Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ bị viêm gan B: con cần theo dõi, chăm sóc và sinh hoạt thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ bị viêm gan B ở Việt Nam nhiễm virus từ mẹ lúc sinh, và trẻ nhiễm càng nhỏ càng dễ thành viêm gan B mạn, mang virus kéo dài nhiều năm. Đa số trẻ vẫn khỏe, đi học, chơi thể thao bình thường và nhiều trẻ chưa cần dùng thuốc; điều quan trọng là khám gan định kỳ theo hẹn của bác sĩ chuyên khoa để phát hiện sớm lúc cần điều trị. Con vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, nôn nhiều hoặc li bì thì đưa đi khám ngay. Cả nhà chưa có miễn dịch nên xét nghiệm và tiêm vắc xin viêm gan B.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con vàng da, vàng mắt kèm li bì, lú lẫn, ngủ nhiều khó đánh thức hoặc kích động bất thường.
  • Con nôn ra máu, đi ngoài phân đen, chảy máu cam hay chảy máu chân răng khó cầm, hoặc nổi nhiều chấm xuất huyết.
  • Bụng to nhanh, căng, kèm khó thở.
  • Con nôn tất cả, không ăn uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con mới vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu, dù vẫn tỉnh táo: đi khám ngay trong ngày.
  • Con mệt kéo dài, chán ăn, buồn nôn, đau vùng bụng trên bên phải.
  • Con có ngứa nhiều, nổi mẩn, đau khớp kèm mệt mà chưa rõ lý do.
  • Đến hoặc quá lịch tái khám gan mà chưa đi.
  • Con sắp phải dùng thuốc corticoid, hóa trị hoặc thuốc ức chế miễn dịch: báo bác sĩ con đang mang virus viêm gan B.

Viêm gan B ở trẻ khác người lớn thế nào

Viêm gan B do virus HBV gây ra, lây qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Ở Việt Nam, con đường lây chủ yếu là từ mẹ sang con lúc sinh. Virus không lây qua ăn uống chung, ôm hôn, ho hắt hơi hay dùng chung bát đũa.

Tuổi nhiễm quyết định nhiều điều. Khoảng 9 trong 10 trẻ nhiễm từ lúc sơ sinh và khoảng 3 trong 10 trẻ nhiễm lúc 1–4 tuổi sẽ thành viêm gan B mạn, trong khi ở người lớn con số này dưới 5%. Viêm gan B mạn là khi xét nghiệm HBsAg còn dương tính kéo dài từ 6 tháng trở lên.

Phần lớn trẻ bị viêm gan B mạn không có triệu chứng, lớn lên và học hành bình thường. Nhưng nếu không được theo dõi, sau nhiều năm virus có thể gây xơ gan và ung thư gan khi trưởng thành. Khám định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi đó.

Con sẽ được khám và xét nghiệm gì

Bác sĩ chuyên khoa gan hoặc truyền nhiễm nhi sẽ hỏi tiền sử, khám gan lách, cho xét nghiệm men gan (ALT), các dấu ấn virus như HBeAg, tải lượng virus HBV DNA, và siêu âm hoặc đo độ đàn hồi gan để xem gan có xơ không. Kết quả giúp biết virus đang ở giai đoạn nào.

Lịch tái khám do bác sĩ hẹn, thường vài tháng đến một năm một lần tùy kết quả. Đừng bỏ lịch hẹn khi con vẫn khỏe, vì gan thường không gây đau hay khó chịu cho đến khi đã tổn thương nhiều.

Khi nào trẻ cần dùng thuốc

Theo hướng dẫn mới của Bộ Y tế, nhiều trẻ chưa cần điều trị. Trẻ dưới 2 tuổi không dùng thuốc kháng virus. Trẻ từ 2 đến 11 tuổi chỉ điều trị khi có dấu hiệu viêm gan kéo dài kèm tải lượng virus cao, có xơ gan, có bệnh gan khác đi kèm, hoặc sắp dùng thuốc ức chế miễn dịch hay hóa trị. Từ 12 tuổi, tiêu chuẩn điều trị gần giống người lớn.

Thuốc kháng virus giúp kìm virus, giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan, nhưng thường phải dùng lâu dài. Bác sĩ chọn thuốc và liều theo tuổi, cân nặng của con. Khi đã dùng, con cần uống đều mỗi ngày, không tự ngừng thuốc vì ngừng đột ngột có thể làm viêm gan bùng lên.

Bảo vệ người trong nhà và ở trường

  • Bố mẹ, anh chị em, người sống cùng nhà nên xét nghiệm HBsAg và anti-HBs; ai chưa có miễn dịch thì tiêm đủ vắc xin viêm gan B.
  • Mỗi người dùng bàn chải đánh răng, dao cạo, bấm móng tay riêng.
  • Khi con bị trầy xước, chảy máu, người lớn rửa sạch vết thương, băng kín; lau chỗ dính máu bằng nước tẩy rửa và đeo găng nếu có.
  • Con được đi học, đi nhà trẻ, chơi thể thao và ăn uống chung với các bạn như bình thường. Nếu muốn, bố mẹ có thể báo riêng với nhân viên y tế trường để họ xử lý đúng khi con bị chảy máu.
  • Khi con lớn, nói với con về cách lây qua đường máu và quan hệ tình dục, về dùng bao cao su, không xăm, xỏ khuyên ở nơi không bảo đảm vô trùng.

Nếu con có bạn hoặc anh chị em bị viêm gan B

Trẻ đã tiêm đủ vắc xin viêm gan B, gồm mũi sơ sinh và 3 mũi lúc 2, 3, 4 tháng trong chương trình tiêm chủng mở rộng, phần lớn được bảo vệ lâu dài. Bố mẹ chỉ cần xem lại sổ tiêm chủng; con lỡ mũi nào thì tiêm bù.

Nếu con tiếp xúc trực tiếp với máu của người nhiễm, như bị kim tiêm đã dùng đâm vào hay bị cắn chảy máu, đưa con đến cơ sở y tế ngay, tốt nhất trong 24 giờ, để được tư vấn tiêm phòng sau phơi nhiễm.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con ăn uống đủ chất, đa dạng như các bạn; không cần kiêng khem đặc biệt.
  • Không cho con dùng thuốc nam, thuốc bổ gan, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc; một số loại có thể gây hại cho gan.
  • Khi con sốt hoặc đau, paracetamol vẫn dùng được nhưng đúng liều 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Với các thuốc khác, hỏi bác sĩ trước.
  • Với con tuổi teen: không uống rượu bia; giữ cân nặng hợp lý, vận động đều.
  • Ghi lại lịch tái khám và kết quả xét nghiệm của con vào một cuốn sổ, mang theo mỗi lần đi khám.
  • Báo với bác sĩ, nha sĩ về tình trạng viêm gan B của con trước khi khám, chữa bệnh khác.

Hiểu lầm thường gặp

Viêm gan B lây qua ăn uống chung, nên phải cho con ăn riêng.
Virus lây qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Ăn chung, uống chung, ôm hôn, dùng chung bát đũa không làm lây bệnh.
Con mang virus viêm gan B thì phải uống thuốc ngay.
Nhiều trẻ chưa cần thuốc. Bác sĩ dựa vào men gan, tải lượng virus và tình trạng xơ gan để quyết định thời điểm điều trị.
Uống thuốc nam, lá cây giải độc sẽ hết virus.
Chưa có loại lá hay thuốc nam nào được chứng minh chữa được viêm gan B, và một số có thể làm tổn thương gan thêm.
Trẻ bị viêm gan B không được đi học, không được chơi thể thao.
Con được đi học và chơi thể thao bình thường. Chỉ cần xử lý vết thương chảy máu đúng cách.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị viêm gan B có chữa khỏi hẳn được không?

Hiện chưa có thuốc làm sạch hoàn toàn virus. Một số trẻ tự hết HBsAg theo thời gian; những trẻ khác được theo dõi và điều trị khi cần để gan khỏe lâu dài.

+Con bị viêm gan B có được tiêm các vắc xin khác không?

Được. Con tiêm các vắc xin theo lịch như trẻ khác. Bác sĩ có thể khuyên thêm vắc xin viêm gan A để bảo vệ gan.

+Trẻ bị viêm gan B nên ăn gì?

Con ăn đủ chất, đa dạng như bình thường, nhiều rau quả, hạn chế đồ chiên rán, nước ngọt để tránh tăng cân quá mức. Không cần ăn kiêng hay uống thuốc bổ gan.

