Trẻ bị chốc lở: nhận biết, khi nào cần đi khám và cách phòng lây
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Chốc lở là nhiễm khuẩn ở lớp nông của da, rất hay lây ở trẻ nhỏ: nốt đỏ hoặc mụn nước vỡ nhanh, rỉ dịch rồi đóng vảy vàng nâu như mật ong, hay ở quanh mũi, miệng và tay. Bệnh thường không nặng nhưng cần đi khám để được kê kem kháng sinh hoặc thuốc khác phù hợp; trẻ dưới 1 tuổi, có nhiều nốt, hoặc kèm sốt cần khám sớm. Đi khám ngay nếu con sốt kèm vùng đỏ lan rộng, hoặc nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hay như nước trà. Không tự bôi kem 3 trong 1 có corticoid hay kem trộn.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Sốt kèm vùng da quanh nốt chốc sưng đỏ, nóng, đau lan rộng nhanh.
- Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc như nước trà đặc, có thể kèm mặt, mí mắt phù.
- Con sốt cao, rét run, thở nhanh, da tái lạnh hoặc nổi mảng tím, lơ mơ, mệt lả.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Trẻ dưới 1 tuổi có nốt nghi chốc lở.
- Có từ 3 nốt trở lên, nốt to hơn khoảng 2,5 cm, mụn nước to trên mặt, hoặc nốt trong lỗ mũi.
- Con sốt hoặc đau họng kèm nốt chốc.
- Sau 2 ngày dùng thuốc mà nốt vẫn to ra hay mọc thêm, hoặc 1 tuần chưa lành.
- Chốc lở tái đi tái lại, hoặc con đang có chàm, ghẻ làm da trầy xước.
- Con có bệnh hoặc dùng thuốc làm giảm miễn dịch, hoặc nhiều trẻ trong nhà, trong lớp cùng bị.
Chốc lở là gì
Chốc lở do vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu xâm nhập qua chỗ da bị tổn thương nhỏ: vết xước, vết muỗi đốt bị gãi, da bị chàm hoặc ghẻ. Bệnh hay gặp ở trẻ mầm non, tiểu học, nhiều hơn vào mùa nóng khi con chơi ngoài trời, ra mồ hôi và hay bị trầy da.
Lúc đầu là nốt đỏ hoặc mụn nước nhỏ, vỡ rất nhanh, để lại vết trợt rỉ dịch rồi khô thành vảy màu vàng nâu, trông như mật ong khô dính trên da. Một thể khác có bọng nước to, trong, vỡ ra để lại vết đỏ ướt. Nốt có thể ngứa, đôi khi đau, và lan sang chỗ khác khi con gãi.
Dễ nhầm với gì
- Mụn rộp ở môi (do virus herpes): chùm mụn nước nhỏ ở bờ môi, rát, hay tái lại ở cùng một chỗ.
- Thủy đậu: mụn nước rải rác khắp người kèm sốt, mọc thành nhiều đợt.
- Chàm: da khô, đỏ, ngứa dai dẳng; chàm bị nhiễm khuẩn thêm có thể rỉ dịch, đóng vảy vàng và cần đi khám.
- Nấm da: mảng tròn viền có vảy, giữa nhạt, ít khi đóng vảy vàng.
Bác sĩ sẽ chữa thế nào
Bác sĩ khám để chắc là chốc lở và không phải nhiễm trùng sâu hơn như viêm mô tế bào. Khi chỉ có ít nốt, con thường được kê kem bôi sát khuẩn hoặc kem kháng sinh; khi nhiều nốt, lan rộng, hoặc ở trẻ nhỏ, có thể cần kháng sinh uống. Bác sĩ quyết định loại thuốc và số ngày dùng.
Dùng thuốc đủ số ngày được dặn, kể cả khi nốt đã khô đẹp, để bệnh không quay lại. Thường sau 1–2 ngày nốt ngừng lan và khoảng 1 tuần là lành. Nếu chốc lở hay tái lại, bác sĩ có thể lấy dịch ở da, ở mũi để tìm vi khuẩn và kê thêm cách làm sạch.
Kem 3 trong 1 và kem trộn
Nhiều nhà thuốc bán kem bôi đa năng chứa cùng lúc corticoid, kháng sinh và kháng nấm. Corticoid không diệt được vi khuẩn và không nên bôi lên vùng da đang nhiễm khuẩn khi chưa có chỉ định; da có thể bớt đỏ vài hôm nhưng nốt chốc vẫn lan và khó nhận ra khi đi khám. Trẻ dưới 10 tuổi chỉ dùng kem corticoid khi bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên. Kem trộn, kem không rõ thành phần cũng thường có corticoid. Không bôi những loại này cho con khi chưa có bác sĩ kê.
Khi nào con đi học lại
Chốc lở hết lây khoảng 48 giờ sau khi bắt đầu dùng thuốc bác sĩ kê. Nếu không chữa, bệnh có thể còn lây 1–3 tuần, cho đến khi mọi nốt đã khô vảy. Cho con nghỉ học, nghỉ nhà trẻ cho đến khi hết lây; trong thời gian đó tránh cho con chơi thể thao va chạm, đi bơi, và tránh tiếp xúc gần với trẻ sơ sinh, người bị tiểu đường hay suy giảm miễn dịch.
Chăm sóc con tại nhà
- Rửa nhẹ vùng nốt chốc bằng xà phòng và nước ấm mỗi ngày để làm mềm và bong bớt vảy, rồi lau thật khô bằng khăn riêng.
- Bôi hoặc cho uống thuốc đúng như bác sĩ kê và dùng đủ số ngày; rửa tay trước và sau khi bôi.
- Che nốt bằng gạc thoáng để con không gãi và không lây cho người khác.
- Cắt ngắn móng tay cho con, nhắc con không cạy vảy, không gãi để tránh lan và để lại sẹo.
- Mỗi người một khăn mặt, khăn tắm, gối; giặt khăn, ga gối, quần áo của con bằng nước nóng; rửa đồ chơi bằng nước ấm và xà phòng.
- Giữ sạch vết xước, vết côn trùng đốt bằng xà phòng và nước; chữa chàm, ghẻ cho tốt để da không bị trầy.
Hiểu lầm thường gặp
- Bị chốc lở phải kiêng nước, kiêng tắm.
- Giữ da sạch là một phần của việc chữa. Tắm bình thường, rửa nhẹ nốt chốc bằng xà phòng và nước rồi lau khô.
- Tắm lá, đắp lá giã nát lên nốt chốc cho nhanh khô.
- Lá cây không sạch khuẩn, dễ làm nhiễm trùng nặng hơn, kích ứng da. Chốc lở cần thuốc bác sĩ kê.
- Chốc lở là do con ăn đồ nóng, ăn trứng, thịt gà.
- Chốc lở do vi khuẩn vào qua chỗ da bị xước. Không cần kiêng ăn; con cần ăn đủ chất để da mau lành.
- Mua kem đa năng bôi là khỏi, không cần đi khám.
- Kem đa năng có corticoid, có thể làm nốt chốc lan rộng hơn. Thuốc cho chốc lở là thuốc bác sĩ chọn theo số nốt và tuổi của con.
Bố mẹ hay hỏi
+Chốc lở ở trẻ có lây không?
Có, lây rất dễ qua chạm vào nốt chốc và qua khăn, gối, đồ chơi dùng chung. Hết lây khoảng 48 giờ sau khi bắt đầu thuốc bác sĩ kê.
+Trẻ bị chốc lở có được tắm không?
Được. Tắm bình thường, rửa nhẹ các nốt bằng xà phòng và nước, lau khô bằng khăn riêng của con.
+Chốc lở bao lâu thì khỏi?
Khi dùng thuốc đúng, nốt thường ngừng lan sau 1–2 ngày và lành trong khoảng 1 tuần. Nếu sau 2 ngày vẫn lan hoặc sau 1 tuần chưa lành, đưa con khám lại.
+Chốc lở có để lại sẹo không?
Thường không, vì tổn thương ở lớp nông của da. Vết thâm có thể còn một thời gian rồi mờ. Gãi, cạy vảy làm tăng nguy cơ sẹo.
+Trẻ bị chốc lở có cần uống kháng sinh không?
Không phải lúc nào cũng cần. Ít nốt thường chỉ cần kem bôi; nhiều nốt, lan rộng hoặc trẻ nhỏ có thể cần thuốc uống. Bác sĩ quyết định.
Nguồn tham khảo
- Impetigo — NHS (Anh)
- Impetigo (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Impetigo: What to Know About This Common Skin Infection in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Cellulitis — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị ghẻ
Ghẻ do một loại cái ghẻ rất nhỏ đào hang dưới da, gây ngứa dữ dội, nhất là về đêm, với nốt sẩn, mụn nước ở kẽ ngón tay, cổ tay, nách, quanh rốn, mông, bẹn; trẻ nhỏ có thể bị cả lòng bàn tay, bàn chân, đầu, cổ. Ghẻ không do bẩn và lây qua tiếp xúc da kề da. Muốn khỏi, mọi người sống cùng nhà phải bôi thuốc cùng một lúc, kể cả người chưa ngứa, và bôi lại lần hai sau 7 ngày. Trẻ dưới 2 tuổi cần bác sĩ khám và kê thuốc.
- Mụn nhọt, đinh râu
Nhọt là nhiễm khuẩn ở chân lông, thường do tụ cầu: một cục sưng đỏ, cứng, đau, sau khoảng một tuần thì mềm ở giữa và hóa mủ. Nhọt nhỏ trên thân mình, tay chân có thể chườm ấm ở nhà và thường tự vỡ, tự lành. Nhọt ở mặt, nhất là quanh mũi và môi trên mà dân gian gọi là đinh râu, cần đưa con đi khám ngay trong ngày, và tuyệt đối không nặn. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt cao kèm vùng sưng đỏ lan nhanh, sưng quanh mắt, đau đầu nhiều hoặc lả đi.
- Chàm sữa, viêm da cơ địa
Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.
- Trẻ bị côn trùng đốt
Phần lớn vết muỗi, kiến, bọ đốt chỉ sưng đỏ, ngứa vài ngày và chăm được ở nhà: rửa bằng xà phòng, chườm lạnh, cắt ngắn móng tay để con không gãi. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu sau khi bị đốt con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, nôn nhiều, choáng hoặc lả đi, hoặc con bị ong vò vẽ, ong bắp cày đốt nhiều nốt hay đốt vào miệng, họng. Với kiến ba khoang, không đập hay miết lên da; gạt nhẹ con kiến đi rồi rửa ngay bằng xà phòng và nhiều nước.
- Thủy đậu
Thủy đậu do virus gây ra, lây rất mạnh, với sốt nhẹ và nốt phỏng nước ngứa mọc thành nhiều đợt khắp người. Ở trẻ khỏe mạnh bệnh thường nhẹ, khỏi sau 1–2 tuần. Hạ sốt bằng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin khi con bị thủy đậu. Đưa con đi khám ngay nếu con khó thở, li bì, co giật, đi loạng choạng, hoặc nốt sưng đỏ, đau, có mủ lan rộng.
- Nấm da, hắc lào
Hắc lào là bệnh nấm da: mảng tròn hoặc bầu dục, viền đỏ hơi gồ có vảy, giữa nhạt hơn, ngứa, lan rộng dần ra ngoài. Bệnh lây qua tiếp xúc da, dùng chung khăn, quần áo, mũ, lược, và từ chó mèo bị nấm. Mảng nhỏ trên thân mình, tay chân thường khỏi với kem chống nấm bán ở hiệu thuốc, bôi đều mỗi ngày, thường trong 2–4 tuần, và không ngừng ngay khi mảng vừa nhạt. Nấm da đầu (rụng tóc thành mảng có vảy) phải đi khám vì cần thuốc uống; không bôi kem có corticoid hay kem trộn vì làm nấm lan rộng.
Chủ đề khác