Trẻ 1 tháng tuổi biết làm gì: mốc phát triển và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Bé 1 tháng tuổi thường đã quay đầu sang hai bên khi nằm sấp, đưa tay lên gần mắt và miệng, nhìn chăm chú khuôn mặt người ở khoảng cách 20–30 cm, giật mình với tiếng động lớn và có thể quay về phía giọng nói quen. Đầu bé vẫn ngả ra sau nếu không được đỡ, tay còn nắm chặt và cử động còn giật cục: đó là bình thường ở tuổi này. Nụ cười đáp lại thật sự thường đến quanh 6 tuần. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất kỹ năng đã có, không giật mình với tiếng động lớn, người quá mềm hoặc quá cứng, chỉ cử động một bên, hoặc bú kém, chậm tăng cân.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc dưới 36°C, người lạnh, da tái.
- Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, khóc yếu, hoặc khóc thét the thé không dỗ được.
- Con thở nhanh, thở rên, rút lõm lồng ngực, có lúc ngừng thở, môi tím.
- Con bú kém hẳn hoặc bỏ bú, nôn tất cả, nôn ra dịch xanh, hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con co giật, hoặc có những cơn giật, gồng cứng người lặp lại.
- Thóp phồng căng khi con nằm yên, kèm nôn nhiều hoặc li bì.
- Con bị ngã từ giường, sofa, bàn thay tã và có u, sưng ở đầu, hoặc khóc thét không dỗ được.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con mất đi kỹ năng đã từng có, như trước đã nhìn mặt, đã dịu đi khi được bế mà nay không còn.
- Con không giật mình, không thay đổi nét mặt với tiếng động lớn, dù đã qua sàng lọc thính lực.
- Con người mềm oặt như búp bê vải hoặc cứng đờ, chỉ cử động một tay, một chân, hoặc một bên người cử động ít hơn bên kia.
- Toàn thân con hay run, giật, không chỉ run cằm hay run tay thoáng qua.
- Con bú yếu, mút kém, mỗi cữ bú rất lâu, hoặc bú ít hơn 8 lần mỗi ngày đêm; con chưa lấy lại cân nặng lúc sinh khi đã 2 tuần tuổi.
- Con vẫn vàng da sau 2 tuần tuổi (sau 3 tuần nếu sinh non), hoặc phân nhạt màu như phấn.
Vận động: cử động còn giật cục, đầu cần được đỡ
- Tay chân bé cử động mạnh nhưng còn giật cục, run run; bé hay vung tay ra phía trước.
- Bé đưa tay lên gần mắt và miệng, có lúc mút được tay mình.
- Khi nằm sấp, bé quay được đầu từ bên này sang bên kia, có bé nhấc đầu lên được một chút.
- Đầu bé vẫn ngả ra sau nếu không được đỡ, nên luôn đỡ đầu và cổ khi bế.
- Hai bàn tay bé phần lớn thời gian nắm chặt.
- Bé còn nhiều phản xạ của trẻ sơ sinh: giật mình dang tay khi nghe tiếng động hay bị hẫng, quay đầu tìm vú khi chạm vào má, nắm chặt ngón tay đặt vào lòng bàn tay.
Nhìn, nghe và giao tiếp
- Bé nhìn rõ nhất ở khoảng 20–30 cm, đúng bằng khoảng cách từ mặt bé tới mặt mẹ khi bú. Bé thích nhìn mặt người hơn mọi hình khác, thích hình đen trắng, tương phản rõ.
- Mắt bé có lúc nhìn lệch, lác vào trong hay ra ngoài trong chốc lát; ở tháng đầu điều này hay gặp.
- Tai bé đã nghe tốt. Bé giật mình với tiếng động lớn, có thể quay về phía tiếng động hay giọng nói quen, và nhận ra giọng bố mẹ.
- Bé nhận ra mùi sữa mẹ, thích được ôm, vuốt ve nhẹ nhàng, không thích bị bế xốc mạnh tay.
- Bé có thể cười khi ngủ, đó thường là nụ cười phản xạ; nụ cười đáp lại khi bố mẹ nói chuyện thường xuất hiện quanh 6 tuần tuổi.
