Tâm lý và cảm xúc

Con trốn học: tìm hiểu lý do và bố mẹ nên làm gì

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Con trốn học thường là dấu hiệu con đang gặp chuyện khó: bị bắt nạt, học không theo kịp, lo âu, buồn chán, mải chơi game, bị bạn bè lôi kéo hoặc căng thẳng trong nhà. Việc đầu tiên là giữ bình tĩnh, không đánh mắng, hỏi để hiểu lý do và cùng giáo viên chủ nhiệm lập kế hoạch đưa con trở lại lớp sớm, vì nghỉ càng lâu càng khó quay lại. Đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu con trốn học kéo dài quá một tuần, buồn bã gần như cả ngày từ 2 tuần, hoặc dùng rượu bia, chất kích thích. Nếu con nói muốn chết hay tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nói muốn chết, muốn biến mất, viết lời từ biệt hoặc tự làm đau mình: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu con đang gặp nguy hiểm.
  • Con bỏ nhà đi, không liên lạc được, hoặc bị người lạ hứa hẹn việc làm, rủ đi nơi khác: báo ngay công an (113) và gọi Tổng đài 111.
  • Con bị đánh, bị đe dọa, bị ép làm điều con không muốn ở trường hay trên mạng: đưa con đến nơi an toàn, gọi 113 nếu cần.
  • Con uống nhiều thuốc, rượu hoặc chất lạ, lơ mơ, khó đánh thức: gọi 115 hoặc 113, mang theo vỏ hộp.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con trốn học hoặc không chịu đến trường kéo dài quá một tuần.
  • Con buồn hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với mọi thứ, thay đổi giấc ngủ, ăn uống từ 2 tuần trở lên.
  • Con hay kêu đau đầu, đau bụng, buồn nôn vào sáng đi học, đến cuối tuần lại khỏe.
  • Con sợ hãi khi nhắc đến trường, một nhóm bạn hay một thầy cô, có vết bầm, đồ dùng hay bị mất.
  • Con thức khuya chơi game, ở quán net, đi chơi về muộn, có bạn bè mới mà bố mẹ không biết, hoặc bắt đầu dùng rượu bia, thuốc lá điện tử.
  • Con học đuối hẳn, khó đọc, khó tập trung, thầy cô phản ánh nhiều lần.

Vì sao con trốn học

Trốn học là khi con nghỉ học, bỏ tiết mà bố mẹ không biết hoặc không đồng ý. Có trẻ trốn học để đi chơi, chơi game; có trẻ né trường vì sợ hãi, lo âu, ở nhà kêu mệt, đau bụng. Hai kiểu này khác nhau nhưng đều có một lý do phía sau mà bố mẹ cần tìm ra.

Những lý do hay gặp: bị bạn trêu chọc, bắt nạt kể cả trên mạng; sợ một thầy cô; học không theo kịp, sợ bị điểm kém hay bị gọi lên bảng; áp lực học thêm, kỳ vọng quá cao; lo âu, trầm cảm; thiếu ngủ vì thức khuya; nghiện game, điện thoại; bạn bè rủ rê; bố mẹ cãi nhau, ly hôn, nhà có biến cố. Một số trẻ có khó khăn học tập hay tăng động giảm chú ý chưa được phát hiện.

Nói chuyện với con thế nào

  • Chọn lúc cả hai đã bình tĩnh, không nói khi đang giận hay trước mặt người khác.
  • Nói điều bố mẹ biết và điều bố mẹ lo, ngắn gọn: "Cô báo con nghỉ ba buổi tuần này. Bố mẹ lo có chuyện gì đó khó khăn với con".
  • Hỏi rồi nghe hết, không cắt ngang, không vội giảng giải hay so sánh với con nhà khác.
  • Hỏi cụ thể về bạn bè, thầy cô, môn học, giờ ra chơi, đường đi học, chứ không chỉ hỏi điểm.
  • Đánh, chửi, bêu con trước họ hàng có thể khiến con trốn học giỏi hơn và giấu bố mẹ nhiều hơn.
  • Nếu con chưa muốn nói, cho con biết bố mẹ luôn sẵn sàng nghe, và có thể hỏi lại vào lúc khác.

Cùng nhà trường đưa con trở lại lớp

Gặp giáo viên chủ nhiệm sớm để biết con nghỉ những buổi nào, ở lớp con thế nào, có bị trêu chọc không. Cùng thống nhất một kế hoạch: báo nhau ngay khi con vắng, ai giúp con bù bài, xử lý chuyện bắt nạt nếu có. Nhiều trường có phòng tư vấn tâm lý học đường mà con có thể đến.

Nghỉ học càng lâu, quay lại càng khó. Nếu con lo âu nhiều, có thể cho con đi học lại từng bước, ví dụ vài tiết đầu rồi tăng dần. Những ngày con ở nhà, giữ nếp sinh hoạt như ngày đi học, không để con chơi điện thoại, game cả ngày.

Bố mẹ cũng nên biết: theo quy định đánh giá học sinh THCS, THPT của Bộ GD&ĐT, học sinh nghỉ quá 45 buổi trong một năm học thì không được xét lên lớp. Nói với con điều này một cách bình tĩnh, như một thông tin, không dùng để dọa.

Khi nào cần đến bác sĩ, chuyên gia tâm lý

Nếu con kêu đau đầu, đau bụng thường xuyên, hãy đưa con đi khám để loại trừ bệnh cơ thể trước. Nếu con trốn học hoặc không đến trường quá một tuần, buồn chán, mất ngủ, sợ hãi kéo dài, hoặc dùng rượu bia, chất kích thích, nên đưa con gặp bác sĩ nhi, bác sĩ tâm thần nhi hoặc chuyên gia tâm lý.

Chuyên gia sẽ nói chuyện riêng với con, đánh giá xem con có lo âu, trầm cảm, khó khăn học tập hay nghiện game không, và hướng dẫn cả nhà cách giúp con. Bố mẹ có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) để được tư vấn trước.

Nếu em đang đọc bài này

Nếu em đang né trường vì sợ một ai đó, vì học đuối hay vì thấy mệt mỏi mà không rõ lý do, em không hư và không phải tự chịu một mình. Hãy kể với một người lớn em tin: bố mẹ, thầy cô chủ nhiệm, cô tư vấn ở trường.

Em có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, cả ngày lẫn đêm, để được lắng nghe. Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân và thấy mình không an toàn, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đưa đón hoặc nhắn tin xác nhận với thầy cô trong những tuần đầu, như một cách giúp con, không phải theo dõi con.
  • Giữ giờ ngủ đều, 8–10 giờ mỗi đêm; không để điện thoại, máy tính trong phòng ngủ ban đêm.
  • Dành mỗi ngày một khoảng ngắn ở bên con không bàn chuyện học: ăn cơm, đi dạo, làm việc nhà cùng nhau.
  • Xem lại lịch học thêm và kỳ vọng điểm số; giảm bớt nếu con quá tải.
  • Đặt quy tắc rõ về game, điện thoại, giờ về nhà, và cùng con thống nhất hậu quả khi vi phạm.
  • Khen con những ngày con đi học đầy đủ, kể cả khi điểm chưa tốt.
  • Cất gọn thuốc trong nhà nếu con đang buồn chán hay căng thẳng nhiều.

Hiểu lầm thường gặp

Trốn học là do con hư, phải đánh cho chừa.
Phần lớn trẻ trốn học vì đang gặp một chuyện khó. Đánh mắng làm con sợ và giấu bố mẹ nhiều hơn, còn lý do thật thì vẫn còn đó.
Cho con nghỉ hẳn ở nhà một thời gian cho đỡ áp lực rồi tính.
Ở nhà càng lâu, quay lại trường càng khó. Bố mẹ và nhà trường nên tìm cách cho con đi học lại sớm, từng bước nếu cần.
Con kêu đau bụng mỗi sáng là giả vờ.
Lo âu có thể gây đau bụng, đau đầu, buồn nôn thật. Đưa con đi khám để loại trừ bệnh, rồi tìm hiểu điều gì ở trường làm con lo.

Bố mẹ hay hỏi

+Con trốn học đi chơi game thì phải làm sao?

Tìm hiểu vì sao con thích ở quán net hơn ở lớp: chán học, học đuối, có bạn rủ, hay đang trốn một chuyện khó. Đặt giới hạn rõ về game, phối hợp với thầy cô, và đưa con đi khám nếu con không tự dừng được.

+Có nên giấu nhà trường việc con trốn học không?

Không nên. Giáo viên chủ nhiệm là người giúp bố mẹ nhiều nhất: biết con ở lớp thế nào, có bị bắt nạt không, và cùng lập kế hoạch giúp con.

+Học sinh nghỉ học bao nhiêu buổi thì phải ở lại lớp?

