Giữ sức khỏe những ngày thi tốt nghiệp THPT: ngủ, ăn, chống nóng
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Trả lời nhanh
Những ngày thi tốt nghiệp THPT, con cần ngủ đủ 8–10 tiếng, ăn bữa quen thuộc, uống đủ nước và tránh nắng nóng giữa trưa; không thức trắng đêm, không dùng nước tăng lực hay thuốc lạ. Năm 2026, kỳ thi diễn ra ngày 11 và 12/6, công bố điểm ngày 1/7; học sinh lớp 12 năm nay thi kỳ thi năm 2027, nên theo dõi kế hoạch mới của Bộ GD&ĐT. Nếu con lơ mơ, ngất, co giật vì nóng, nôn liên tục không uống được, hoặc đau ngực, hãy đưa con đi cấp cứu ngay; sức khỏe của con quan trọng hơn bài thi.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran sau khi ở ngoài nắng: gọi 115 hoặc 113, đưa con vào chỗ mát và làm mát trong lúc chờ.
- Con nôn liên tục, không giữ được nước, đi ngoài nhiều lần, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Con đau ngực, tim đập rất nhanh, khó thở sau khi uống cà phê, nước tăng lực hoặc thuốc không rõ loại.
- Môi, mặt sưng, khó thở, nổi mề đay khắp người sau khi ăn hoặc uống thuốc.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm hại bản thân: ở bên con, cất thuốc và vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con sốt, đau họng, tiêu chảy, đau bụng trong tuần thi: đi khám sớm, đừng đợi đến sáng ngày thi.
- Con có bệnh hen, động kinh, tiểu đường, dị ứng nặng, bệnh tim: gặp bác sĩ trước kỳ thi để có thuốc và kế hoạch xử trí.
- Con mất ngủ gần như mỗi đêm hơn 2 tuần, ăn rất ít, sụt cân hoặc khóc nhiều, hoảng loạn khi nghĩ đến thi.
- Con mệt, đau đầu, chóng mặt sau khi ở ngoài nắng và không đỡ sau 30 phút nghỉ ở chỗ mát, uống nước.
Tuần trước kỳ thi
- Giữ giờ đi ngủ và giờ dậy đều; buổi thi thường bắt đầu từ sáng sớm, nên tập dậy đúng giờ đó từ một tuần trước.
- Không học dồn đến khuya. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 tiếng mỗi đêm; ngủ đủ giúp con nhớ bài và tỉnh táo hơn thức thêm vài giờ.
- Ăn uống như ngày thường, đủ bữa; không thử món mới, thuốc bổ, thực phẩm chức năng lạ trong tuần thi.
- Vẫn vận động nhẹ mỗi ngày như đi bộ, đạp xe 20–30 phút để đỡ căng thẳng.
- Nếu con có bệnh mạn tính, hỏi bác sĩ về thuốc; ghi sẵn tên thuốc, liều và số điện thoại bác sĩ.
- Con gái nên chuẩn bị sẵn băng vệ sinh và thuốc giảm đau quen dùng nếu kỳ kinh có thể rơi vào ngày thi.
Tối trước ngày thi và sáng hôm thi
- Chuẩn bị giấy tờ, bút, dụng cụ được phép mang vào phòng thi từ tối hôm trước, theo đúng hướng dẫn của trường.
- Ăn tối vừa phải, nấu chín, đi ngủ đúng giờ; tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.
- Sáng hôm thi ăn bữa quen thuộc, vừa no, dễ tiêu như phở, cháo, bánh mì trứng, xôi ít kèm sữa hoặc trái cây.
- Tránh đồ bán rong không rõ vệ sinh, đồ quá cay, nhiều dầu mỡ, sữa hay món con chưa từng ăn.
- Đi sớm, đội mũ bảo hiểm đúng cách, không đeo tai nghe khi đi xe máy, xe đạp; dự phòng thời gian kẹt xe, mưa.
- Mang theo nước uống và áo mưa; đến điểm thi sớm để con không phải vội vã.
Chống nóng giữa tháng 6
Kỳ thi rơi vào đầu mùa hè, nhiều nơi nắng gắt. Con nên uống nước đều trong ngày, mặc quần áo sáng màu, rộng, đội mũ, tránh đứng ngoài nắng lâu trong khoảng 11–15 giờ. Bố mẹ chờ con cũng cần chỗ râm và nước.
Mệt lả, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, chuột rút là dấu hiệu kiệt sức do nóng: đưa con vào chỗ mát, nới quần áo, lau người bằng nước mát, quạt và cho uống nước từng ngụm. Con thường đỡ trong khoảng 30 phút. Nếu không đỡ, hoặc con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, gọi 115 hoặc 113.
Giữa các buổi thi
Sau buổi sáng, cho con ăn trưa nhẹ, nghỉ ngơi ở chỗ mát, có thể ngủ ngắn khoảng 20–30 phút. Hạn chế ngồi dò đáp án trên mạng; bàn lại bài đã thi thường chỉ làm con lo thêm trước buổi sau.
Bố mẹ hỏi con thấy mệt không, cần gì, thay cho hỏi được bao nhiêu điểm. Một câu như: Con làm xong là tốt rồi, giờ nghỉ đã, giúp con bước vào buổi sau nhẹ nhõm hơn.
Nếu con bị ốm đúng ngày thi
Tại mỗi điểm thi tốt nghiệp THPT đều có nhân viên y tế trực suốt thời gian thi để xử trí khi thí sinh đau ốm và đưa đi cấp cứu khi cần. Nếu con thấy không khỏe, con báo ngay với cán bộ coi thi.
Thí sinh bị ốm, tai nạn không dự thi được có thể được xét đặc cách tốt nghiệp theo quy chế, nếu đủ điều kiện và nộp hồ sơ đúng hạn. Hãy giữ mọi giấy tờ khám, nằm viện và báo ngay cho trường. Chi tiết có trong bài con bị ốm trong mùa thi.
Nếu em đang đọc bài này
Những ngày này em chỉ cần làm vài việc đơn giản: ngủ đủ, ăn bữa quen, uống nước, đi sớm. Đêm trước ngày thi, ôn nhẹ những ý chính rồi đi ngủ; đêm đó học thêm khó vào đầu, còn ngủ đủ giúp em nhớ những gì đã học.
Nếu em thấy run, tim đập nhanh khi cầm đề, hãy thở chậm vài lần, đọc câu dễ trước. Nếu em lo lắng đến mức không ăn, không ngủ được nhiều ngày, hãy nói với bố mẹ, thầy cô hoặc bác sĩ. Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với người lớn em tin và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.
Chăm sóc con tại nhà
- Cùng con giữ giờ ngủ 8–10 tiếng mỗi đêm và giờ dậy đều suốt tuần thi.
- Nấu bữa quen, chín kỹ, đủ tinh bột, đạm, rau; chia bữa phụ nhẹ như sữa, sữa chua, trái cây.
- Cho con mang bình nước riêng; nhắc con uống đều, không đợi khát.
- Không cho con uống nước tăng lực; nếu con quen uống cà phê, giữ dưới khoảng 100 mg caffeine mỗi ngày và không uống sau 15 giờ.
- Không tự cho con dùng thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc bổ não hay thuốc của người khác.
- Nếu con đau đầu, đau bụng kinh, có thể dùng paracetamol theo cân nặng, 10–15 mg/kg mỗi lần, cách ít nhất 4–6 giờ, mỗi lần không quá 1.000 mg và không quá 4 lần trong 24 giờ.
- Giữ không khí trong nhà nhẹ nhàng; tránh so sánh con với người khác và tránh hỏi điểm liên tục.
Hiểu lầm thường gặp
- Đêm trước ngày thi nên thức khuya ôn thêm cho chắc.
- Thiếu ngủ làm con chậm, dễ quên và sai cả câu đã biết. Ôn nhẹ rồi đi ngủ đúng giờ có lợi hơn.
- Uống nước tăng lực, thuốc bổ não giúp con tỉnh táo, làm bài tốt.
- Nước tăng lực không được khuyên dùng cho tuổi teen, có thể gây hồi hộp, tim nhanh, mất ngủ. Chưa có bằng chứng thuốc bổ não giúp làm bài tốt hơn.
- Ngày thi phải ăn món thật bổ, thật nhiều cho đủ sức.
- Ăn quá no hay món lạ dễ đầy bụng, buồn ngủ hoặc rối loạn tiêu hóa. Một bữa quen thuộc, vừa đủ là tốt nhất.
- Kiêng tắm, kiêng gội trong ngày thi để khỏi ốm.
- Tắm bằng nước ấm, lau khô giúp con sạch sẽ, dễ chịu trong ngày nóng và không làm con ốm.
Bố mẹ hay hỏi
+Ngày thi nên cho con ăn sáng gì?
Món quen, vừa no, dễ tiêu như phở, cháo, bánh mì trứng hoặc xôi ít, kèm sữa hoặc trái cây. Tránh món lạ, quá cay, nhiều dầu mỡ, đồ bán rong không rõ vệ sinh.
+Con mất ngủ đêm trước ngày thi thì có sao không?
