Trẻ bị mụn nhọt, đinh râu: chăm ở nhà thế nào và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Nhọt là nhiễm khuẩn ở chân lông, thường do tụ cầu: một cục sưng đỏ, cứng, đau, sau khoảng một tuần thì mềm ở giữa và hóa mủ. Nhọt nhỏ trên thân mình, tay chân có thể chườm ấm ở nhà và thường tự vỡ, tự lành. Nhọt ở mặt, nhất là quanh mũi và môi trên mà dân gian gọi là đinh râu, cần đưa con đi khám ngay trong ngày, và tuyệt đối không nặn. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt cao kèm vùng sưng đỏ lan nhanh, sưng quanh mắt, đau đầu nhiều hoặc lả đi.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Nhọt ở mặt kèm sưng nề lan rộng, sưng mí mắt, mắt đỏ, lồi hoặc đau khi đưa mắt.
- Con đau đầu dữ dội, cứng cổ, nôn, lơ mơ sau khi có nhọt ở mặt.
- Sốt cao, rét run, thở nhanh, tim đập nhanh, da tái lạnh hoặc nổi mảng tím, con mệt lả.
- Vùng da quanh nhọt đỏ, nóng, đau lan rộng rất nhanh, hoặc có vệt đỏ chạy dài từ nhọt, kèm sốt.
- Trẻ dưới 1 tháng tuổi có nhọt hoặc nốt mủ kèm bỏ bú, sốt hay li bì.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Bất kỳ nhọt nào ở mặt, kể cả khi con chưa sốt: đi khám ngay trong ngày.
- Trẻ dưới 1 tháng tuổi có nhọt (đi khám ngay), hoặc trẻ dưới 1 tuổi có nhọt (trong vòng 24 giờ).
- Nhọt to hơn khoảng 5 cm, có từ 2 nhọt trở lên, hoặc nhiều nhọt mọc thành cụm.
- Nhọt đã mềm ở giữa, có đầu mủ, hoặc đang chảy mủ: bác sĩ quyết định có cần chích tháo mủ không.
- Con có bệnh hoặc dùng thuốc làm giảm miễn dịch, như corticoid uống, hoặc bị tiểu đường.
- Nhọt sau 2 tuần chăm ở nhà không đỡ, hoặc con hay bị nhọt, hoặc nhiều người trong nhà cùng bị.
Nhọt và đinh râu là gì
Nhọt là chân lông bị nhiễm khuẩn, phần lớn do tụ cầu vàng. Lúc đầu là một nốt đỏ ngứa hoặc hơi đau, rồi to dần thành cục cứng, sưng đỏ, đau cả khi không chạm vào, thường cỡ 1–2 cm. Sau khoảng một tuần, giữa nhọt mềm ra, hóa mủ và nổi đầu trắng vàng; nếu không được chích, nhọt thường tự vỡ sau vài ngày, chảy mủ rồi lành dần.
Đinh râu là cách gọi dân gian cho nhọt ở vùng quanh mũi và môi trên. Vùng này có mạch máu thông với vùng quanh mắt và trong đầu, nên nặn hay chích nhọt ở đây có thể đẩy vi khuẩn lan vào sâu, gây nhiễm trùng hốc mắt hoặc biến chứng nặng hơn. Vì thế mọi nhọt ở mặt đều cần bác sĩ khám.
Vì sao con hay bị nhọt
- Da bị cọ xát nhiều do quần áo chật, hay ở bẹn, nách, mông, đùi, thắt lưng.
- Mồ hôi nhiều khi trời nóng ẩm, da có vết xước, côn trùng đốt bị gãi.
- Bệnh da sẵn có như chàm.
- Tiếp xúc gần với người đang bị nhọt, dùng chung khăn.
- Nhiều người mang sẵn tụ cầu trong mũi; trẻ hay ngoáy mũi rồi gãi da dễ bị.
- Ít gặp hơn: bệnh làm giảm miễn dịch, tiểu đường, đang dùng corticoid.
Dễ nhầm với gì
Mụn trứng cá ở tuổi dậy thì nhỏ hơn, nhiều nốt cùng lúc, ở mặt, lưng, ngực. Viêm nang lông là những nốt mủ nhỏ li ti quanh chân lông, nông hơn nhọt. Áp xe là ổ mủ to và sâu hơn, có thể không ở chân lông. Viêm mô tế bào là vùng da đỏ, nóng, đau lan rộng không có ranh giới rõ, cần khám ngay.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ xem nhọt đã có mủ chưa và có cần chích tháo mủ không. Chích nhọt phải làm ở cơ sở y tế, với dụng cụ vô khuẩn; sau khi tháo mủ, nhọt thường lành nhanh. Kháng sinh không phải lúc nào cũng cần; bác sĩ quyết định có dùng hay không, loại nào và bao nhiêu ngày.
Nếu con hay bị nhọt tái đi tái lại, hoặc cả nhà cùng bị, bác sĩ có thể tìm nguyên nhân, kiểm tra đường huyết và hướng dẫn cách làm sạch da, mũi cho cả nhà.
Chăm sóc con tại nhà
- Chườm ấm bằng khăn sạch nhúng nước ấm khoảng 10–15 phút, 3–4 lần mỗi ngày để nhọt chín và tự vỡ.
- Không nặn, không chích, không cạy nhọt, nhất là nhọt ở mặt.
- Khi nhọt vỡ chảy mủ, rửa nhẹ quanh nhọt bằng xà phòng và nước, che bằng gạc sạch khô, thay gạc 2 lần mỗi ngày.
- Rửa tay kỹ bằng xà phòng sau khi chạm vào nhọt hoặc thay gạc; mỗi người một khăn.
- Nếu con đau, có thể cho paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách 4–6 giờ; ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi và khi chắc không phải sốt xuất huyết.
- Tắm cho con mỗi ngày, mặc quần áo cotton rộng; giặt khăn, ga gối bằng nước nóng ít nhất mỗi tuần.
- Không bôi kem 3 trong 1 có corticoid, kem trộn hay thuốc đắp tự chế lên nhọt.
Hiểu lầm thường gặp
- Nhọt phải nặn cho hết cồi mới khỏi.
- Nặn đẩy vi khuẩn vào sâu và lan sang chỗ khác, có khi vào máu. Để nhọt tự vỡ khi chườm ấm, hoặc để bác sĩ chích ở cơ sở y tế.
- Đắp lá giã nát, tỏi, cơm nóng lên nhọt để hút mủ.
- Những thứ này không sạch, dễ gây bỏng, kích ứng và nhiễm trùng thêm. Chỉ chườm bằng khăn sạch nhúng nước ấm.
- Con bị nhọt là do nóng trong, cần uống nước mát.
- Nhọt do vi khuẩn vào chân lông, hay gặp khi da cọ xát, ra mồ hôi, có vết xước. Nước mát không chữa được nhọt; giữ da sạch và đi khám khi cần mới quan trọng.
- Đinh râu chỉ là mụn to, nặn ra là xong.
- Nhọt quanh mũi, môi trên có thể lan vào sâu nếu bị nặn. Đưa con đi khám ngay trong ngày.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị mụn nhọt có nên nặn không?
Không. Nặn có thể làm nhiễm trùng lan rộng hoặc vào máu, nhất là nhọt ở mặt. Chườm ấm và để nhọt tự vỡ, hoặc để bác sĩ chích.
+Nhọt bao lâu thì vỡ?
Thường khoảng một tuần thì nhọt mềm và có đầu mủ, rồi tự vỡ trong vài ngày nữa. Sau khi vỡ, mủ chảy 3–4 ngày rồi lành dần.
+Trẻ bị nhọt có được đi học không?
Nhọt chưa vỡ không lây, con đi học bình thường. Nhọt đang chảy mủ phải được che kín bằng gạc khô; nếu không che được thì cho con nghỉ đến khi khô. Tạm không đi bơi.
+Bị đinh râu có nguy hiểm không?
Đinh râu có thể nguy hiểm nếu bị nặn, vì vi khuẩn lan vào vùng mắt và trong đầu. Đưa con đi khám ngay trong ngày, và đi cấp cứu nếu sưng lan, sưng mắt, sốt cao hoặc đau đầu nhiều.
+Con hay bị nhọt đi nhọt lại có sao không?
Nên đưa con đi khám để tìm nguyên nhân, kiểm tra đường huyết nếu cần và được hướng dẫn cách làm sạch da cho cả nhà.
Nguồn tham khảo
- Boils — NHS (Anh)
- Boil (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Cellulitis — NHS (Anh)
- Sepsis — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Áp xe da ở trẻ
Áp xe da là một ổ mủ nằm dưới da do nhiễm khuẩn: cục sưng đỏ, nóng, đau, sau vài ngày mềm ở giữa và có thể chảy mủ. Ổ nhỏ đôi khi tự vỡ và lành, nhưng nhiều ổ cần bác sĩ chích tháo mủ; bố mẹ không tự nặn hay chích. Cho con đi khám trong ngày khi cục sưng to lên, đau nhiều, đỏ lan ra xung quanh, ở mặt, hoặc con sốt. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt cao kèm li bì, thở nhanh, da tái lạnh, hoặc có vệt đỏ chạy dài từ ổ áp xe.
- Viêm nang lông
Viêm nang lông là tình trạng chân lông bị viêm, thường do vi khuẩn tụ cầu, đôi khi do nấm: những nốt đỏ hoặc mụn mủ nhỏ mọc quanh sợi lông, ngứa hoặc rát, hay gặp ở đùi, mông, nách, cổ, lưng sau khi cạo, tẩy lông, ra nhiều mồ hôi hay mặc đồ bó. Phần lớn đỡ sau vài ngày nếu giữ da sạch, khô, chườm ấm, ngừng cạo vùng đó và không nặn. Không tự bôi kem có corticoid hay kem 3 trong 1. Nên đi khám khi tự chăm 2–3 ngày không đỡ, nốt lan rộng, tái đi tái lại, hoặc thành cục sưng to đau; đi cấp cứu ngay nếu vùng da sưng đỏ, nóng, đau lan nhanh kèm sốt cao.
- Trẻ bị chốc lở
Chốc lở là nhiễm khuẩn ở lớp nông của da, rất hay lây ở trẻ nhỏ: nốt đỏ hoặc mụn nước vỡ nhanh, rỉ dịch rồi đóng vảy vàng nâu như mật ong, hay ở quanh mũi, miệng và tay. Bệnh thường không nặng nhưng cần đi khám để được kê kem kháng sinh hoặc thuốc khác phù hợp; trẻ dưới 1 tuổi, có nhiều nốt, hoặc kèm sốt cần khám sớm. Đi khám ngay nếu con sốt kèm vùng đỏ lan rộng, hoặc nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hay như nước trà. Không tự bôi kem 3 trong 1 có corticoid hay kem trộn.
- Mụn tuổi dậy thì
Mụn tuổi dậy thì rất phổ biến, do nội tiết tố làm da tiết nhiều dầu, lỗ chân lông bị bít và vi khuẩn phát triển; không phải do con bẩn hay ăn đồ nóng. Mụn nhẹ thường cải thiện với rửa mặt nhẹ nhàng hai lần mỗi ngày và các sản phẩm bôi có hoạt chất trị mụn bán tại hiệu thuốc, nhưng cần dùng đều 6–8 tuần mới thấy rõ hiệu quả. Không nặn mụn; nên đưa con đến bác sĩ da liễu khi mụn bọc, mụn để lại sẹo, không đỡ sau 2–3 tháng, hoặc khi mụn làm con buồn bã, ngại đến trường.
- Trẻ bị côn trùng đốt
Phần lớn vết muỗi, kiến, bọ đốt chỉ sưng đỏ, ngứa vài ngày và chăm được ở nhà: rửa bằng xà phòng, chườm lạnh, cắt ngắn móng tay để con không gãi. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu sau khi bị đốt con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, nôn nhiều, choáng hoặc lả đi, hoặc con bị ong vò vẽ, ong bắp cày đốt nhiều nốt hay đốt vào miệng, họng. Với kiến ba khoang, không đập hay miết lên da; gạt nhẹ con kiến đi rồi rửa ngay bằng xà phòng và nhiều nước.
- Dấu hiệu tiểu đường ở trẻ
Bốn dấu hiệu chính của tiểu đường ở trẻ là đi tiểu nhiều (cả ban đêm, có khi đái dầm trở lại), khát và uống nước nhiều, mệt mỏi, và sụt cân dù ăn vẫn ngon. Ở tiểu đường type 1, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh, trong vài ngày đến vài tuần. Nếu con có các dấu hiệu này, hãy đưa con đi đo đường huyết ngay trong ngày. Nếu con kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác