Trẻ bị u máu: loại nào tự hết, loại nào cần khám sớm
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
U máu ở trẻ nhỏ (u máu trẻ nhũ nhi, bớt dâu tây) là một khối mạch máu lành tính, gặp ở khoảng 4–5 trong 100 trẻ. U thường nổi lên trong vài tuần đầu sau sinh, lớn nhanh nhất trong 1–3 tháng đầu, phần lớn ngừng lớn khi con khoảng 5 tháng, rồi nhạt và xẹp dần trong nhiều năm. Đa số không cần điều trị, nhưng nên cho bác sĩ xem ngay khi thấy, tốt nhất quanh 1 tháng tuổi, vì u gần mắt, mũi, môi, tai, ở vùng tã, u lớn, hoặc có từ 5 u trở lên có thể cần điều trị sớm. Đi cấp cứu ngay nếu con có u máu ở cằm, cổ, quanh miệng mà thở rít, khàn tiếng, khó thở, hoặc u chảy máu ấn chặt 10 phút không cầm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con có u máu ở cằm, hàm, môi dưới hoặc cổ mà thở rít, thở ồn, khàn tiếng, ho như chó sủa, thở khó hoặc bú khó.
- U máu chảy máu, ấn chặt liên tục 10 phút bằng gạc sạch vẫn không cầm.
- U máu loét, sưng đỏ, nóng, chảy mủ kèm sốt hoặc con li bì.
- Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con đang uống thuốc điều trị u máu mà lạnh vã mồ hôi, lừ đừ, khó đánh thức, co giật hoặc thở khò khè.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Lần đầu thấy một vết đỏ gồ lên, một chấm đỏ như vết xước, hoặc mảng xanh tím dưới da nổi lên trong vài tuần đầu: nên được khám trong vài ngày, không đợi đến lần khám định kỳ.
- U máu ở gần mắt, mí mắt, mũi, môi, tai, hoặc che tầm nhìn của con.
- U máu ở vùng tã, nếp cổ, nách, hoặc bắt đầu loét, đóng mài, đau.
- U máu lớn (rộng khoảng 2 cm trở lên), lớn rất nhanh, hoặc nằm thành mảng lan rộng trên mặt.
- Con có từ 5 u máu trở lên trên da: bác sĩ có thể cần kiểm tra thêm bên trong cơ thể.
- U máu ở giữa lưng thấp, sát cột sống.
U máu ở trẻ nhỏ là gì
U máu trẻ nhũ nhi là một đám mạch máu nhỏ phát triển dày đặc trong da. Đây là khối u lành tính hay gặp nhất ở trẻ em, không phải ung thư. U thường không có lúc mới sinh hoặc chỉ là một chấm đỏ nhỏ, vết trắng nhạt, giống vết xước, rồi hiện rõ trong vài tuần đầu.
U nằm nông thì đỏ tươi, gồ lên, bề mặt sần như quả dâu tây. U nằm sâu dưới da thì nhẵn, xanh tím như vết bầm, làm da phồng lên. Có u có cả hai phần.
U máu hay gặp hơn ở bé gái, trẻ sinh non, trẻ nhẹ cân và trẻ sinh đôi, sinh ba. U không do mẹ ăn uống hay làm gì trong lúc mang thai.
U máu lớn lên và xẹp đi thế nào
U lớn nhanh nhất trong 1–3 tháng đầu, nhiều u tăng kích thước rõ trong khoảng tuần 5 đến tuần 7. Phần lớn u nông đạt kích thước tối đa khi con khoảng 5 tháng; u sâu có khi lớn lâu hơn.
Sau đó u bắt đầu thoái triển: từ khoảng 6–18 tháng tuổi, u bớt đỏ, chuyển xám hoặc trắng dần từ giữa, mềm và xẹp lại. Phần lớn u đã xẹp gần hết khi con 4–5 tuổi. Một số trẻ còn để lại vùng da nhăn, giãn mạch, đổi màu hoặc dư da, nhất là với u lớn.
Vì sao nên cho con khám sớm
Trước đây nhiều người chờ u tự hết. Hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ năm 2018 khuyên nhận diện sớm những u có nguy cơ, vì giai đoạn u lớn nhanh diễn ra sớm hơn người ta từng nghĩ. Thời điểm tốt nhất để bác sĩ đánh giá và bắt đầu điều trị nếu cần là quanh 1 tháng tuổi.
Những u cần chú ý: u gần mắt có thể che mắt làm con nhìn kém; u ở mũi, môi, tai có thể làm biến dạng hoặc ảnh hưởng ăn uống, nghe; u ở vùng cằm, hàm, cổ có khi đi kèm u máu trong đường thở gây khó thở; u ở vùng tã, nếp gấp dễ loét, chảy máu, nhiễm trùng và để sẹo; trẻ có nhiều u trên da đôi khi có u bên trong cơ thể, hay gặp nhất ở gan.
Khi đi khám, bác sĩ sẽ hỏi kích thước, vị trí, số lượng u. Nếu chưa khám trực tiếp được ngay, chụp ảnh rõ nét gửi cho bác sĩ cũng giúp đánh giá kịp thời.
Điều trị khi cần
Phần lớn u máu chỉ cần theo dõi. Với u có nguy cơ, thuốc uống nhóm chẹn beta (propranolol) hiện là lựa chọn đầu tay: thuốc giúp u ngừng lớn và xẹp nhanh hơn. Thuốc do bác sĩ chuyên khoa chỉ định, theo dõi sát tác dụng phụ, thường dùng kéo dài nhiều tháng, có khi đến khoảng 1 tuổi để u không lớn lại.
U nhỏ, nông có thể được kê thuốc bôi. Laser có thể giúp với u loét hoặc vết đỏ còn lại sau khi u xẹp. Phẫu thuật sớm chỉ dành cho số ít trường hợp, vì luôn để lại sẹo; sửa da dư, sẹo thường để đến khoảng 3–5 tuổi.
Một số khối khác trông giống u máu: u máu bẩm sinh có sẵn lúc sinh và không lớn thêm, bớt rượu vang phẳng, không tự mất, dị dạng tĩnh mạch màu xanh tím có thể lộ rõ khi lớn. Bác sĩ sẽ phân biệt và có khi cho siêu âm.
Chăm sóc con tại nhà
- Chụp ảnh u mỗi 1–2 tuần, đặt cạnh thước hoặc đồng xu, cùng một góc và ánh sáng, để bác sĩ thấy u lớn nhanh hay chậm.
- Giữ vùng u sạch, tránh cọ xát: chọn quần áo mềm, rộng; với u ở vùng tã, thay tã ngay khi ướt bẩn và bôi kem bảo vệ da.
- Nếu u chảy máu: dùng gạc hoặc khăn sạch ấn chặt liên tục 10 phút, không mở ra xem giữa chừng; không cầm thì đi cấp cứu.
- Nếu u loét, rỉ dịch, đóng mài: đưa con đi khám, không tự bôi thuốc lên vết loét.
- Nếu con được kê thuốc uống, cho uống đúng giờ như bác sĩ dặn và hỏi trước cần làm gì khi con ốm, nôn hoặc bỏ bú. Không tự ngừng hay tăng giảm thuốc.
- Không chích, đốt, buộc chỉ, bôi thuốc nam hay đắp lá lên u máu.
Hiểu lầm thường gặp
- U máu ở trẻ rồi sẽ tự hết, không cần đi khám.
- Đa số u tự xẹp, nhưng một số u gần mắt, môi, mũi, đường thở hay vùng tã cần điều trị sớm, trong lúc u đang lớn nhanh. Nên cho bác sĩ xem mọi u máu ngay khi phát hiện.
- U máu là ung thư.
- U máu trẻ nhũ nhi là khối lành tính, không phải ung thư và không di căn.
- Chích, đốt hoặc buộc chỉ cho u máu xẹp nhanh.
- Những cách này gây chảy máu, nhiễm trùng và sẹo xấu. U cần xử trí phải được bác sĩ chuyên khoa điều trị đúng cách.
- Phải mổ cắt bỏ u máu càng sớm càng tốt.
- Phần lớn u không cần mổ. Thuốc là lựa chọn đầu tay cho u có nguy cơ; phẫu thuật sớm chỉ dành cho số ít trường hợp.
Bố mẹ hay hỏi
+U máu ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?
Phần lớn không nguy hiểm và tự xẹp dần. Một số u ở vị trí đặc biệt, u lớn hoặc nhiều u cần bác sĩ đánh giá sớm vì có thể ảnh hưởng mắt, đường thở, ăn uống hoặc để lại sẹo.
+U máu bao giờ thì hết?
U thường lớn trong vài tháng đầu, bắt đầu xẹp từ khoảng 6–18 tháng tuổi và phần lớn đã xẹp gần hết khi con 4–5 tuổi.
+U máu có để lại sẹo không?
Nhiều u xẹp gần như không để lại dấu vết, nhưng u lớn có thể để lại vùng da nhăn, đổi màu hoặc dư da. Điều trị sớm khi cần giúp giảm nguy cơ này.
+Thuốc uống điều trị u máu có an toàn không?
Thuốc được dùng rộng rãi và hiệu quả khi bác sĩ chỉ định và theo dõi sát. Bố mẹ cần cho uống đúng hướng dẫn và báo bác sĩ ngay nếu con có biểu hiện bất thường.
+Trẻ có nhiều u máu có sao không?
Khi trẻ có từ 5 u máu trên da trở lên, bác sĩ thường cho kiểm tra thêm, như siêu âm gan, vì có thể có u bên trong cơ thể.
+U máu bị chảy máu phải làm sao?
Dùng gạc sạch ấn chặt liên tục 10 phút. Phần lớn sẽ cầm; nếu không cầm hoặc u loét, hãy đưa con đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Infantile Hemangiomas: About Strawberry Baby Birthmarks — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- New AAP Guidelines Aim to Prevent Potential Problems from Common Type of Baby Birthmark — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Birthmarks — NHS (Anh)
- Baby Birthmarks & Rashes — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vết bớt, bớt Mông Cổ
Phần lớn vết bớt ở trẻ sơ sinh vô hại. Bớt Mông Cổ, những mảng xanh xám như vết bầm ở lưng dưới và mông, gặp ở đa số trẻ châu Á, không phải bệnh và thường nhạt dần, hết trong mấy năm đầu; vết hồng ở mí mắt, giữa hai lông mày, gáy cũng hay tự nhạt. Nên cho bác sĩ xem khi vết bớt ở gần mắt, mũi, miệng, to lên, sẫm màu hoặc gồ lên, đau, khi con có từ 6 vết màu cà phê sữa trở lên, có nốt ruồi bẩm sinh lớn, hoặc vết đỏ tím ở trán, mí mắt. Vết đỏ gồ lên hay mảng xanh tím nổi lên trong vài tuần đầu sau sinh có thể là u máu, cần cho bác sĩ xem ngay, tốt nhất trước khi con được khoảng 1 tháng tuổi.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ thở khò khè
Khò khè là tiếng rít cao như tiếng huýt nhỏ, nghe rõ nhất khi con thở ra, do các ống phế quản nhỏ trong phổi bị hẹp lại. Dưới 2 tuổi, nguyên nhân hay gặp nhất là viêm tiểu phế quản do virus; trên 2 tuổi, khò khè lặp đi lặp lại thường do hen. Tiếng khụt khịt, khò khè do mũi nghẹt thì mất đi sau khi nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi. Trẻ khò khè thật sự cần được bác sĩ khám trong ngày; con rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, hoặc khò khè đột ngột sau khi sặc hay sau khi ăn, uống thuốc, bị ong đốt thì đến cấp cứu ngay.
- Chăm sóc trẻ sinh non tại nhà
Trẻ sinh non (sinh trước 37 tuần) về nhà cần được giữ ấm, ôm da kề da càng nhiều giờ càng tốt, bú mẹ thường xuyên hơn trẻ đủ tháng, ngủ ngửa trong cũi hoặc nôi riêng, và đi tái khám đúng hẹn, kể cả khám mắt và nghe. Phát triển của con được tính theo tuổi hiệu chỉnh đến khoảng 2 tuổi. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con có lúc ngừng thở, tím tái, li bì, bỏ bú, sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C dù đã ủ ấm.
- Trẻ bị hăm tã
Hăm tã là da vùng mặc tã bị đỏ, rát, có khi trợt hoặc nổi nốt, chủ yếu do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và bị tã cọ xát. Phần lớn đỡ sau vài ngày nếu thay tã ngay khi ướt hoặc bẩn, rửa nhẹ bằng nước ấm, để da khô thoáng và bôi một lớp dày kem bảo vệ có kẽm oxit hoặc vaseline mỗi lần thay. Không rắc phấn rôm, không tắm hay đắp lá, không dùng xà phòng, và không tự bôi kem có corticoid hay thuốc mỡ kháng sinh. Đưa con đi khám nếu sau 2–3 ngày không đỡ, có mụn mủ, phỏng nước, vảy vàng, mảng đỏ rực có nốt rải rác quanh viền, hoặc con sốt; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
Chủ đề khác