Theo quy định đánh giá học sinh THCS, THPT của Bộ GD&ĐT, học sinh nghỉ quá 45 buổi trong một năm học thì không được xét lên lớp. Bố mẹ có thể hỏi nhà trường để biết con đã nghỉ bao nhiêu buổi.

+Con trốn học có phải bị trầm cảm không?

Không phải trẻ nào trốn học cũng trầm cảm. Nhưng nếu con buồn hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú, thay đổi giấc ngủ từ 2 tuần trở lên, hãy đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

+Con không chịu nói vì sao trốn học thì làm thế nào?

Đừng ép. Nói với con rằng bố mẹ lo và sẵn sàng nghe, hỏi thầy cô để biết thêm, và để con chọn người muốn nói chuyện: một người thân, cô tư vấn ở trường, hoặc Tổng đài 111.

Nguồn tham khảo

  1. School Avoidance: Tips for Concerned Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Worried about your teenager? — NHS (Anh)
  3. Hướng dẫn đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh phổ thông — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (Chính sách online)
  4. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con muốn bỏ học

    Khi con nói muốn bỏ học, đó thường là tín hiệu con đang gặp chuyện khó: bị bắt nạt, học không theo kịp, áp lực thi cử, lo âu, trầm cảm, mâu thuẫn gia đình hoặc bị bạn bè lôi kéo. Việc đầu tiên là giữ bình tĩnh, nghe con nói và tìm ra lý do, chưa vội đồng ý hay cấm đoán. Đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu con buồn chán, mất hứng thú với mọi thứ từ 2 tuần trở lên hoặc không đến trường quá một tuần. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.

  • Con lười học, chán học

    Trẻ chán học hiếm khi chỉ vì lười. Thường có một lý do phía sau: bài quá sức, khó khăn đọc viết hay tính toán, thiếu ngủ, điện thoại và game, bị bắt nạt, áp lực điểm số, hoặc lo âu, trầm cảm. Bố mẹ nên hỏi chuyện con, gặp cô giáo, và đưa con đi khám khi con chán học kèm buồn bã, mất hứng thú với mọi thứ từ 2 tuần trở lên, hay kêu đau đầu, đau bụng mỗi sáng đi học. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.

  • Con bị bắt nạt ở trường

    Bắt nạt là khi một hoặc nhiều bạn cố ý làm tổn thương con nhiều lần, bằng đánh, chửi, cô lập, chế giễu hoặc qua mạng. Trẻ bị bắt nạt thường không kể, nên bố mẹ cần để ý những thay đổi như sợ đi học, hay kêu đau bụng buổi sáng, đồ dùng bị mất, ít bạn hẳn đi. Khi con kể, hãy tin con, khen con đã nói ra, ghi lại sự việc và làm việc với nhà trường. Nếu con bị thương, nói đến chuyện tự làm hại bản thân, hoặc bị đe dọa tính mạng, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.

  • Con sợ đi học

    Trẻ khóc khi đến lớp trong vài tuần đầu năm học, nhất là ở mầm non và lớp 1, là chuyện thường gặp và thường giảm dần. Đáng lo khi con kéo dài nỗi sợ nhiều tuần, hay kêu đau bụng, đau đầu vào sáng ngày đi học, nghỉ học nhiều buổi. Cách giúp tốt nhất thường là cho con tiếp tục đi học đều đặn, đồng thời tìm ra lý do cùng con và nhà trường, vì nghỉ ở nhà lâu làm nỗi sợ lớn thêm. Nếu con bị bắt nạt, bị đánh, hoặc nói muốn chết, hãy hành động ngay; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) có thể tư vấn và hỗ trợ.

  • Con nghiện game

    Phần lớn trẻ chơi game nhiều không mắc rối loạn chơi game. Đáng lo khi con không tự dừng được, game được ưu tiên hơn ăn, ngủ, học và bạn bè, và tình trạng đó kéo dài nhiều tháng dù đã gây hậu quả rõ. Bố mẹ nên đặt luật theo tuổi cùng con: giờ chơi cố định, chơi sau khi xong việc, máy chơi game để ở phòng chung, không chơi sau giờ ngủ. Nếu con bỏ học, thức trắng, nổi giận dữ dội hay buồn bã thu mình, hãy đưa con đi khám bác sĩ tâm lý; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) cũng tư vấn cho gia đình.

  • Trầm cảm ở tuổi teen

    Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác