), và bệnh máu như bệnh bạch cầu (đau xương, xanh xao, bầm tím).
Dùng thuốc hạ sốt, giảm đau thế nào
- Khi chưa rõ nguyên nhân, nhất là mùa sốt xuất huyết, chỉ dùng paracetamol: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
- Không dùng ibuprofen hay các thuốc chống viêm giảm đau khác khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, vì thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu. Khi bác sĩ đã xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ quyết định có dùng thuốc chống viêm hay không.
- Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Không tự cho con uống kháng sinh, corticoid hay thuốc giảm đau xương khớp mua theo lời mách. Corticoid có thể che mất dấu hiệu của nhiễm trùng khớp và bệnh máu, làm chậm chẩn đoán.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con sốt mấy ngày, đau khớp nào, có viêm họng, tiêu chảy hay đi xa gần đây không, rồi khám từng khớp, khám tim, da, hạch, bụng. Con có thể được xét nghiệm máu (công thức máu, CRP, tốc độ lắng máu, xét nghiệm sốt xuất huyết), siêu âm khớp, chụp X-quang.
Nếu nghi nhiễm trùng khớp, bác sĩ có thể chọc hút dịch khớp để xét nghiệm và cho con nằm viện dùng kháng sinh đường tĩnh mạch, có khi phải rửa khớp. Nếu nghi thấp tim, con được làm điện tim, siêu âm tim. Kháng sinh, thuốc chống viêm và liều dùng đều do bác sĩ quyết định.
Phòng bệnh
- Diệt muỗi và lăng quăng: đậy kín dụng cụ chứa nước, thả cá hoặc thay nước bình hoa, dọn vật đọng nước quanh nhà.
- Cho con ngủ màn, mặc quần áo dài, dùng thuốc chống muỗi phù hợp với tuổi, kể cả ban ngày.
- Đưa con đi khám khi viêm họng có sốt mà không ho, và cho uống kháng sinh đủ ngày nếu bác sĩ kê, để phòng thấp tim.
- Rửa tay, ăn chín uống sôi để giảm tiêu chảy, một nguyên nhân của viêm khớp phản ứng.
- Mọi vết thương gần khớp, vết trầy có mủ: rửa sạch, theo dõi, đi khám nếu sưng nóng lan rộng.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con nghỉ ngơi, uống nhiều nước, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn trên gói.
- Ghi lại mỗi ngày: nhiệt độ, khớp nào đau, sưng, con đi lại thế nào; chụp ảnh khớp sưng để đưa bác sĩ xem.
- Chỉ dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt hoặc đau nhiều; ghi giờ và liều đã uống.
- Đếm số lần đi tiểu; con hơn 6 giờ không đi tiểu là lý do đi cấp cứu.
- Chườm mát hoặc kê cao khớp đau giúp con dễ chịu hơn; không xoa bóp mạnh, không đắp lá, bó thuốc lên khớp sưng.
- Không ép con đi lại hay tập luyện khi khớp đang sưng đau.
Hiểu lầm thường gặp
- Sốt kèm đau khớp là do trúng gió, cạo gió, xoa dầu là khỏi.
- Đau khớp khi sốt có thể do sốt xuất huyết, nhiễm trùng khớp hay thấp tim. Cạo gió không chữa được nguyên nhân nào trong số này và có thể làm bố mẹ chậm đưa con đi khám.
- Đau khớp thì uống thuốc chống viêm giảm đau cho nhanh đỡ.
- Ở Việt Nam, sốt kèm đau khớp có thể là sốt xuất huyết, khi đó ibuprofen và aspirin làm tăng nguy cơ chảy máu. Khi chưa rõ nguyên nhân, chỉ dùng paracetamol.
- Khớp sưng thì đắp lá, bó thuốc nam cho tan.
- Đắp lá, bó thuốc có thể làm trầy da, nhiễm trùng thêm và làm mất thời gian vàng để chữa nhiễm trùng khớp. Khớp sưng nóng kèm sốt cần đến bệnh viện ngay.
- Trẻ con đau khớp chỉ là đau tăng trưởng.
- Đau tăng trưởng không gây sốt, không làm khớp sưng. Sốt kèm khớp sưng, đau luôn cần bác sĩ khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Con sốt đau khớp có phải sốt xuất huyết không?
Có thể. Sốt cao đột ngột kèm đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ khớp, nhất là mùa mưa, nên đi khám để bác sĩ cân nhắc xét nghiệm. Trong lúc chờ, chỉ dùng paracetamol.
+Con sốt đau khớp có uống ibuprofen được không?
Không nên khi chưa loại trừ sốt xuất huyết. Chỉ dùng paracetamol theo cân nặng cho đến khi bác sĩ khám và cho biết nguyên nhân.
+Chikungunya có nguy hiểm với trẻ không?
Phần lớn trẻ khỏi sau khoảng một tuần, nhưng đau khớp có thể kéo dài. Bệnh nặng hơn ở trẻ sơ sinh. Triệu chứng dễ nhầm với sốt xuất huyết nên vẫn cần khám và theo dõi như sốt xuất huyết.
+Sốt rồi một bên chân không chịu đi có sao không?
Cần đến bệnh viện ngay trong ngày. Sốt kèm đau háng, gối, không chịu đứng có thể là nhiễm trùng khớp hoặc xương, cần chẩn đoán và điều trị sớm để không hỏng khớp.
+Hết sốt mà khớp vẫn đau thì làm sao?
Nếu khớp còn sưng, cứng hoặc đau quá vài ngày sau khi hết sốt, hãy cho con đi khám. Bác sĩ sẽ tìm viêm khớp sau nhiễm trùng, thấp tim hay viêm khớp thiếu niên.
Nguồn tham khảo
- Septic arthritis — NHS (Anh)
- Chikungunya — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
- Rheumatic fever — NHS (Anh)
- Health Ministry: Chikungunya not yet detected in Viet Nam — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.
- Thấp tim ở trẻ
Thấp tim (sốt thấp khớp cấp) là phản ứng miễn dịch xảy ra khoảng 1–5 tuần sau một đợt viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A không được điều trị đủ, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi. Bệnh gây sốt, sưng đau các khớp lớn và có thể làm tổn thương van tim lâu dài. Cách phòng tốt nhất là đưa con đi khám khi viêm họng có sốt mà không ho, và uống kháng sinh đủ ngày theo đơn. Trẻ đã bị thấp tim cần tiêm kháng sinh phòng thấp định kỳ trong nhiều năm, đúng lịch bác sĩ hẹn. Nếu con khó thở, đau ngực, phù hoặc ngất, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Viêm khớp tự phát thiếu niên
Viêm khớp tự phát thiếu niên là bệnh viêm khớp kéo dài bắt đầu trước 16 tuổi, do hệ miễn dịch hoạt động quá mức chứ không do chấn thương. Dấu hiệu hay gặp là một hay nhiều khớp sưng, nóng, cứng, rõ nhất buổi sáng, con đi khập khiễng khi mới ngủ dậy; trẻ nhỏ thường không kêu đau. Bệnh có thể gây viêm mắt (viêm màng bồ đào) mà không có dấu hiệu gì, nên con cần khám mắt định kỳ dù mắt trông bình thường. Điều trị sớm với bác sĩ chuyên khoa giúp phần lớn trẻ kiểm soát được bệnh và vận động bình thường. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt kèm một khớp sưng nóng đỏ, đau không cho chạm, hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch mà sốt cao mệt lả.
- Trẻ đột ngột đi khập khiễng
Trẻ đi khập khiễng thường do một chấn thương nhỏ như bong gân, vết xước, gai đâm, hoặc viêm khớp háng thoáng qua sau cảm cúm, tự hết trong 1–2 tuần. Nhưng khập khiễng không rõ lý do luôn cần được bác sĩ khám. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con sốt hoặc mệt kèm khập khiễng, không chịu dồn sức nặng lên chân, đột ngột đau háng, đùi hay gối, chân biến dạng, hoặc đau bụng dưới dữ dội; đau gối ở trẻ có thể đến từ khớp háng.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
Chủ đề khác