Hiểu đúng về các mốc
Các mốc trên là những việc phần lớn bé làm được quanh 1 tháng tuổi. Có bé làm sớm hơn, có bé muộn hơn vài tuần mà vẫn bình thường. Điều đáng lo là con chậm ở nhiều mốc cùng lúc, chậm rõ so với mốc, hoặc mất kỹ năng đã có.
Với trẻ sinh non, tính mốc theo tuổi hiệu chỉnh: lấy tuổi thật trừ đi số tuần sinh sớm, cho đến khoảng 2 tuổi. Bé 1 tháng tuổi sinh sớm 4 tuần thì nhiều kỹ năng còn giống em bé mới sinh.
Phần lớn trẻ lấy lại cân nặng lúc sinh vào khoảng 2 tuần tuổi, rồi tăng đều. Từ 1 đến 4 tháng, bé thường tăng khoảng 0,7–0,9 kg và dài thêm 2,5–4 cm mỗi tháng. Bác sĩ sẽ chấm cân nặng, chiều dài, vòng đầu lên biểu đồ tăng trưởng ở mỗi lần khám.
Chơi với bé 1 tháng mỗi ngày
- Cho bé nằm sấp chơi 2–3 lần mỗi ngày, mỗi lần 3–5 phút, khi bé thức và có người lớn ngồi cạnh; có thể bắt đầu từ ngày đầu về nhà, và tăng dần đến tổng cộng 15–30 phút mỗi ngày khi bé được khoảng 7 tuần. Nằm sấp trên ngực bố mẹ cũng được tính.
- Nói chuyện, hát, kể cho bé nghe bố mẹ đang làm gì; ghé mặt lại gần khoảng 20–30 cm để bé nhìn.
- Cho bé xem tranh, sách có màu đen trắng tương phản, treo đồ chơi màu sắc ở chỗ bé nhìn được nhưng không buộc vào nôi, cũi chỗ bé ngủ.
- Bế bé áp sát, vuốt ve, mát xa nhẹ; mọi cử chỉ nhẹ nhàng, không lắc, không tung bé.
- Không cho bé xem tivi, điện thoại, trừ gọi video với người thân.
Bú, ngủ, tiêm chủng và an toàn ở tháng đầu
Trong những tuần đầu, bé cần bú ít nhất 8 lần mỗi ngày đêm; nếu bé ngủ quá 4 giờ, hãy đánh thức bé dậy bú. Bé bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước.
Theo lịch Tiêm chủng mở rộng, bé được tiêm viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh và vắc xin lao (BCG) trong tháng đầu; nếu bé chưa được tiêm, đưa bé đi tiêm sớm. Đợt tiêm tiếp theo bắt đầu khi bé đủ 2 tháng. Mang sổ tiêm và hỏi cán bộ y tế về các mốc phát triển của con ở mỗi lần đi.
Luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ, trên mặt phẳng chắc, trong nôi hoặc cũi riêng không có gối, chăn dày, thú bông; không ngủ chung giường với bé. Không bao giờ để bé một mình trên giường, sofa hay bàn thay tã. Bố mẹ mệt, buồn, lo âu kéo dài cũng nên nói với bác sĩ khi đưa con đi khám.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi các mốc con đạt được vào sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em hoặc điện thoại, kèm ngày tháng.
- Ghi số cữ bú và số tã ướt mỗi ngày trong những tuần đầu, mang theo khi đi khám.
- Cho bé nằm sấp chơi vài lần mỗi ngày khi bé thức, có người lớn trông.
- Trò chuyện, hát, ghé mặt gần cho bé nhìn nhiều lần trong ngày.
- Quay video ngắn khi thấy điều gì khiến bố mẹ lo, để cho bác sĩ xem.
- Nếu lo, đưa con đi khám sớm, không chờ vì nghe nói 'lớn lên tự khắc biết'.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ 1 tháng chưa nhìn thấy gì, chỉ thấy sáng tối.
- Bé đã nhìn rõ khuôn mặt ở khoảng 20–30 cm và thích nhìn mặt người nhất. Ghé mặt lại gần khi nói chuyện giúp bé tập nhìn.
- Mắt bé có lúc lác là bị lác mắt, phải chữa ngay.
- Trong những tháng đầu, mắt bé thỉnh thoảng nhìn lệch là hay gặp. Nếu một bên mắt luôn lệch vào trong hay ra ngoài, hoặc sau khoảng 3–4 tháng vẫn còn lệch, hãy cho bé đi khám mắt.
- Bé hay giật mình, vặn mình là thiếu canxi.
- Giật mình là phản xạ bình thường của trẻ sơ sinh và mất dần trong vài tháng đầu. Không tự cho bé uống canxi; nếu toàn thân bé hay run giật, hãy đưa bé đi khám.
- Bế nhiều thì con quen hơi, hư.
- Trẻ dưới 3–4 tháng không thể bị chiều hư. Được bế, dỗ khi khóc giúp bé thấy an toàn.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 1 tháng tuổi đã biết cười chưa?
Bé có thể cười khi đang ngủ, đó là nụ cười phản xạ. Nụ cười đáp lại khi bố mẹ nói chuyện thường xuất hiện quanh 6 tuần tuổi, có bé sớm hoặc muộn hơn vài tuần.
+Trẻ 1 tháng nhìn được bao xa?
Bé nhìn rõ nhất ở khoảng 20–30 cm và thích nhìn mặt người, hình đen trắng tương phản. Tầm nhìn sẽ xa dần trong những tháng tới.
+Trẻ 1 tháng chưa ngẩng đầu được có sao không?
Ở tuổi này đầu bé vẫn ngả ra sau nếu không được đỡ, khi nằm sấp bé mới quay đầu sang hai bên. Bé thường ngẩng được đầu khi nằm sấp vào khoảng 2 tháng.
+Trẻ 1 tháng bú bao nhiêu lần là đủ?
Ít nhất 8 lần mỗi ngày đêm trong những tuần đầu, và đánh thức bé dậy bú nếu bé ngủ quá 4 giờ. Bé tăng cân đều, đủ tã ướt là dấu hiệu bé bú đủ.
+Bé 1 tháng giật mình nhiều có sao không?
Giật mình khi có tiếng động hay bị hẫng là phản xạ bình thường ở tháng đầu và mất dần trong vài tháng tới. Đưa bé đi khám nếu toàn thân bé hay run giật, hoặc có những cơn gồng, giật lặp lại.
Nguồn tham khảo
- Developmental Milestones At 1 Month Old — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Movement Milestones: Birth to 3 Months — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Back to Sleep, Tummy to Play — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Thông tư 52/2025/TT-BYT: danh mục bệnh và lịch tiêm chủng trong Tiêm chủng mở rộng — Bộ Y tế
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Các mốc phát triển của trẻ
Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.
- Trẻ 2 tháng tuổi biết làm gì
Phần lớn trẻ 2 tháng tuổi đã ngẩng được đầu khi nằm sấp, cử động đều cả hai tay hai chân, thỉnh thoảng mở bàn tay, nhìn chăm chú vào mặt người, mắt nhìn theo đồ vật di chuyển, cười khi được bố mẹ nói chuyện, phát ra âm thanh ngoài tiếng khóc và dịu đi khi được bế. Mỗi bé có nhịp riêng, chậm vài tuần ở một kỹ năng thường vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất kỹ năng đã có, không giật mình với tiếng động lớn, hầu như không nhìn mặt hay cười với bố mẹ, người quá mềm hoặc quá cứng, hay chỉ cử động một bên người. Tháng này bé bắt đầu các mũi tiêm chủng đầu tiên sau mũi sơ sinh.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Trẻ dưới 3 tháng bị sốt
Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được bác sĩ khám ngay, kể cả khi con vẫn bú, vẫn ngoan. Ở tuổi này, nhiễm trùng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, nhiễm trùng đường tiểu có thể chỉ biểu hiện bằng sốt. Đừng tự cho con uống thuốc hạ sốt rồi chờ; nới bớt quần áo, đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử và đưa con đến cơ sở y tế có khám nhi. Nhiệt độ dưới 36°C, bú kém, li bì hay thở nhanh cũng là lý do đi ngay.
- Trẻ giật mình khóc đêm
Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.
Chủ đề khác