Con muốn bỏ học: bố mẹ nên nói gì và làm gì trước tiên
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Khi con nói muốn bỏ học, đó thường là tín hiệu con đang gặp chuyện khó: bị bắt nạt, học không theo kịp, áp lực thi cử, lo âu, trầm cảm, mâu thuẫn gia đình hoặc bị bạn bè lôi kéo. Việc đầu tiên là giữ bình tĩnh, nghe con nói và tìm ra lý do, chưa vội đồng ý hay cấm đoán. Đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu con buồn chán, mất hứng thú với mọi thứ từ 2 tuần trở lên hoặc không đến trường quá một tuần. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con nói muốn chết, muốn biến mất, "bỏ học rồi bỏ luôn tất cả", viết lời từ biệt hoặc tự làm đau mình: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu con đang gặp nguy hiểm.
- Con bỏ nhà đi, không liên lạc được, hoặc bị người lạ hứa hẹn việc làm, đưa đi nơi khác: báo ngay công an (113) và gọi Tổng đài 111.
- Con bị đánh, bị đe dọa, bị ép làm điều con không muốn ở trường hay trên mạng và đang sợ hãi: đưa con đến nơi an toàn, gọi 113 nếu cần.
- Con uống nhiều thuốc, rượu hoặc chất lạ: gọi 115 hoặc 113, mang theo vỏ hộp.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con buồn hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với mọi thứ, thay đổi giấc ngủ, ăn uống từ 2 tuần trở lên.
- Con không chịu đến trường quá một tuần, hoặc trốn học nhiều buổi mà không nói lý do.
- Con hay kêu đau đầu, đau bụng, khó thở vào sáng đi học, đến cuối tuần lại khỏe.
- Con sợ hãi khi nhắc đến trường, một nhóm bạn hay một thầy cô, có vết bầm, đồ dùng hay bị mất.
- Con bắt đầu dùng rượu bia, thuốc lá điện tử, đi chơi khuya, có bạn bè mới mà bố mẹ không biết.
- Con nói mình vô dụng, học cũng chẳng để làm gì, tương lai không có gì.
Vì sao con muốn bỏ học
- Học không theo kịp, hổng kiến thức nhiều năm, khó khăn đọc viết hay tăng động giảm chú ý chưa được phát hiện.
- Bị bắt nạt, bị bạn xa lánh, bị chê trước lớp, hoặc bị bắt nạt trên mạng.
- Áp lực điểm số, thi vào 10, thi tốt nghiệp, kỳ vọng quá sức, bị so sánh.
- Lo âu, trầm cảm, mất ngủ kéo dài. Ở tuổi teen, trầm cảm hay biểu hiện bằng cáu gắt, thu mình, bỏ học hơn là khóc.
- Chuyện gia đình: bố mẹ cãi nhau, ly hôn, kinh tế khó khăn, con thấy mình phải đi làm phụ giúp.
- Bạn bè rủ rê đi làm sớm kiếm tiền, nghiện game, hoặc thấy người khác bỏ học vẫn có tiền.
Nói chuyện với con thế nào
Giữ bình tĩnh khi con nói ra. Một câu như "Cảm ơn con đã nói với bố mẹ. Chắc con đã thấy rất mệt mới nghĩ đến chuyện này" giúp con chịu kể tiếp. Tránh quát, dọa, hay nói ngay "không đời nào"; con sẽ đóng cửa lại và giấu chuyện.
Hỏi để hiểu lý do thật: điều gì làm con thấy nặng nề nhất, từ bao giờ, ở trường có ai làm con sợ không. Nghe nhiều hơn nói. Nếu con buồn, mệt, nói mình vô dụng, hãy hỏi thẳng và bình tĩnh: "Có lúc nào con nghĩ đến chuyện không muốn sống nữa không?" Hỏi như vậy không làm con nảy ra ý nghĩ ấy; nếu con nói có, ở bên con và tìm trợ giúp ngay trong ngày.
Tìm cách cùng con
Khi đã hiểu lý do, cùng con chọn bước nhỏ. Bị bắt nạt thì gặp nhà trường ngay. Học không theo kịp thì cùng cô giáo tìm cách bù từng phần, giảm bớt học thêm không cần thiết. Con mệt mỏi, buồn chán kéo dài thì đưa con đi khám. Con nghỉ ở nhà càng lâu, quay lại trường càng khó, nên với con đang né trường, có thể cho con đi học lại từng phần: nửa buổi, vài tiết, rồi cả ngày.