+Bao lâu con phải đi khám gan một lần?

Tùy kết quả xét nghiệm, bác sĩ thường hẹn từ vài tháng đến một năm một lần. Hãy giữ đúng lịch hẹn kể cả khi con vẫn khỏe.

+Có cần báo với nhà trường con bị viêm gan B không?

Bệnh không lây qua sinh hoạt hằng ngày ở trường, nên con học và chơi như các bạn. Bố mẹ có thể báo riêng với nhân viên y tế trường để họ xử lý đúng khi con bị chảy máu; thông tin này nên được giữ kín.

Nguồn tham khảo

  1. Guidelines for the prevention, diagnosis, care and treatment for people with chronic hepatitis B infection (2024) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  2. Hepatitis B — NHS (Anh)
  3. Thông tư 52/2025/TT-BYT: danh mục bệnh, đối tượng và lịch tiêm chủng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng — Bộ Y tế – Tiêm chủng mở rộng

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Mẹ bị viêm gan B

    Mẹ bị viêm gan B có thể lây cho con, chủ yếu lúc sinh. Nếu không được phòng, phần lớn trẻ nhiễm lúc sơ sinh sẽ mang virus suốt đời. Cách phòng rất hiệu quả: bé được tiêm vắc xin viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B (HBIG) ngay sau sinh, trong vòng 24 giờ, rồi tiêm đủ 3 mũi vắc xin lúc 2, 3, 4 tháng; mẹ có tải lượng virus cao được bác sĩ cho dùng thuốc kháng virus từ khi mang thai. Mẹ vẫn cho con bú được.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

  • Trẻ bị men gan cao

    Men gan cao (ALT, AST trên mức bình thường) cho biết tế bào gan đang bị kích thích hoặc tổn thương, chưa phải là tên một bệnh. Ở trẻ, nguyên nhân hay gặp là nhiễm virus (kể cả cảm cúm thông thường và viêm gan virus), gan nhiễm mỡ ở trẻ thừa cân, thuốc và các sản phẩm thảo dược, thực phẩm chức năng, hoặc vừa vận động rất mạnh. Phần lớn trường hợp tăng nhẹ sẽ được bác sĩ cho xét nghiệm lại sau vài tuần để xem còn cao không; không tự mua thuốc bổ gan, thuốc mát gan cho con. Đi cấp cứu ngay nếu con vàng da kèm li bì, lú lẫn, chảy máu bất thường, hoặc nghi con đã uống quá liều paracetamol.

  • Viêm gan A

    Viêm gan A là bệnh gan do virus, lây qua thức ăn, nước uống và tay dính phân của người bệnh. Trẻ dưới 6 tuổi thường bệnh nhẹ hoặc không có triệu chứng; trẻ lớn có thể sốt, mệt, chán ăn, buồn nôn, đau bụng, nước tiểu sẫm, phân bạc màu, vàng da, vàng mắt, và phần lớn tự khỏi trong vài tuần đến vài tháng. Con cần nghỉ học ít nhất 7 ngày kể từ khi vàng da hoặc có triệu chứng, không tự dùng thuốc kể cả paracetamol khi chưa hỏi bác sĩ, và có thể phòng bệnh bằng vắc xin dịch vụ từ 12 tháng tuổi. Đi cấp cứu ngay nếu con li bì, lú lẫn, nôn liên tục, chảy máu hoặc vàng da tăng nhanh.

  • Tiêm bù viêm gan B tuổi teen

    Có. Học sinh, sinh viên chưa tiêm đủ vắc xin viêm gan B, hoặc không rõ đã tiêm chưa, nên đi tiêm bù, vì virus lây qua máu và quan hệ tình dục, và tuổi teen là lúc trước khi bắt đầu có những nguy cơ đó. Bộ Y tế khuyên mọi người dân sống ở Việt Nam nên xét nghiệm viêm gan B; bác sĩ thường cho xét nghiệm HBsAg và anti-HBs trước, ai chưa nhiễm và chưa có miễn dịch thì tiêm đủ liệu trình, thường 3 mũi trong khoảng 6 tháng. Đã tiêm dở dang thì tiêm tiếp, không cần tiêm lại từ đầu.

  • Liều paracetamol, ibuprofen

    Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

Chủ đề khác