Sức khỏe học đường

Con ốm thế nào thì nên nghỉ học và bao giờ được đi học lại

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Cho con nghỉ học khi con sốt, khi con nôn hoặc tiêu chảy, khi con quá mệt không theo được lớp, hoặc khi con mắc một bệnh dễ lây như cúm, tay chân miệng, thủy đậu, sởi, đau mắt đỏ. Con đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt, hết nôn và tiêu chảy ít nhất 48 giờ, và đã qua thời gian cách ly của từng bệnh. Sổ mũi, ho nhẹ mà con vẫn chơi, ăn bình thường và không sốt thì thường vẫn đi học được. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, khó thở, co giật hoặc nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con li bì, gọi hỏi khó đánh thức, hoặc co giật.
  • Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái.
  • Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
  • Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Con bị tay chân miệng mà giật mình chới với nhiều, run tay chân, đi loạng choạng, sốt cao khó hạ.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là mùa sốt xuất huyết, hoặc sốt quá 3 ngày.
  • Con nổi ban kèm sốt, hoặc nổi mụn nước ở miệng, tay chân: cần bác sĩ xác định bệnh và thời gian nghỉ học.
  • Mắt đỏ có ghèn vàng xanh đặc, mi sưng, hoặc con kêu đau mắt.
  • Đau họng nhiều kèm sốt, đau tai, hoặc ho nhiều về đêm, ho từng cơn rũ rượi.
  • Con hay kêu đau bụng, đau đầu vào buổi sáng ngày đi học nhưng khỏe vào cuối tuần.

Ba câu hỏi trước khi quyết định

  • Con có sốt không? Từ 38°C trở lên là sốt. Đang sốt thì nghỉ học, kể cả khi đã uống thuốc hạ sốt và con trông khá hơn.
  • Con có theo được lớp không? Con quá mệt, quấy khóc, đau nhiều, cần được chăm sóc nhiều hơn mức cô giáo có thể lo cho cả lớp thì nên ở nhà.
  • Con có đang lây cho bạn không? Nôn, tiêu chảy và các bệnh có thời gian cách ly riêng thì nghỉ theo thời gian đó, dù con đã thấy khỏe.
  • Nếu cả ba câu trả lời đều ổn, con thường đi học được. Vẫn để số điện thoại để trường gọi khi con mệt hơn.

Bao giờ đi học lại: từng bệnh thường gặp

  • Sốt, cảm cúm: đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt và con đã ăn chơi được.
  • Nôn, tiêu chảy: đi học lại khi đã hết nôn và hết tiêu chảy ít nhất 48 giờ.
  • Tay chân miệng: theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nghỉ học 7–10 ngày đầu của bệnh, và chỉ đi học lại khi đã hết sốt, các nốt đã khô. Báo nhà trường để lớp có biện pháp phòng.
  • Thủy đậu: nghỉ đến khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy, thường khoảng 5–7 ngày sau khi nốt đầu tiên mọc.
  • Sởi: nghỉ ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban và đến khi hết sốt; tránh tiếp xúc với trẻ nhỏ chưa tiêm và người mang thai.
  • Quai bị: nghỉ ít nhất 5 ngày kể từ khi bắt đầu sưng má và đến khi hết sốt, đỡ sưng.
  • Đau mắt đỏ: nghỉ đến khi mắt hết chảy ghèn, chảy nước và đỡ đỏ rõ, theo quy định của trường.
  • Viêm họng do liên cầu khuẩn: đi học lại khi đã dùng kháng sinh đủ 24 giờ và đã hết sốt.
  • Ho gà: nghỉ ít nhất đến khi uống đủ 5 ngày kháng sinh theo đơn của bác sĩ.
  • Chốc lở: nghỉ đến khi các vết đã khô vảy, hoặc sau 48 giờ dùng thuốc bác sĩ kê.

Khi con vẫn đi học được

Sổ mũi, hắt hơi, ho nhẹ, đau họng nhẹ mà không sốt, con vẫn ăn, chơi bình thường thì thường không cần nghỉ. Dạy con rửa tay bằng xà phòng, che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, và vứt khăn giấy đã dùng.

Chấy tóc, giun kim không cần nghỉ học nhưng cần điều trị cho con và cả nhà. Mụn rộp ở môi cũng không cần nghỉ, chỉ dặn con không chạm vào nốt và không dùng chung cốc, khăn. Mỗi trường có thể có quy định riêng, nhất là trường mầm non, nên bố mẹ hỏi thêm cô giáo.

Khi con kêu ốm vào sáng ngày đi học

Có trẻ hay đau bụng, đau đầu, buồn nôn vào buổi sáng ngày đi học, nhưng khỏe lại vào buổi chiều hoặc cuối tuần. Đây có thể là dấu hiệu con lo lắng chuyện ở trường: bị bạn trêu, sợ cô, sợ bài kiểm tra.

Cho con nghỉ nhiều lần vì những cơn đau này thường làm nỗi sợ đi học nặng hơn. Hãy hỏi chuyện con nhẹ nhàng, trao đổi với cô giáo, và đưa con đi khám để bác sĩ loại trừ bệnh thực thể nếu tình trạng kéo dài.

Báo nhà trường thế nào

Gọi hoặc nhắn cho cô giáo ngay buổi sáng đầu tiên con nghỉ, nói rõ con bị gì. Với các bệnh dễ lây như tay chân miệng, thủy đậu, sởi, đau mắt đỏ, việc báo sớm giúp trường theo dõi các bạn khác và vệ sinh lớp học.

Khi con đi học lại sau bệnh truyền nhiễm, một số trường mầm non yêu cầu giấy của bác sĩ. Hỏi trước để chuẩn bị.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đo nhiệt độ cho con buổi sáng trước khi quyết định đi học; không cho uống thuốc hạ sốt rồi đưa con đến trường.
  • Ghi lại ngày bắt đầu sốt, ngày nổi ban, ngày hết nôn, tiêu chảy để biết bao giờ con đi học lại.
  • Trong những ngày ở nhà, cho con uống đủ nước, ăn món mềm, nghỉ ngơi; không cần bắt con nằm suốt trên giường nếu con muốn chơi nhẹ.
  • Cho con rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, dùng khăn, cốc riêng, để không lây cho anh chị em.
  • Giữ con tránh xa trẻ sơ sinh, ông bà yếu, người mang thai khi con mắc bệnh dễ lây.
  • Tiêm chủng đầy đủ theo lịch giúp con ít phải nghỉ học vì sởi, ho gà, thủy đậu, cúm.

Hiểu lầm thường gặp

Con chỉ hơi sốt, cho uống hạ sốt rồi đi học để khỏi mất bài.
Thuốc hạ sốt chỉ che cơn sốt vài giờ, con vẫn mệt và vẫn có thể lây cho bạn. Nghỉ đến khi hết sốt 24 giờ không cần thuốc giúp con khỏi nhanh hơn.
Hết nôn, hết tiêu chảy là đi học được ngay hôm sau.
Khuyến cáo chung là chờ đủ 48 giờ sau lần nôn, tiêu chảy cuối cùng rồi mới đi học, để tránh lây cho cả lớp.
Tay chân miệng hết sốt là hết lây, cho đi học được.
Con vẫn có thể lây cho bạn sau khi đã hết sốt. Theo Bộ Y tế, con nên nghỉ 7–10 ngày đầu và chỉ đi học lại khi các nốt đã khô.
Sổ mũi xanh là nhiễm khuẩn, phải nghỉ học và uống kháng sinh.
Màu nước mũi không cho biết virus hay vi khuẩn. Nếu con không sốt và vẫn khỏe, con thường đi học được.

Bố mẹ hay hỏi

+Con sốt bao lâu thì được đi học lại?

Khi con đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần dùng thuốc hạ sốt, và con ăn chơi được như bình thường.

+Con bị tiêu chảy mấy ngày thì đi học được?

Khi đã hết tiêu chảy và hết nôn ít nhất 48 giờ. Nếu con mệt, khát nhiều, đi tiểu ít, hãy đưa con đi khám.

+Con bị ho nhưng không sốt có cần nghỉ học không?

Ho nhẹ, sổ mũi mà con không sốt và vẫn khỏe thì thường đi học được. Nếu con ho nhiều về đêm, ho từng cơn rũ rượi, hoặc khó thở, hãy đưa con đi khám.

+Bị tay chân miệng nghỉ học bao lâu?

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nghỉ 7–10 ngày đầu của bệnh, và đi học lại khi đã hết sốt, các nốt đã khô.

+Con bị thủy đậu bao lâu thì đi học lại?

Khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy, thường khoảng 5–7 ngày sau khi nốt đầu tiên mọc.

+Có cần giấy bác sĩ để con đi học lại không?

Tùy quy định của từng trường, nhất là trường mầm non sau các bệnh truyền nhiễm. Bố mẹ hỏi cô giáo trước để chuẩn bị.

Nguồn tham khảo

  1. Is my child too ill for school? — NHS (Anh)
  2. When to Keep Your Child Home From Child Care — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. When to Keep Your Child Home Sick from School — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Xử trí biến chứng và chuyển viện an toàn bệnh tay chân miệng trẻ em — Bộ Y tế (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Cúm ở trẻ

    Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.

  • Tay chân miệng

    Tay chân miệng do virus đường ruột gây ra, hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, với sốt, loét miệng và phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Phần lớn trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày, nhưng một số trẻ chuyển nặng rất nhanh, thường trong 3–5 ngày đầu. Đưa con đi viện ngay nếu con giật mình chới với, sốt cao từ 39°C khó hạ hoặc sốt quá 2 ngày, nôn nhiều, li bì, quấy khóc liên tục, đi loạng choạng, run chân tay hay thở bất thường.

  • Thủy đậu

    Thủy đậu do virus gây ra, lây rất mạnh, với sốt nhẹ và nốt phỏng nước ngứa mọc thành nhiều đợt khắp người. Ở trẻ khỏe mạnh bệnh thường nhẹ, khỏi sau 1–2 tuần. Hạ sốt bằng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin khi con bị thủy đậu. Đưa con đi khám ngay nếu con khó thở, li bì, co giật, đi loạng choạng, hoặc nốt sưng đỏ, đau, có mủ lan rộng.

  • Đau mắt đỏ

    Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Chủ đề khác