Nếu con thật sự không hợp với con đường đang học, bố mẹ, con và nhà trường nên cùng tìm hiểu các lựa chọn học tiếp, như học nghề hay học ở trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên sau lớp 9, thay vì để con nghỉ hẳn. Quyết định này không cần làm ngay trong lúc con đang khủng hoảng; lo cho sức khỏe tinh thần của con trước.
Bác sĩ và nhà trường giúp được gì
Bác sĩ nhi khám để loại trừ bệnh cơ thể khi con hay kêu đau, rồi giới thiệu con đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần nhi nếu nghĩ đến lo âu, trầm cảm hay khó khăn học tập. Trị liệu tâm lý giúp nhiều em hiểu cảm xúc của mình và tìm cách đối phó. Thuốc, nếu cần, do bác sĩ chuyên khoa quyết định.
Giáo viên chủ nhiệm và phòng tư vấn tâm lý của trường có thể điều chỉnh để con đỡ áp lực, xử lý chuyện bắt nạt, và theo dõi con ở lớp. Nếu gia đình gặp khó khăn về kinh tế, hãy nói với nhà trường để được hướng dẫn các hỗ trợ có thể có.
Nếu em đang đọc bài này
Muốn bỏ học thường là dấu hiệu em đang mệt mỏi hoặc gặp chuyện khó, và em không phải tự giải quyết một mình. Hãy kể với một người em tin: bố mẹ, anh chị, thầy cô, cô tư vấn tâm lý ở trường. Nói rõ điều gì làm em nặng nề nhất giúp mọi người hiểu và tìm cách cùng em.
Em có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7, nếu em bị bắt nạt, bị ép buộc, hay chỉ cần ai đó lắng nghe. Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân và thấy mình không an toàn, hãy gọi 115 hoặc 113, hoặc đến ngay khoa cấp cứu gần nhất.
Chăm sóc con tại nhà
- Dành mỗi ngày một khoảng ngắn ở bên con không bàn chuyện học: ăn cơm, đi dạo, nấu ăn cùng nhau.
- Hỏi chuyện con về bạn bè, thầy cô, cảm xúc, không chỉ hỏi điểm. Nghe hết rồi mới nói.
- Giữ giờ ngủ đều, 8–10 giờ mỗi đêm với tuổi 13–18; không để điện thoại trong phòng ngủ ban đêm.
- Giảm bớt áp lực: xem lại lịch học thêm, kỳ vọng điểm số, không so sánh con với người khác.
- Gặp giáo viên chủ nhiệm sớm để biết con ở lớp thế nào và cùng có kế hoạch giúp con.
- Cất gọn thuốc trong nhà, kể cả thuốc của người lớn, nếu con đang buồn chán hay căng thẳng nhiều.
- Bố mẹ cũng cần người để tâm sự. Có thể gọi Tổng đài 111 để được tư vấn cách nói chuyện với con.
Hiểu lầm thường gặp
- Con muốn bỏ học là do hư, phải mắng cho tỉnh ra.
- Phần lớn trẻ muốn bỏ học đang gặp chuyện khó mà chưa nói được, như bị bắt nạt, học quá sức hay buồn chán kéo dài. Quát mắng làm con giấu chuyện, còn lắng nghe giúp bố mẹ tìm ra lý do.
- Cho con nghỉ ở nhà vài tuần cho khuây khỏa là tự khắc muốn đi học lại.
- Với con đang né trường, ở nhà càng lâu càng khó quay lại. Tìm nguyên nhân và cho con đi học lại từng phần thường giúp hơn.
- Hỏi con có muốn chết không sẽ gợi ý cho con.
- Hỏi thẳng, bình tĩnh không làm con nảy ra ý nghĩ ấy. Nhiều em thấy nhẹ lòng khi có người hỏi và chịu nói ra.
- Chỉ cần đi làm sớm kiếm tiền là con sẽ ổn.
- Bỏ học sớm thường làm con ít lựa chọn hơn về sau. Nếu con không hợp với con đường đang học, vẫn có những lựa chọn học tiếp như học nghề, và cần bàn bình tĩnh khi con đã ổn hơn.
Bố mẹ hay hỏi
+Con nói muốn bỏ học thì bố mẹ nên làm gì đầu tiên?
Giữ bình tĩnh, cảm ơn con đã nói và hỏi để hiểu lý do. Chưa vội đồng ý hay cấm; sau khi biết lý do mới cùng con và nhà trường tìm cách.
+Con không chịu đi học nữa có phải trầm cảm không?
Có thể, nhất là khi con buồn hoặc cáu gắt, mất hứng thú với mọi thứ, thay đổi giấc ngủ, ăn uống từ 2 tuần trở lên. Hãy đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
+Có nên ép con đi học khi con không muốn?
Nếu con không ốm, nên giúp con quay lại trường sớm, có thể từng phần, đồng thời giải quyết lý do con né trường. Nếu con có dấu hiệu trầm cảm, lo âu nặng hay nói muốn chết, hãy đưa con đi khám trước.
+Con bị bắt nạt nên muốn bỏ học thì làm sao?
Gặp ngay giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu, ghi lại sự việc và hình ảnh nếu có. Có thể gọi Tổng đài 111 để được tư vấn, và gọi 113 nếu con bị đe dọa hay hành hung.
+Con học lớp 9 không muốn học cấp 3 nữa thì sao?
Hỏi con kỹ lý do và cùng nhà trường tìm hiểu các lựa chọn như học nghề hoặc học ở trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên. Đừng quyết định trong lúc con đang căng thẳng nhất.
Nguồn tham khảo
- School Avoidance: Tips for Concerned Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Worried about your teenager? — NHS (Anh)
- 5 Action Steps to Help Someone Having Thoughts of Suicide — Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH)
- Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con lười học, chán học
Trẻ chán học hiếm khi chỉ vì lười. Thường có một lý do phía sau: bài quá sức, khó khăn đọc viết hay tính toán, thiếu ngủ, điện thoại và game, bị bắt nạt, áp lực điểm số, hoặc lo âu, trầm cảm. Bố mẹ nên hỏi chuyện con, gặp cô giáo, và đưa con đi khám khi con chán học kèm buồn bã, mất hứng thú với mọi thứ từ 2 tuần trở lên, hay kêu đau đầu, đau bụng mỗi sáng đi học. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.
- Con sợ đi học
Trẻ khóc khi đến lớp trong vài tuần đầu năm học, nhất là ở mầm non và lớp 1, là chuyện thường gặp và thường giảm dần. Đáng lo khi con kéo dài nỗi sợ nhiều tuần, hay kêu đau bụng, đau đầu vào sáng ngày đi học, nghỉ học nhiều buổi. Cách giúp tốt nhất thường là cho con tiếp tục đi học đều đặn, đồng thời tìm ra lý do cùng con và nhà trường, vì nghỉ ở nhà lâu làm nỗi sợ lớn thêm. Nếu con bị bắt nạt, bị đánh, hoặc nói muốn chết, hãy hành động ngay; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) có thể tư vấn và hỗ trợ.
- Con bị bắt nạt ở trường
Bắt nạt là khi một hoặc nhiều bạn cố ý làm tổn thương con nhiều lần, bằng đánh, chửi, cô lập, chế giễu hoặc qua mạng. Trẻ bị bắt nạt thường không kể, nên bố mẹ cần để ý những thay đổi như sợ đi học, hay kêu đau bụng buổi sáng, đồ dùng bị mất, ít bạn hẳn đi. Khi con kể, hãy tin con, khen con đã nói ra, ghi lại sự việc và làm việc với nhà trường. Nếu con bị thương, nói đến chuyện tự làm hại bản thân, hoặc bị đe dọa tính mạng, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.
- Trầm cảm ở tuổi teen
Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Con có ý định tự làm hại bản thân
Khi con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc bố mẹ thấy vết thương con tự gây ra, hãy coi đó là lời cầu cứu và đáp lại ngay trong hôm nay. Hỏi thẳng con có đang nghĩ đến chuyện tự tử không; hỏi như vậy không gieo ý nghĩ vào đầu con mà giúp con nói ra. Nếu con đã có kế hoạch, đã làm hại bản thân, hoặc bố mẹ thấy con không an toàn, hãy ở bên con, cất các vật nguy hiểm và gọi 115 hoặc 113. Trường hợp còn lại, đưa con đi khám bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý sớm, và có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) để được hướng dẫn.
- Áp lực thi cử
Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
Chủ đề khác