Trẻ sơ sinh

Có nên cho trẻ dùng xe tập đi: nguy cơ và cách giúp con tập đi

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Không nên dùng xe tập đi có bánh xe cho bé. Xe không giúp bé biết đi sớm hơn, có khi còn làm bé đi muộn hơn, và là nguyên nhân của nhiều tai nạn: lăn xuống cầu thang, bậc thềm gây gãy xương, chấn thương đầu, với tới nồi nước sôi, ấm nước nóng, lọ thuốc, hoặc lăn vào chậu nước. Phần lớn tai nạn xảy ra ngay khi người lớn đang ở cạnh, vì xe có thể đi gần 1 mét mỗi giây. Cho bé chơi trên sàn sạch, an toàn, trong quây cũi hoặc dùng bàn chơi đứng cố định không có bánh xe.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Bé ngã cầu thang, bậc thềm cùng xe tập đi rồi mất ý thức dù vài giây, co giật, nôn nhiều lần, li bì hoặc khóc thét không dỗ được.
  • Bé dưới 1 tuổi có u, sưng, bầm hay vết rách ở đầu, hoặc thóp phồng sau khi ngã.
  • Bé bị nước sôi, canh nóng, nước trà đổ vào người: xả nước mát lên vết bỏng ngay và đưa đi cấp cứu nếu vết bỏng rộng, sâu hoặc ở mặt, tay, bộ phận sinh dục.
  • Bé lăn xe vào chậu, bể, xô nước và bị chìm: đưa bé lên, gọi 115 hoặc 113, nếu bé không thở thì thổi ngạt và ép tim ngay.
  • Bé với được và uống phải thuốc, hóa chất trong nhà.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Bé ngã khi đang ngồi xe tập đi, đã khóc ngay và chơi lại, nhưng bố mẹ thấy lo hoặc bé nôn 1 lần.
  • Bé không chịu cử động một tay hay một chân, kêu đau, sưng sau khi ngã hoặc kẹt tay chân vào xe.
  • Đến 18 tháng (tuổi hiệu chỉnh với bé sinh non) bé vẫn chưa tự đi được.
  • Bé chỉ đi kiễng gót, một bên chân cử động kém hơn, hoặc đã đi được rồi lại thôi.

Vì sao xe tập đi nguy hiểm

Mỗi năm xe tập đi đưa hàng nghìn trẻ nhỏ vào viện. Tai nạn hay gặp nhất là bé cùng xe lăn xuống cầu thang, bậc thềm, gây gãy xương và chấn thương đầu nặng. Ngồi trong xe, bé cao hơn và di chuyển nhanh hơn khả năng của mình, nên với được khăn trải bàn, tay cầm nồi, phích nước, ổ điện, lọ thuốc mà bình thường bé không chạm tới.

Xe tập đi có thể lăn gần 1 mét chỉ trong 1 giây. Vì vậy phần lớn tai nạn xảy ra ngay cả khi người lớn đang ở trong phòng, đang nhìn bé, nhưng không kịp với tay. Nhà ở Việt Nam thường có nhiều bậc thềm, cầu thang, bếp thấp, nồi nước để dưới sàn, chậu nước trong nhà tắm, nên càng dễ xảy ra tai nạn.

Xe tập đi không giúp bé biết đi sớm

Nhiều bố mẹ, ông bà nghĩ ngồi xe tập đi sẽ làm chân bé cứng cáp và biết đi sớm. Thực tế xe không giúp được việc đó, có thể còn làm bé bớt muốn tự đi và đi muộn hơn. Bé học đi qua từng bước: bò, vịn đứng, đi men theo đồ đạc, rồi buông tay tự giữ thăng bằng; ngồi xe nhiều thì bé ít có dịp tập những việc này.

Đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng, có bé sớm hơn hoặc muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nếu đến 18 tháng bé chưa tự đi, hãy đưa bé đi khám.

