Da

Trẻ bị áp xe, ổ mủ dưới da: nhận biết, chăm sóc và khi nào cần chích

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Áp xe da là một ổ mủ nằm dưới da do nhiễm khuẩn: cục sưng đỏ, nóng, đau, sau vài ngày mềm ở giữa và có thể chảy mủ. Ổ nhỏ đôi khi tự vỡ và lành, nhưng nhiều ổ cần bác sĩ chích tháo mủ; bố mẹ không tự nặn hay chích. Cho con đi khám trong ngày khi cục sưng to lên, đau nhiều, đỏ lan ra xung quanh, ở mặt, hoặc con sốt. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt cao kèm li bì, thở nhanh, da tái lạnh, hoặc có vệt đỏ chạy dài từ ổ áp xe.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con sốt cao, rét run, thở nhanh, tim đập nhanh, li bì, da tái lạnh hoặc nổi mảng tím: có thể nhiễm trùng lan vào máu, gọi 115 hoặc 113.
  • Vùng đỏ, nóng, đau quanh ổ áp xe lan rộng rất nhanh, hoặc có vệt đỏ chạy dài từ ổ áp xe lên tay chân, kèm sốt.
  • Ổ áp xe ở mặt kèm sưng mí mắt, mắt đỏ, lồi, đau khi đưa mắt, đau đầu dữ dội hoặc cứng cổ.
  • Ổ sưng ở cổ, dưới hàm làm con khó nuốt, chảy nước dãi, khó thở hoặc không há được miệng.
  • Trẻ dưới 1 tháng tuổi có ổ sưng đỏ, nốt mủ kèm bỏ bú, sốt hoặc li bì.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Cục sưng đỏ, nóng, đau, to dần, hoặc đã mềm ở giữa, có đầu mủ: đi khám trong ngày.
  • Con sốt, hoặc thấy nóng, lạnh, run, mệt khác thường.
  • Đỏ, sưng lan ra xa khỏi cục áp xe; trên da ngăm, vùng này có thể sẫm màu hơn thay vì đỏ.
  • Bất kỳ ổ sưng mủ nào ở mặt, quanh hậu môn, vùng kín, nách, hoặc ở trẻ dưới 1 tuổi (trẻ dưới 1 tháng: đi khám ngay).
  • Ổ áp xe đã được chích hoặc đang dùng kháng sinh mà sau 2–3 ngày vẫn đau, sưng hơn, sốt.
  • Con hay bị áp xe, nhọt tái đi tái lại, hoặc nhiều người trong nhà cùng bị; con bị tiểu đường hay bệnh làm giảm miễn dịch.

Áp xe da là gì

Áp xe da là một ổ mủ khu trú dưới da. Vi khuẩn sống trên da hằng ngày mà không gây bệnh, nhưng khi da có vết xước, vết côn trùng đốt bị gãi, hay vi khuẩn đi theo chân lông vào sâu, cơ thể dồn bạch cầu đến chống lại và tạo ra mủ. Thủ phạm hay gặp nhất là tụ cầu vàng.

Lúc đầu là một cục cứng, đỏ, nóng, đau. Sau vài ngày cục to hơn, giữa mềm ra, có thể thấy đầu mủ trắng vàng và mủ rỉ ra; con có thể sốt. Trên làn da ngăm, vùng viêm có thể không đỏ rõ mà sẫm màu hơn xung quanh. Áp xe có thể ở bất cứ đâu, ở trẻ hay gặp ở mông, đùi, nách, bẹn, quanh hậu môn, da đầu và quanh vết thương cũ.

Áp xe, nhọt, viêm mô tế bào khác nhau thế nào

  • Nhọt: nhiễm khuẩn ở một chân lông, thường nhỏ hơn, cỡ 1–2 cm. Nhọt có thể tự vỡ và lành khi chườm ấm. Nhọt to, sâu hoặc nhiều nhọt dính nhau có thể thành áp xe.
  • Áp xe: ổ mủ to và sâu hơn, có thể không xuất phát từ chân lông, thường cần chích tháo mủ.
  • Viêm mô tế bào: một vùng da đỏ, nóng, sưng, đau lan rộng, không có ranh giới rõ và không có ổ mủ tụ lại. Bệnh có thể lan nhanh, cần khám ngay và thường cần kháng sinh.
  • Hạch viêm: cục sưng ở cổ, nách, bẹn, thường sau một đợt viêm họng hay vết xước ở tay chân; hạch có thể hóa mủ thành áp xe, nên cũng cần bác sĩ khám.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ khám xem ổ áp xe đã tụ mủ chưa và to bao nhiêu, có khi cần siêu âm. Ổ có mủ thường được rạch một đường nhỏ để tháo mủ, gây tê tại chỗ để con không đau; việc này phải làm ở cơ sở y tế với dụng cụ vô khuẩn. Sau khi tháo mủ, con thường đỡ đau nhanh.

Ổ nhỏ, ít mủ có khi chỉ cần thuốc kháng sinh. Có dùng kháng sinh hay không, loại nào và bao nhiêu ngày do bác sĩ quyết định; nếu được kê, hãy cho con uống đủ ngày, không tự ngừng khi thấy đỡ. Nếu con hay bị áp xe tái đi tái lại, bác sĩ có thể cấy mủ tìm vi khuẩn, kiểm tra đường huyết, và hướng dẫn cả nhà cách làm sạch da.

Vì sao không được tự nặn, chích ở nhà

Nặn hay chích bằng kim không vô khuẩn có thể đẩy vi khuẩn vào sâu hơn, làm nhiễm trùng lan ra da xung quanh hoặc vào máu, và thường không tháo hết được mủ. Ở mặt, nhất là quanh mũi và môi trên, nhiễm trùng có thể lan lên vùng mắt và trong đầu.

Đắp lá giã, cơm nóng, thuốc tự chế không hút được mủ ra mà dễ gây bỏng, làm trầy da, và làm bố mẹ chậm đưa con đi khám.

Phòng áp xe tái phát

Giữ da con sạch: tắm hằng ngày, rửa sạch và che các vết xước, vết côn trùng đốt; cắt ngắn móng tay để con không gãi. Trẻ bị chàm cần được điều trị chàm tốt, vì da chàm nứt nẻ là cửa ngõ cho vi khuẩn.

Mỗi người một khăn tắm, khăn mặt; giặt khăn, ga gối bằng nước nóng. Khi một người trong nhà đang có ổ mủ, che kín ổ mủ và rửa tay kỹ sau khi chạm vào.

Chăm sóc con tại nhà

  • Trong khi chờ đi khám, có thể chườm ấm bằng khăn sạch nhúng nước ấm khoảng 10–15 phút, 3–4 lần mỗi ngày để con đỡ đau.
  • Không nặn, không chích, không cạy ổ áp xe.
  • Nếu ổ áp xe tự vỡ hoặc đã được chích, rửa nhẹ quanh vết bằng nước sạch, che bằng gạc sạch khô và thay gạc theo lời dặn của bác sĩ.
  • Rửa tay kỹ bằng xà phòng trước và sau khi thay gạc; bỏ gạc bẩn vào túi kín.
  • Nếu con đau hoặc sốt, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách 4–6 giờ; ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi và khi chắc không phải sốt xuất huyết.
  • Cho con uống đủ nước, mặc quần áo rộng, thoáng để không cọ vào ổ áp xe.
  • Không bôi kem 3 trong 1 có corticoid, kem trộn hay thuốc đắp tự chế lên ổ áp xe.

Hiểu lầm thường gặp

Áp xe phải nặn cho hết mủ ở nhà mới mau khỏi.
Nặn ở nhà dễ làm nhiễm trùng lan rộng và không tháo hết mủ. Ổ áp xe cần tháo mủ nên được bác sĩ chích bằng dụng cụ vô khuẩn.
Đắp lá giã, cơm nóng lên ổ áp xe để hút mủ.
Những cách này không hút được mủ, dễ gây bỏng và nhiễm trùng thêm. Chườm ấm bằng khăn sạch an toàn hơn trong lúc chờ đi khám.
Con bị áp xe là do nóng trong, cứ uống nước mát là khỏi.
Áp xe do vi khuẩn xâm nhập vào da. Nước mát không chữa được ổ mủ; cần giữ sạch da và cho con đi khám.
Áp xe nào cũng phải uống kháng sinh.
Nhiều ổ áp xe khỏi sau khi được tháo mủ mà không cần kháng sinh. Bác sĩ sẽ quyết định có cần hay không.

Bố mẹ hay hỏi

+Áp xe ở trẻ có tự khỏi không?

Ổ nhỏ đôi khi tự vỡ và lành, nhưng nhiều ổ cần bác sĩ tháo mủ. Hãy cho con đi khám khi cục sưng to dần, đau nhiều, đỏ lan rộng hoặc con sốt.

+Trẻ bị áp xe có cần mổ không?

Phần lớn chỉ cần rạch một đường nhỏ để tháo mủ, gây tê tại chỗ và về trong ngày. Ổ to, sâu hoặc ở vị trí khó có thể cần thủ thuật lớn hơn.

+Áp xe mông sau tiêm có nguy hiểm không?

Cục sưng đỏ, nóng, đau ở chỗ tiêm vài ngày sau khi tiêm, kèm sốt, cần được bác sĩ khám sớm. Nhắc lại với bác sĩ con đã tiêm thuốc gì, khi nào.

+Trẻ bị áp xe có được tắm không?

Có. Tắm nhẹ nhàng bằng nước sạch giúp giữ da sạch; sau tắm thấm khô và thay gạc mới nếu ổ áp xe đã vỡ hoặc đã được chích.

+Vì sao con hay bị áp xe đi áp xe lại?

Có thể do trong mũi, trên da con hoặc người nhà mang sẵn tụ cầu, do chàm, hoặc ít gặp hơn là bệnh làm giảm miễn dịch, tiểu đường. Hãy cho con đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân.

Nguồn tham khảo

  1. Skin abscess — NHS (Anh)
  2. Boil — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Cellulitis — NHS (Anh)
  4. Sepsis — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Mụn nhọt, đinh râu

    Nhọt là nhiễm khuẩn ở chân lông, thường do tụ cầu: một cục sưng đỏ, cứng, đau, sau khoảng một tuần thì mềm ở giữa và hóa mủ. Nhọt nhỏ trên thân mình, tay chân có thể chườm ấm ở nhà và thường tự vỡ, tự lành. Nhọt ở mặt, nhất là quanh mũi và môi trên mà dân gian gọi là đinh râu, cần đưa con đi khám ngay trong ngày, và tuyệt đối không nặn. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt cao kèm vùng sưng đỏ lan nhanh, sưng quanh mắt, đau đầu nhiều hoặc lả đi.

  • Viêm nang lông

    Viêm nang lông là tình trạng chân lông bị viêm, thường do vi khuẩn tụ cầu, đôi khi do nấm: những nốt đỏ hoặc mụn mủ nhỏ mọc quanh sợi lông, ngứa hoặc rát, hay gặp ở đùi, mông, nách, cổ, lưng sau khi cạo, tẩy lông, ra nhiều mồ hôi hay mặc đồ bó. Phần lớn đỡ sau vài ngày nếu giữ da sạch, khô, chườm ấm, ngừng cạo vùng đó và không nặn. Không tự bôi kem có corticoid hay kem 3 trong 1. Nên đi khám khi tự chăm 2–3 ngày không đỡ, nốt lan rộng, tái đi tái lại, hoặc thành cục sưng to đau; đi cấp cứu ngay nếu vùng da sưng đỏ, nóng, đau lan nhanh kèm sốt cao.

  • Trẻ bị chốc lở

    Chốc lở là nhiễm khuẩn ở lớp nông của da, rất hay lây ở trẻ nhỏ: nốt đỏ hoặc mụn nước vỡ nhanh, rỉ dịch rồi đóng vảy vàng nâu như mật ong, hay ở quanh mũi, miệng và tay. Bệnh thường không nặng nhưng cần đi khám để được kê kem kháng sinh hoặc thuốc khác phù hợp; trẻ dưới 1 tuổi, có nhiều nốt, hoặc kèm sốt cần khám sớm. Đi khám ngay nếu con sốt kèm vùng đỏ lan rộng, hoặc nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hay như nước trà. Không tự bôi kem 3 trong 1 có corticoid hay kem trộn.

  • Trẻ bị côn trùng đốt

    Phần lớn vết muỗi, kiến, bọ đốt chỉ sưng đỏ, ngứa vài ngày và chăm được ở nhà: rửa bằng xà phòng, chườm lạnh, cắt ngắn móng tay để con không gãi. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu sau khi bị đốt con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, nôn nhiều, choáng hoặc lả đi, hoặc con bị ong vò vẽ, ong bắp cày đốt nhiều nốt hay đốt vào miệng, họng. Với kiến ba khoang, không đập hay miết lên da; gạt nhẹ con kiến đi rồi rửa ngay bằng xà phòng và nhiều nước.

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

  • Bấm lỗ tai, xỏ khuyên cho con

    Không có tuổi bắt buộc để bấm lỗ tai; Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên nên chờ đến khi con đủ lớn để tự giữ sạch lỗ bấm. Nếu bấm sớm, hãy chờ con tiêm đủ các mũi vắc xin có uốn ván và viêm gan B theo lịch, chỉ bấm ở dái tai, ở nơi có dụng cụ vô khuẩn, và giữ nguyên khuyên 4–6 tuần. Đỏ nhẹ, hơi đau, đóng vảy trong vài tuần đầu là bình thường; lỗ bấm sưng, nóng, đau tăng, chảy mủ hoặc con sốt là dấu hiệu nhiễm trùng, cần cho con đi khám trong ngày.

Chủ đề khác