Tiêm viêm gan B cho trẻ sơ sinh: vì sao trong 24 giờ đầu và lịch các mũi sau
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Mọi trẻ sơ sinh ở Việt Nam được tiêm miễn phí một mũi vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh; nếu lỡ, tiêm ngay khi có thể trong 28 ngày đầu. Tiêm sớm là để chặn virus lây từ mẹ sang con lúc sinh, vì trẻ nhiễm lúc này có khoảng 8–9 trên 10 khả năng mang bệnh mạn tính suốt đời. Sau mũi sơ sinh, con cần thêm 3 mũi có thành phần viêm gan B khi đủ 2, 3 và 4 tháng tuổi. Nếu mẹ mang virus viêm gan B, con cần cả vắc xin và huyết thanh kháng viêm gan B ngay sau sinh, trong 24 giờ đầu.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Trong vài phút đến vài giờ sau tiêm, con khó thở, thở rít, sưng môi, mặt hoặc lưỡi.
- Nổi mề đay lan nhanh, da tái, tay chân lạnh, con mềm nhũn hoặc li bì.
- Con có nhiệt độ từ 38°C trở lên (trẻ dưới 3 tháng).
- Con bỏ bú, khó đánh thức, co giật, hoặc vàng da lan xuống tay chân, lòng bàn tay bàn chân.
- Sau 48 giờ đầu, con hơn 6 giờ không có tã ướt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Mẹ có xét nghiệm viêm gan B dương tính mà con chưa được tiêm huyết thanh kháng viêm gan B: hỏi bác sĩ ngay, càng sớm càng tốt.
- Mẹ chưa từng xét nghiệm viêm gan B khi mang thai: báo bác sĩ sản, nhi để được xét nghiệm và tư vấn cho con.
- Con đã quá 24 giờ mà chưa tiêm mũi sơ sinh: tiêm ngay khi có thể, trước khi con đủ 28 ngày.
- Con sinh non, nặng dưới 2.000 g: hỏi bác sĩ về lịch tiêm phù hợp.
- Chỗ tiêm sưng to, đỏ lan rộng hoặc chảy mủ.
Vì sao phải tiêm ngay sau sinh
Virus viêm gan B lây qua máu và dịch cơ thể. Ở Việt Nam, đường lây chính là từ mẹ sang con trong lúc sinh. Có những người mẹ mang virus mà không biết vì không có triệu chứng.
Trẻ nhiễm virus lúc mới sinh có khoảng 80–90% khả năng thành viêm gan B mạn tính, về sau có nguy cơ xơ gan, ung thư gan. Mũi vắc xin trong 24 giờ đầu chặn phần lớn những ca lây này. Càng tiêm muộn, hiệu quả chặn lây từ mẹ càng giảm, nhưng tiêm muộn vẫn có ích.
Lịch tiêm viêm gan B cho trẻ
- Mũi sơ sinh: vắc xin viêm gan B đơn giá, tiêm trong vòng 24 giờ sau sinh, miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
- Lỡ 24 giờ: tiêm ngay khi có thể trong vòng 28 ngày sau sinh.
- 3 mũi tiếp theo: vắc xin phối hợp có thành phần viêm gan B (5 trong 1 trong chương trình, hoặc 6 trong 1 dịch vụ), lần 1 khi con đủ 2 tháng, các lần sau cách ít nhất 1 tháng.
- Lỡ lịch các mũi sau: tiêm bù ngay khi có thể, không phải tiêm lại từ đầu.
- Ghi rõ giờ, ngày tiêm mũi sơ sinh vào sổ tiêm chủng hoặc giấy ra viện.
Khi mẹ mang virus viêm gan B
Mọi thai phụ nên được xét nghiệm viêm gan B khi mang thai. Nếu mẹ có kết quả dương tính, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bé được tiêm cả vắc xin viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B ngay sau sinh, trong vòng 24 giờ, rồi tiêm đủ 3 mũi lúc 2, 3, 4 tháng. Huyết thanh không có trong chương trình tiêm chủng mở rộng, gia đình cần chuẩn bị trước với cơ sở sinh.