Một đêm ngủ kém thường không ảnh hưởng nhiều nếu những đêm trước con ngủ đủ. Đừng cho con uống thuốc ngủ; cho con nằm nghỉ trong phòng tối, mát và dậy đúng giờ.
+Có nên cho con uống thuốc chống say nắng trước khi đi thi không?
Không có thuốc nào phòng say nắng. Cách phòng là uống nước đều, đội mũ, mặc quần áo thoáng và tránh đứng nắng lâu giữa trưa.
+Con đến kỳ kinh đúng ngày thi thì làm sao?
Chuẩn bị băng vệ sinh, quần áo dự phòng; nếu con hay đau bụng kinh, có thể dùng paracetamol theo cân nặng. Đau dữ dội, ngất hoặc ra máu rất nhiều cần đi khám.
+Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 thi ngày nào?
Năm 2026, kỳ thi diễn ra ngày 11 và 12/6, công bố điểm ngày 1/7. Học sinh lớp 12 năm nay thi năm 2027; hãy theo dõi kế hoạch mới của Bộ GD&ĐT để biết ngày chính thức.
Nguồn tham khảo
- Bộ GDĐT ban hành hướng dẫn tổ chức Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 — Bộ Giáo dục và Đào tạo
- Help your child beat exam stress — NHS (Anh)
- Heat exhaustion and heatstroke — NHS (Anh)
- How and when to give paracetamol for children — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con ốm đúng ngày thi
Nếu con chỉ sốt nhẹ, đau họng, sổ mũi mà vẫn tỉnh táo, ăn uống được, con thường vẫn đi thi được sau khi hạ sốt bằng paracetamol theo cân nặng, uống đủ nước và báo cán bộ coi thi khi thấy mệt. Nếu con li bì, khó thở, co giật, nôn liên tục không uống được, đau bụng dữ dội hay đau đầu dữ dội kèm cổ cứng, hãy đưa con đi cấp cứu ngay, đừng cố đi thi. Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh ốm hoặc tai nạn không dự thi được có thể được xét đặc cách tốt nghiệp nếu đủ điều kiện, nên hãy giữ mọi giấy tờ khám, nằm viện và báo trường ngay.
- Ăn uống mùa thi
Mùa thi không cần món đặc biệt hay thuốc bổ não: con cần ăn đủ ba bữa đúng giờ, mỗi bữa có tinh bột, đạm và rau, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Sáng ngày thi, cho con ăn món quen, vừa no, dễ tiêu, như phở, cháo, bánh mì trứng hoặc xôi ít, kèm sữa hoặc trái cây; tránh món lạ, quá nhiều dầu mỡ hay đồ bán rong không rõ vệ sinh. Nếu con nôn nhiều, đi ngoài liên tục, không uống được hoặc ngất sau ăn, hãy đưa con đi khám ngay.
- Thức khuya ôn thi
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Say nắng, sốc nhiệt ở trẻ
Khi trẻ ở lâu ngoài nắng hoặc vận động mạnh lúc trời nóng, con có thể bị kiệt sức do nóng: mệt, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, da tái, chuột rút. Đưa con vào chỗ mát, cởi bớt quần áo, làm mát bằng khăn ướt và quạt, cho uống nước hoặc oresol từng ngụm; con thường đỡ trong 30 phút. Sốc nhiệt là cấp cứu: con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran, nhiệt độ từ 40°C, hoặc không đỡ sau 30 phút làm mát. Gọi 115 hoặc 113 ngay và tiếp tục làm mát con trong lúc chờ.
- Hoảng loạn khi thi
Run tay, tim đập nhanh, khó thở, đầu óc trống rỗng khi cầm đề là phản ứng báo động của cơ thể trước căng thẳng, thường gọi là cơn hoảng sợ (cơn hoảng loạn). Cơn này đáng sợ nhưng không nguy hiểm, phần lớn kéo dài khoảng 5–20 phút rồi dịu dần, và thở chậm giúp nó qua nhanh hơn. Nếu con đau ngực khi gắng sức, ngất, hoặc khó thở không đỡ sau khi nghỉ, cần đi cấp cứu để loại trừ bệnh tim phổi. Nếu cơn hoảng loạn lặp lại nhiều lần hoặc làm con né tránh đi học, đi thi, nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
- Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi
Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine; nếu học sinh vẫn uống, Bộ Y tế Canada đặt giới hạn 2,5 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày (con nặng 45 kg là khoảng 110 mg, chưa tới một ly cà phê phin); giữ dưới khoảng 100 mg và không uống sau 15 giờ là mức an toàn dễ nhớ. Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg mỗi ngày. Caffeine giúp tỉnh trong chốc lát nhưng làm mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nếu sau khi uống con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn nhịp, khó thở, ngất hay co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
Chủ đề khác