Chọn bàn ghế học đúng chiều cao cho con: bảng cỡ và cách thử tại nhà
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Bàn ghế vừa người là khi con ngồi sát vào lưng ghế, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, đùi gần song song mặt sàn, mép ghế không cấn vào khoeo, và mặt bàn ở khoảng ngang khuỷu tay khi con thả lỏng vai. Tiêu chuẩn bàn ghế học sinh của Việt Nam chia 6 cỡ theo chiều cao, ví dụ con cao 130–144 cm hợp với ghế cao 34 cm và bàn cao 57 cm. Con lớn nhanh nên thử lại mỗi học kỳ. Bàn ghế không vừa làm con cúi sát vở, nhanh mỏi lưng, mỏi cổ, mỏi mắt; nếu con đau lưng kèm tê, yếu chân thì cần đi khám ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đau lưng kèm yếu chân, tê bì chân, đi lại khó khăn.
- Con không tự chủ được tiểu tiện, đại tiện, hoặc tê vùng mông, bẹn.
- Đau lưng, đau cổ dữ dội sau ngã, va chạm mạnh.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con đau lưng, đau cổ vai quá 2 tuần dù đã chỉnh bàn ghế và cho con nghỉ giữa giờ.
- Hai vai lệch nhau, một bên lưng gồ lên khi con cúi gập người.
- Con cúi rất sát vở, nheo mắt khi đọc, hay đau đầu sau giờ học.
- Con kêu tê chân, phù chân hoặc mỏi tay nhiều sau khi ngồi học.
Bàn ghế vừa người trông thế nào
Cho con ngồi vào bàn như lúc làm bài, rồi nhìn từ bên cạnh. Bàn ghế vừa khi đủ các điều dưới đây.
- Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn hoặc trên bục kê chân, không treo lơ lửng.
- Đùi gần song song mặt sàn, đầu gối gập khoảng vuông góc.
- Mép trước của ghế không cấn vào khoeo chân; mặt ghế sâu khoảng hai phần ba đến ba phần tư chiều dài đùi.
- Lưng dưới tựa được vào lưng ghế; lưng ghế không cao quá xương bả vai để con cử động tay thoải mái.
- Khi con đặt tay lên bàn, vai thả lỏng, không phải nhún vai lên hay cúi người xuống; mặt bàn ở khoảng ngang khuỷu tay.
- Dưới gầm bàn đủ chỗ cho hai đùi, con không phải ngồi nghiêng.
Bảng cỡ bàn ghế theo chiều cao
Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT về tiêu chuẩn bàn ghế học sinh tiểu học, THCS, THPT chia bàn ghế làm 6 cỡ. Đây là chuẩn cho trường học, bố mẹ dùng làm mốc khi chọn bàn ghế ở nhà; chiều cao ghế tính từ sàn đến mép trước mặt ghế, chiều cao bàn tính từ sàn đến mép mặt bàn phía con ngồi.
- Cỡ I, con cao 100–109 cm: ghế cao 26 cm, bàn cao 45 cm.
- Cỡ II, con cao 110–119 cm: ghế cao 28 cm, bàn cao 48 cm.
- Cỡ III, con cao 120–129 cm: ghế cao 30 cm, bàn cao 51 cm.
- Cỡ IV, con cao 130–144 cm: ghế cao 34 cm, bàn cao 57 cm.
- Cỡ V, con cao 145–159 cm: ghế cao 37 cm, bàn cao 63 cm.
- Cỡ VI, con cao 160–175 cm: ghế cao 41 cm, bàn cao 69 cm.
- Con cao hơn 175 cm: bảng chưa có cỡ; chọn ghế chỉnh được độ cao và bàn cao hơn, rồi thử theo các dấu hiệu ở trên.
Sắp xếp góc học ở nhà
Không cần mua bàn ghế đắt tiền. Cách dễ nhất là chọn ghế chỉnh được độ cao, rồi chỉnh theo con: nâng ghế đến khi mặt bàn ngang khuỷu tay, nếu chân bị hẫng thì kê một chiếc bục hoặc hộp chắc dưới chân. Ghế quá sâu thì đặt một gối nhỏ sau lưng.
Tránh cho con học trên giường, sofa, nằm sấp hay ngồi bệt trước bàn thấp: các tư thế này làm con gù lưng, rướn cổ và để mắt quá gần trang vở. Dùng bàn ăn người lớn với ghế thấp cũng làm mặt bàn ngang ngực con, con phải nhún vai khi viết.
Nếu con học trên máy tính, đặt màn hình cách mắt khoảng một sải tay, mép trên ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút, và chỉnh độ sáng màn hình cho tương đương ánh sáng trong phòng. Tránh để cửa sổ hay đèn chiếu thẳng vào màn hình gây chói.
Ở trường thì sao
Theo quy định về y tế trường học, bàn ghế ở các trường tiểu học, THCS, THPT phải theo đúng tiêu chuẩn kích thước của Thông tư liên tịch 26/2011. Nhà trường xếp học sinh theo chiều cao vào bàn ghế đúng cỡ; nếu không đủ bàn ghế đúng cỡ thì có thể cho con ngồi bàn ghế cao hơn một cỡ. Trẻ nghe kém hoặc thị lực kém chưa chỉnh kính được xếp ngồi bàn đầu, và học sinh được đổi chỗ vài lần trong năm học.
Trên thực tế, nhiều lớp chỉ có một cỡ bàn ghế. Nếu con thấp hoặc cao hơn hẳn các bạn, phải ngồi với chân treo hay khom lưng, bố mẹ có thể trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để xếp chỗ phù hợp hơn.
Bàn ghế đúng cỡ chỉ là một phần
Ngồi bàn ghế không vừa và ngồi lâu làm con mỏi lưng, mỏi cổ, dễ gù do tư thế. Theo hiểu biết hiện nay, tư thế ngồi không gây ra loại vẹo cột sống hay gặp nhất ở tuổi dậy thì, nhưng con có tư thế tốt sẽ học thoải mái hơn và ít đau hơn.
Dù bàn ghế vừa, con vẫn cần đứng dậy đi lại giữa các tiết hoặc ít nhất mỗi giờ ngồi học, nghỉ mắt theo quy tắc 20-20-20 khi đọc lâu, và vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày.
Chăm sóc con tại nhà
- Đo chiều cao của con vào đầu mỗi học kỳ và đối chiếu với bảng cỡ.
- Cho con ngồi thử trước khi mua bàn ghế; nhìn từ bên cạnh xem chân, đùi, khuỷu tay đã đúng chưa.
- Dùng ghế chỉnh được độ cao, bục kê chân và gối nhỏ sau lưng để chỉnh theo con khi con lớn.
- Nhắc con giữ vở cách mắt khoảng 30–40 cm, ngồi thẳng, hai tay đặt lên bàn.
- Đặt bàn ở chỗ đủ sáng, có đèn bàn khi học buổi tối.
- Hẹn giờ để con đứng dậy, vươn vai, đi lại sau mỗi tiết hoặc mỗi giờ ngồi học.
Hiểu lầm thường gặp
- Mua bàn to, ghế cao để con dùng được nhiều năm.
- Bàn quá cao làm con nhún vai, ghế quá cao làm chân con treo. Hãy chọn loại chỉnh được, hoặc chỉnh bằng bục kê chân và gối lưng cho vừa với chiều cao hiện tại của con.
- Bàn ghế chống gù, chống cận là chữa được gù và cận.
- Không có loại bàn ghế nào chữa được cận thị hay cong vẹo cột sống. Bàn ghế vừa người giúp con ngồi thoải mái; phòng cận cần ra ngoài trời và nghỉ mắt, còn cong vẹo cột sống cần bác sĩ khám.
- Con ngồi lệch, gù là do lười, cứ mắng là sửa được.
- Bàn ghế không vừa, cặp nặng, ngồi quá lâu khiến con mỏi nên tự đổi tư thế. Chỉnh lại bàn ghế, cho con nghỉ giữa giờ thì con dễ ngồi thẳng hơn nhiều.
Bố mẹ hay hỏi
+Con cao 1m40 thì dùng bàn ghế cao bao nhiêu?
Theo tiêu chuẩn, con cao 130–144 cm hợp với ghế cao khoảng 34 cm và bàn cao khoảng 57 cm. Cho con ngồi thử để chỉnh thêm, vì chân và thân mỗi trẻ dài ngắn khác nhau.
+Có nên mua bàn học chống gù chống cận không?
Không cần mua loại đắt tiền. Điều quan trọng là bàn ghế chỉnh được cho vừa người con, góc học đủ sáng và con được nghỉ giữa giờ.
+Ghế ở lớp quá cao so với con thì làm sao?
Bố mẹ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để xếp con vào bàn thấp hơn. Ở nhà, kê bục dưới chân và chỉnh ghế cho đúng để con không phải ngồi như vậy thêm nhiều giờ.
