Viêm gan A ở trẻ: dấu hiệu, chăm sóc tại nhà và tiêm phòng
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Viêm gan A là bệnh gan do virus, lây qua thức ăn, nước uống và tay dính phân của người bệnh. Trẻ dưới 6 tuổi thường bệnh nhẹ hoặc không có triệu chứng; trẻ lớn có thể sốt, mệt, chán ăn, buồn nôn, đau bụng, nước tiểu sẫm, phân bạc màu, vàng da, vàng mắt, và phần lớn tự khỏi trong vài tuần đến vài tháng. Con cần nghỉ học ít nhất 7 ngày kể từ khi vàng da hoặc có triệu chứng, không tự dùng thuốc kể cả paracetamol khi chưa hỏi bác sĩ, và có thể phòng bệnh bằng vắc xin dịch vụ từ 12 tháng tuổi. Đi cấp cứu ngay nếu con li bì, lú lẫn, nôn liên tục, chảy máu hoặc vàng da tăng nhanh.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con li bì, ngủ nhiều bất thường, khó đánh thức, lú lẫn, nói lẫn hoặc kích thích vật vã.
- Con chảy máu cam, chảy máu chân răng, nổi nhiều vết bầm, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
- Con nôn liên tục, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Vàng da, vàng mắt đậm lên nhanh kèm con mệt lả, đau bụng nhiều hoặc bụng chướng.
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm như nước chè, hoặc phân bạc màu như đất sét: đi khám trong ngày.
- Con mệt, chán ăn, buồn nôn, đau bụng vùng dưới sườn phải kéo dài vài ngày.
- Con vừa tiếp xúc gần với người bị viêm gan A, như ở chung nhà, cùng lớp mẫu giáo: hỏi bác sĩ ngay về tiêm phòng cho con và cả nhà; vắc xin có tác dụng tốt nhất khi tiêm càng sớm càng tốt, trong vòng 2 tuần sau khi tiếp xúc.
- Con đang có bệnh gan, bệnh máu khó đông, hoặc bệnh làm giảm miễn dịch mà có triệu chứng viêm gan.
- Sau vài tuần, con vẫn vàng da, ngứa nhiều, hoặc đã đỡ rồi lại mệt, vàng da trở lại.
Viêm gan A là gì, lây thế nào
Virus viêm gan A làm gan bị viêm. Virus có trong phân của người bệnh, kể cả 1–2 tuần trước khi họ thấy mệt, nên một người có thể lây cho người khác trước khi biết mình bị bệnh.
Con có thể bị lây khi ăn uống thức ăn, nước, đá, rau sống, hải sản như sò, ốc bị nhiễm virus; khi người nấu ăn không rửa tay sau khi đi vệ sinh; khi người chăm trẻ không rửa tay sau khi thay tã; hoặc khi trẻ nhỏ chơi gần nhau ở nhà trẻ. Bệnh dễ thành ổ dịch ở trường, nhà trẻ, quán ăn.
Dấu hiệu theo tuổi
- Triệu chứng thường xuất hiện 2 đến 6 tuần sau khi nhiễm virus.
- Trẻ dưới 6 tuổi: nhiều trẻ chỉ hơi sốt, mệt, tiêu chảy hoặc không có triệu chứng gì, ít khi vàng da. Bố mẹ có khi không biết con bị bệnh, nhưng con vẫn lây cho người khác.
- Trẻ lớn và tuổi teen: sốt, mệt, đau đầu, đau người như cúm, chán ăn, buồn nôn, nôn, đau bụng phía trên bên phải, tiêu chảy hoặc táo bón.
- Sau đó có thể thấy nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu, ngứa da, vàng da và lòng trắng mắt.
- Bệnh thường kéo dài dưới 2 tháng; một số trẻ mệt, vàng da tới 6 tháng.
Viêm gan A có nguy hiểm không
Phần lớn trẻ khỏi hẳn, gan hồi phục và không thành viêm gan mạn tính như viêm gan B. Sau khi khỏi, con thường có miễn dịch lâu dài với viêm gan A.
Hiếm khi bệnh gây suy gan cấp, với dấu hiệu li bì, lú lẫn, chảy máu, vàng da tăng nhanh. Nguy cơ cao hơn ở người đang có bệnh gan khác, người suy giảm miễn dịch. Vì vậy khi con có triệu chứng viêm gan, bố mẹ nên cho con đi khám để bác sĩ xét nghiệm máu và theo dõi chức năng gan.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ khám, hỏi về ăn uống, đi lại và người tiếp xúc, rồi xét nghiệm máu để tìm virus viêm gan A và xem gan bị ảnh hưởng nhiều hay ít. Không có thuốc diệt virus viêm gan A; điều trị chủ yếu là nghỉ ngơi, ăn uống, uống đủ nước và theo dõi.
Bác sĩ cũng sẽ tư vấn tiêm phòng cho người trong nhà và những trẻ đã tiếp xúc với con, vì tiêm vắc xin càng sớm càng tốt, trong vòng 2 tuần sau khi tiếp xúc, giúp phòng bệnh hiệu quả.
Phòng viêm gan A
- Vắc xin viêm gan A là vắc xin dịch vụ, chưa có trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Theo khuyến cáo nhi khoa Hoa Kỳ, trẻ tiêm 2 mũi, mũi đầu từ 12 tháng tuổi, mũi sau cách ít nhất 6 tháng; trẻ lớn chưa tiêm vẫn tiêm được. Lịch cụ thể tùy loại vắc xin, bác sĩ ở cơ sở tiêm sẽ hướng dẫn.
- Rửa tay bằng xà phòng cho con và người lớn trước khi ăn, trước khi nấu, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã.
- Ăn chín, uống sôi. Rửa rau quả bằng nước sạch; hạn chế cho con ăn hải sản sống, gỏi, rau sống ở nơi không rõ vệ sinh. Nấu sôi kỹ mới diệt được virus; đông lạnh không diệt được.
- Dùng nước sạch; không cho con uống nước đá không rõ nguồn gốc.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con nghỉ ngơi nhiều, đi học lại khi đã qua thời gian lây và con khỏe lại.
- Cho con nghỉ học ít nhất 7 ngày kể từ khi vàng da, hoặc 7 ngày kể từ khi có triệu chứng nếu con không vàng da.
- Cho con uống đủ nước, ăn bữa nhỏ, nhiều lần, món con ăn được. Không cần kiêng khem quá mức; con cần đủ năng lượng để hồi phục.
- Hỏi bác sĩ trước khi cho con dùng bất kỳ thuốc nào, kể cả thuốc hạ sốt, giảm đau như paracetamol, thuốc chống nôn, thuốc bổ gan, thuốc nam.
- Tuổi teen không uống rượu bia trong thời gian bệnh và cho đến khi bác sĩ cho phép.
- Cả nhà rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn; con không nấu ăn, chia đồ ăn cho người khác khi đang bệnh.
- Nếu con ngứa, cho con mặc đồ rộng, phòng thoáng, tắm nước mát thay vì nước nóng.
Hiểu lầm thường gặp
- Bị viêm gan phải kiêng hết dầu mỡ, chỉ ăn cháo trắng.
- Ăn kiêng quá mức làm con thiếu năng lượng, chậm hồi phục. Cho con ăn bữa nhỏ, dễ tiêu, đủ chất theo khả năng của con; hỏi bác sĩ nếu con nôn nhiều.
- Uống nước lá, thuốc mát gan, thuốc giải độc gan cho mau hết vàng da.
- Nhiều loại thuốc nam, thuốc bổ gan chưa được chứng minh và có thể làm gan đang viêm bị hại thêm. Hỏi bác sĩ trước khi cho con dùng bất cứ thứ gì.
- Tắm nắng nhiều cho con hết vàng da.
- Vàng da do viêm gan A tự hết dần khi gan hồi phục; phơi nắng không giúp gan khỏi nhanh hơn. Phơi nắng lâu còn làm con mất nước, cháy nắng.
- Viêm gan A cũng lây qua đường máu và thành mạn tính như viêm gan B.
- Viêm gan A chủ yếu lây qua đường ăn uống, tay bẩn, và gần như không bao giờ thành mạn tính. Viêm gan B là bệnh khác, có vắc xin riêng trong tiêm chủng mở rộng.
Bố mẹ hay hỏi
+Viêm gan A ở trẻ có tự khỏi không?
Phần lớn trẻ tự khỏi trong vài tuần đến vài tháng mà không cần thuốc đặc hiệu. Con vẫn nên được bác sĩ khám và xét nghiệm để theo dõi gan.
+Trẻ bị viêm gan A nghỉ học bao lâu?
Ít nhất 7 ngày kể từ khi vàng da, hoặc 7 ngày từ khi có triệu chứng nếu không vàng da, và đến khi con khỏe lại.
+Viêm gan A có lây không?
Có, rất dễ lây qua tay bẩn, thức ăn, nước uống dính phân người bệnh. Rửa tay bằng xà phòng là cách phòng lây quan trọng nhất trong nhà.
+Trẻ mấy tuổi tiêm vắc xin viêm gan A?
Thường từ 12 tháng tuổi, 2 mũi cách nhau ít nhất 6 tháng; trẻ lớn chưa tiêm vẫn tiêm được. Đây là vắc xin dịch vụ, lịch cụ thể tùy loại vắc xin.
+Con bị viêm gan A có được uống paracetamol không?
Hỏi bác sĩ trước khi dùng. Gan đang viêm nên bác sĩ cần cân nhắc liều và thời gian dùng cho phù hợp.
Nguồn tham khảo
- Hepatitis A — NHS (Anh)
- Hepatitis A in Children: Symptoms, Treatment & Why the Vaccine Matters — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- WHO position paper on hepatitis A vaccines – October 2022 — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vàng da ở trẻ lớn
Ở trẻ đã qua tuổi sơ sinh, vàng da, vàng lòng trắng mắt luôn cần được bác sĩ khám sớm, trong ngày hoặc ngày hôm sau, vì đây có thể là dấu hiệu của viêm gan, tan máu hoặc tắc đường mật. Hay gặp nhất là viêm gan virus, nhất là viêm gan A, thường kèm mệt, chán ăn, buồn nôn, nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu. Đi cấp cứu ngay nếu con vàng da kèm lơ mơ, ngủ li bì hay kích động, chảy máu bất thường, nôn liên tục, đau bụng dữ dội, hoặc nghi con uống quá liều thuốc.
- Trẻ bị viêm gan B
Phần lớn trẻ bị viêm gan B ở Việt Nam nhiễm virus từ mẹ lúc sinh, và trẻ nhiễm càng nhỏ càng dễ thành viêm gan B mạn, mang virus kéo dài nhiều năm. Đa số trẻ vẫn khỏe, đi học, chơi thể thao bình thường và nhiều trẻ chưa cần dùng thuốc; điều quan trọng là khám gan định kỳ theo hẹn của bác sĩ chuyên khoa để phát hiện sớm lúc cần điều trị. Con vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, nôn nhiều hoặc li bì thì đưa đi khám ngay. Cả nhà chưa có miễn dịch nên xét nghiệm và tiêm vắc xin viêm gan B.
- Ngộ độc thực phẩm ở trẻ
Ngộ độc thực phẩm thường bắt đầu vài giờ đến vài ngày sau bữa ăn, với nôn, đau bụng quặn, tiêu chảy, có khi sốt; phần lớn trẻ đỡ trong vài ngày, hầu hết khỏi trong vòng một tuần nếu được bù đủ nước bằng oresol pha đúng hướng dẫn. Không gây nôn, không cho uống thuốc cầm tiêu chảy. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, nôn tất cả, hơn 6 giờ không đi tiểu, đi ngoài ra máu, hoặc sụp mí, nhìn mờ, khó nuốt, yếu tay chân sau khi ăn đồ hộp, giò chả, pate, và khi nghi con ăn phải nấm lạ, cóc, cá nóc.
- Trẻ bị tiêu chảy
Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Tiêm chủng mở rộng và tiêm dịch vụ
Vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng được tiêm miễn phí tại trạm y tế, gồm viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, Hib, bại liệt, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản và rota; phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Các vắc xin như cúm, thủy đậu, quai bị, viêm gan A, não mô cầu, sốt xuất huyết, tay chân miệng là vắc xin dịch vụ, bố mẹ tự trả. Cả hai đều đã được cấp phép và bảo vệ tốt; điều quan trọng nhất là con được tiêm đủ, đúng lịch, và mọi mũi đều được ghi vào sổ để không tiêm thiếu hay trùng.
- Con ốm khi nào nên nghỉ học
Cho con nghỉ học khi con sốt, khi con nôn hoặc tiêu chảy, khi con quá mệt không theo được lớp, hoặc khi con mắc một bệnh dễ lây như cúm, tay chân miệng, thủy đậu, sởi, đau mắt đỏ. Con đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt, hết nôn và tiêu chảy ít nhất 48 giờ, và đã qua thời gian cách ly của từng bệnh. Sổ mũi, ho nhẹ mà con vẫn chơi, ăn bình thường và không sốt thì thường vẫn đi học được. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, khó thở, co giật hoặc nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn.
Chủ đề khác