Mẹ mang virus vẫn cho con bú bình thường. Bác sĩ sẽ hẹn xét nghiệm máu cho bé sau khi tiêm đủ mũi để biết con có được bảo vệ hay không. Chi tiết hơn có trong bài về mẹ bị viêm gan B.
Trẻ sinh non, nhẹ cân
Trẻ sinh non hoặc nhẹ cân vẫn nên được tiêm mũi sơ sinh sớm, nhất là khi mẹ mang virus. Trẻ nặng dưới 2.000 g có thể đáp ứng với mũi sơ sinh kém hơn trẻ đủ tháng; từ khi con khoảng 1 tháng tuổi, 3 mũi tiếp theo thường cho đáp ứng tốt, nên con vẫn cần đủ các mũi sau. Bác sĩ nhi sẽ quyết định lịch cụ thể.
Phản ứng sau tiêm
Vắc xin viêm gan B rất an toàn. Có thể gặp đau, sưng nhẹ chỗ tiêm, sốt nhẹ thoáng qua, thường trong 24 giờ đầu và tự hết. Dị ứng nặng rất hiếm; trẻ chỉ không tiêm khi từng bị dị ứng nặng với mũi trước hoặc với thành phần của vắc xin.
Với trẻ mới sinh, sốt từ 38°C là dấu hiệu cần khám ngay, không nên tự cho là do tiêm. Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh không do vắc xin gây ra; vàng da nhiều, lan xuống tay chân hoặc kéo dài vẫn cần đi khám.
Chăm sóc con tại nhà
- Khi chuẩn bị sinh, hỏi trước cơ sở sinh về mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu, và về huyết thanh nếu mẹ mang virus.
- Giữ giấy ra viện, sổ tiêm chủng có ghi ngày giờ tiêm mũi sơ sinh, mang theo khi đi tiêm các mũi sau.
- Cho con bú mẹ sớm và thường xuyên, kể cả khi mẹ mang virus viêm gan B.
- Để ý con trong 1–2 ngày sau tiêm: bú, ngủ, nhiệt độ, màu da, số tã ướt.
- Đặt lịch nhắc cho các mũi lúc 2, 3, 4 tháng tuổi.
- Bố và người trong nhà chưa có miễn dịch viêm gan B nên đi xét nghiệm và tiêm phòng.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ mới sinh còn yếu, nên đợi con cứng cáp rồi hãy tiêm viêm gan B.
- Mũi viêm gan B có tác dụng tốt nhất khi tiêm trong 24 giờ đầu, để chặn virus lây từ mẹ lúc sinh. Chờ đợi làm mất cơ hội bảo vệ con.
- Mẹ xét nghiệm âm tính thì con không cần tiêm mũi sơ sinh.
- Mọi trẻ sơ sinh đều được tiêm mũi này. Con vẫn có thể tiếp xúc với virus từ người khác trong nhà hay cộng đồng.
- Mẹ bị viêm gan B thì không được cho con bú.
- Mẹ mang virus vẫn cho con bú. Điều quan trọng là con được tiêm vắc xin và huyết thanh kịp thời sau sinh và đủ các mũi sau.
- Tiêm viêm gan B gây vàng da cho trẻ.
- Vàng da ở trẻ sơ sinh có nhiều nguyên nhân, hay gặp nhất là vàng da sinh lý, không do vắc xin. Vàng da nhiều hoặc kéo dài cần đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh tiêm viêm gan B có miễn phí không?
Có. Mũi sơ sinh và các mũi 5 trong 1 lúc 2, 3, 4 tháng nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng, miễn phí. Huyết thanh kháng viêm gan B cho con của mẹ mang virus thì gia đình tự chi trả.
+Quá 24 giờ chưa tiêm viêm gan B thì có sao không?
Hãy tiêm ngay khi có thể, trong vòng 28 ngày sau sinh. Tiêm muộn hiệu quả chặn lây từ mẹ giảm dần, nhưng vẫn có ích.
+Mũi sơ sinh và 5 trong 1 có trùng nhau không?
Không trùng. Mũi sơ sinh bảo vệ con ngay từ lúc mới sinh, còn 3 mũi sau giúp con có miễn dịch lâu dài. Con cần đủ cả bốn mũi.
+Con bị vàng da sơ sinh có tiêm viêm gan B được không?
Thường vẫn tiêm được; bác sĩ khám sàng lọc sẽ quyết định. Vàng da nặng, lan xuống tay chân hoặc con bú kém thì cần khám ngay.
+Bao lâu sau tiêm thì con có miễn dịch?
Miễn dịch đầy đủ có được sau khi con tiêm đủ các mũi theo lịch. Nếu mẹ mang virus, bác sĩ sẽ hẹn xét nghiệm máu cho bé để kiểm tra.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 52/2025/TT-BYT: danh mục bệnh, đối tượng và lịch tiêm chủng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng — Bộ Y tế – Tiêm chủng mở rộng
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan vi rút B (QĐ 1740/QĐ-BYT, 2026) — Bộ Y tế
- Hepatitis B vaccines: WHO position paper, July 2017 — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mẹ bị viêm gan B
Mẹ bị viêm gan B có thể lây cho con, chủ yếu lúc sinh. Nếu không được phòng, phần lớn trẻ nhiễm lúc sơ sinh sẽ mang virus suốt đời. Cách phòng rất hiệu quả: bé được tiêm vắc xin viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B (HBIG) ngay sau sinh, trong vòng 24 giờ, rồi tiêm đủ 3 mũi vắc xin lúc 2, 3, 4 tháng; mẹ có tải lượng virus cao được bác sĩ cho dùng thuốc kháng virus từ khi mang thai. Mẹ vẫn cho con bú được.
- Trẻ bị viêm gan B
Phần lớn trẻ bị viêm gan B ở Việt Nam nhiễm virus từ mẹ lúc sinh, và trẻ nhiễm càng nhỏ càng dễ thành viêm gan B mạn, mang virus kéo dài nhiều năm. Đa số trẻ vẫn khỏe, đi học, chơi thể thao bình thường và nhiều trẻ chưa cần dùng thuốc; điều quan trọng là khám gan định kỳ theo hẹn của bác sĩ chuyên khoa để phát hiện sớm lúc cần điều trị. Con vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, nôn nhiều hoặc li bì thì đưa đi khám ngay. Cả nhà chưa có miễn dịch nên xét nghiệm và tiêm vắc xin viêm gan B.
- Lịch tiêm chủng
Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.
- Vàng da sơ sinh
Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.
- Vắc xin 6 trong 1
Vắc xin 6 trong 1 phòng cùng lúc 6 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib và viêm gan B. Đây là vắc xin dịch vụ; chương trình tiêm chủng mở rộng miễn phí dùng vắc xin 5 trong 1 kèm vắc xin bại liệt uống và tiêm, bảo vệ cùng các bệnh đó. Lịch thường gặp là 3 mũi khi con khoảng 2, 3 và 4 tháng tuổi, các mũi cách nhau ít nhất 1 tháng, rồi một mũi nhắc trong năm thứ hai theo hẹn của cơ sở tiêm. Sau tiêm con có thể sốt nhẹ, quấy, sưng đau chỗ tiêm; nếu con khó thở, sưng môi mặt, co giật, hoặc con dưới 3 tháng sốt từ 38°C, đưa con đi cấp cứu ngay.
- Tiêm lao BCG
Vắc xin lao (BCG) được tiêm miễn phí một lần cho trẻ trong vòng 1 tháng sau sinh, theo lịch tiêm chủng mở rộng; nếu lỡ, tiêm ngay khi có thể trước khi con đủ 12 tháng. Vắc xin bảo vệ tốt nhất trước các thể lao nặng ở trẻ nhỏ như lao màng não. Sau tiêm vài tuần, chỗ tiêm thường nổi một nốt đỏ, có thể thành mụn mủ nhỏ, loét nhẹ rồi đóng vảy và lành sau 2 đến 5 tháng, để lại sẹo nhỏ; đó là diễn tiến bình thường, cứ để khô thoáng, không nặn, không bôi đắp gì. Không có sẹo không có nghĩa là vắc xin không có tác dụng, và không cần tiêm lại.
Chủ đề khác