+Bao lâu nên chỉnh lại bàn ghế cho con?
Thử lại mỗi học kỳ, và sớm hơn khi con đang lớn nhanh ở tuổi dậy thì. Khi chân con chạm sàn với gối cao hơn hông, hoặc con phải cúi thấp để viết, là lúc cần chỉnh.
+Có nên cho con ngồi ghế xoay có bánh xe không?
Được, nếu ghế chỉnh được độ cao và có tựa lưng chắc. Với trẻ nhỏ hay xoay nghịch, ghế cố định chân thường giúp con ngồi yên và vững hơn.
Nguồn tham khảo
- How can I help my child avoid back and eye strain from being on the computer? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Back pain — NHS (Anh)
- Scoliosis — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Cong vẹo cột sống
Vẹo cột sống là khi cột sống cong sang một bên, hay gặp nhất ở tuổi 10–15 khi con đang lớn nhanh, thường không đau nên dễ bị bỏ qua. Bố mẹ có thể phát hiện sớm bằng cách nhìn lưng con: hai vai lệch nhau, một bên xương bả vai nhô cao, eo hai bên không đều, hoặc khi con cúi gập người thấy một bên lưng gồ lên. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đi khám chỉnh hình. Cần đi khám ngay nếu con đau lưng kèm yếu, tê chân, hoặc tiểu tiện, đại tiện không tự chủ.
- Đau lưng do ngồi học
Đau lưng ở học sinh THPT và sinh viên phần lớn là đau cơ, dây chằng do ngồi lâu, ngồi khom, ít vận động, thường đỡ trong vài ngày đến vài tuần khi con đứng dậy đi lại thường xuyên, chỉnh lại góc học và tập cho cơ lưng, cơ bụng khỏe. Nằm nghỉ một chỗ làm đau lâu khỏi hơn. Đi khám sớm nếu đau quá 2 tuần dù đã đổi thói quen, đau về đêm, cứng lưng buổi sáng kéo dài, hoặc đau lan xuống chân. Đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm yếu, tê chân, mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt cao, hoặc sau tai nạn.
- Cận thị ở học sinh
Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.
- Cặp sách quá nặng
Cặp sách nặng hoặc đeo sai cách hay làm con đau lưng, đau cổ, đau vai và mỏi người, nhưng theo hiểu biết hiện nay không gây ra vẹo cột sống hay bệnh cột sống lâu dài. Cặp nên nặng không quá 10–15% cân nặng của con (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ lấy mốc tối đa 15%), tức con nặng 30 kg thì cặp không quá khoảng 3–4,5 kg; nếu con phải cúi người về trước khi đeo là cặp quá nặng. Đeo cả hai quai, chỉnh quai cho cặp sát lưng, xếp đồ nặng sát lưng và chỉ mang những gì cần cho ngày học. Đau lưng kèm tê yếu chân hoặc tiểu tiện, đại tiện không tự chủ cần đi cấp cứu ngay.
- Nghỉ giữa giờ khi học
Ngồi học liền nhiều giờ không làm con nhớ bài hơn: mắt mỏi, lưng cổ đau và đầu óc kém tập trung dần. Cách dễ theo là học tập trung khoảng 25–50 phút rồi nghỉ 5–10 phút, cứ khoảng 2 giờ nghỉ dài hơn; trong giờ nghỉ, đứng dậy đi lại, uống nước, nhìn ra xa, và để điện thoại sang một bên. Mỗi ngày con vẫn cần trung bình 60 phút vận động và ngủ đủ 8–10 tiếng. Nếu con ngất, đau ngực hay đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi khi đang học, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Tư thế dùng máy tính, điện thoại
Khi dùng máy tính, ngồi sát vào ghế có tựa lưng, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, hông ngang hoặc cao hơn gối một chút, màn hình cách mắt khoảng một sải tay với mép trên ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút, bàn phím ngang khuỷu tay để cẳng tay song song mặt sàn. Dùng điện thoại thì giơ máy lên gần tầm mắt thay vì cúi gập cổ, giữ cách mắt khoảng 30 cm trở lên. Dù ngồi đúng, cứ 20 phút nhìn xa 20 giây và mỗi giờ đứng dậy đi lại vài phút. Đi cấp cứu ngay nếu đau cổ, đau lưng kèm yếu, tê tay chân hoặc rối loạn tiểu tiện, đại tiện.
Chủ đề khác