Giúp bé tập đi an toàn

  • Cho bé nằm sấp chơi khi thức từ những tuần đầu, rồi để bé lăn, ngồi, bò trên sàn sạch, phẳng.
  • Bày đồ chơi ở chỗ bé phải với, phải bò tới; khi bé vịn đứng, để đồ chơi trên ghế thấp, sofa cho bé vịn đi ngang.
  • Đồ vịn của bé như ghế, bàn thấp phải chắc, không cạnh sắc, không dễ đổ. Khi bé bắt đầu đi ngoài trời mới cần giày mềm, kín mũi, đế chống trơn.
  • Nếu muốn có đồ chơi tập đi, chọn xe đẩy có tay cầm, đủ nặng để không lật khi bé vịn, và chỉ cho bé chơi khi có người lớn ở cạnh, tránh xa cầu thang.
  • Bàn chơi đứng cố định không có bánh xe, quây cũi, ghế ăn cao là những lựa chọn an toàn hơn khi bố mẹ cần rảnh tay một lúc.

Làm nhà an toàn khi bé bắt đầu bò, đi

  • Lắp cửa chắn ở đầu và chân cầu thang, chắn bậc thềm ra sân.
  • Cất phích nước, ấm nước, nồi canh nóng lên cao, quay tay cầm nồi vào trong bếp; không trải khăn bàn dài mà bé kéo được.
  • Đổ hết nước trong xô, chậu ngay sau khi dùng; đóng cửa nhà tắm.
  • Cất thuốc, hóa chất tẩy rửa trên cao hoặc trong tủ có khóa.
  • Che ổ điện, cố định tủ, kệ cao vào tường để bé vịn không bị đổ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nếu nhà đã có xe tập đi có bánh xe, cất đi hoặc cho bỏ, và nhắc ông bà, người giữ trẻ, nhà trẻ không dùng cho bé.
  • Mỗi ngày dành thời gian chơi với bé trên sàn: bò thi, đuổi bóng, vịn đứng hát cùng bé.
  • Hạn chế để bé ngồi lâu trong xe đẩy, ghế rung, ghế ngồi; bé cần được cử động tự do.
  • Khi bé ngã, bình tĩnh dỗ bé, xem bé có khóc ngay, cử động tay chân bình thường không, và theo dõi theo bài trẻ ngã đập đầu.
  • Ghi lại các mốc vận động của bé (lẫy, ngồi, bò, đứng, đi) để kể cho bác sĩ ở những lần khám định kỳ.

Hiểu lầm thường gặp

Cho con ngồi xe tập đi thì con sẽ biết đi sớm.
Xe tập đi không giúp bé đi sớm hơn và có thể làm bé đi muộn hơn. Bé học đi tốt nhất qua bò, vịn đứng, vịn đi trên sàn.
Có người lớn trông thì xe tập đi không nguy hiểm.
Phần lớn tai nạn xảy ra khi người lớn đang ở cạnh, vì xe lăn rất nhanh. Không có cách dùng xe tập đi có bánh xe nào thật sự an toàn.
Xe tập đi giúp chân con thẳng, không bị vòng kiềng.
Xe tập đi không làm chân thẳng hơn. Chân hơi cong ở trẻ nhỏ thường tự thẳng dần khi lớn; nếu lo, hãy cho bác sĩ khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Có nên cho trẻ dùng xe tập đi không?

Không nên dùng xe tập đi có bánh xe. Xe gây nhiều tai nạn như ngã cầu thang, bỏng, và không giúp bé biết đi sớm hơn.

+Mấy tháng thì cho bé ngồi xe tập đi được?

Không có độ tuổi nào được coi là an toàn để dùng xe tập đi có bánh xe. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên bỏ hẳn, và Canada đã cấm bán loại xe này.

+Thay xe tập đi bằng gì để bố mẹ rảnh tay một lúc?

Bàn chơi đứng cố định không có bánh xe, quây cũi hoặc ghế ăn cao kèm đồ chơi trên khay là những lựa chọn an toàn hơn, miễn là bé vẫn ở trong tầm mắt người lớn.

+Xe đẩy tập đi có tay cầm có dùng được không?

Được, nếu xe đủ nặng, chắc, không lật khi bé vịn, và bé chỉ chơi khi có người lớn ở cạnh, tránh xa cầu thang, bậc thềm.

+Bé 13 tháng chưa biết đi có sao không?

Đa số trẻ tự đi trong khoảng 12–15 tháng, nên 13 tháng chưa đi thường vẫn bình thường. Nên đưa bé đi khám nếu đến 18 tháng chưa tự đi, hoặc bé đi khập khiễng, chỉ đi kiễng gót, mất kỹ năng đã có.

Nguồn tham khảo

  1. Baby Walkers: A Dangerous Choice — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Movement Milestones in Babies 8 to 12 Months Old — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Is Your Baby's Physical Development on Track? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ chậm biết đi

    Nhiều bé chập chững những bước đầu tiên quanh sinh nhật 1 tuổi, và đa số trẻ tự đi được trong khoảng 12–15 tháng; có bé đi sớm hơn hoặc muộn hơn vài tháng mà vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám nếu đến 18 tháng con chưa tự đi, nếu con mất kỹ năng đã có, đi khập khiễng, chỉ đi kiễng gót, hay một bên chân cử động kém. Xe tập đi không giúp con biết đi sớm hơn.

  • Trẻ ngã đập đầu

    Phần lớn trẻ ngã đập đầu chỉ bị u, bầm ngoài da và khóc ngay sau ngã, rồi chơi lại bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con ngất dù chỉ vài giây, co giật, nôn nhiều lần, li bì khó đánh thức, lẫn lộn, đi lại loạng choạng, chảy máu hoặc dịch trong từ tai, mũi, hoặc ngã từ trên cao. Nếu con vẫn bình thường, chườm lạnh chỗ u và theo dõi sát con trong 24–48 giờ đầu.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

  • Phòng tai nạn trong nhà

    Phần lớn tai nạn của trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ngay trong nhà và có thể phòng được: ngã từ giường, cầu thang, ban công; đuối nước trong chậu, xô; bỏng nước sôi; ngộ độc thuốc, hóa chất; hóc dị vật và ngạt. Những việc quan trọng nhất là luôn có người lớn trông, cất thuốc, hóa chất, pin cúc áo lên cao và khóa lại, đổ hết nước trong chậu xô, chặn cầu thang và cửa sổ, để đồ nóng xa tầm tay con. Nếu con bất tỉnh, khó thở, co giật hay nuốt phải pin, hóa chất, gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ hay ngã, đi không vững

    Trẻ mới biết đi ngã nhiều là chuyện thường: dáng đi chưa vững, chân hay dang rộng, và thăng bằng tốt dần trong vài năm đầu. Điều đáng lo là con ngã nhiều hơn hẳn trẻ cùng tuổi, ngã ngày càng nhiều, mất kỹ năng đã có, hay một bên người yếu hơn. Nếu con đột ngột đi loạng choạng, không đứng vững trong vài giờ đến vài ngày, nhất là sau ốm, sau va đầu hoặc có thể đã uống phải thuốc, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ chậm phát triển vận động

    Phần lớn trẻ giữ đầu vững lúc khoảng 4 tháng, lẫy lúc 6 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn lúc 12 tháng và tự đi trước 18 tháng; có trẻ sớm hơn hoặc muộn hơn vài tuần mà vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám sớm nếu con chậm rõ so với các mốc này, người mềm oặt hoặc cứng đờ, một bên người cử động kém hơn, hoặc mất kỹ năng đã có. Phát hiện sớm và tập vật lý trị liệu sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.

Chủ đề khác