Sơ cứu và an toàn

Con ở nhà một mình: bao nhiêu tuổi thì được, dạy an toàn điện, bếp, người lạ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Pháp luật Việt Nam không đặt một độ tuổi cụ thể cho việc trẻ ở nhà một mình, nên bố mẹ quyết định theo mức sẵn sàng của con. Các bác sĩ nhi Hoa Kỳ cho rằng khoảng 11–12 tuổi là phù hợp để ở nhà một mình vài giờ; trẻ 8–9 tuổi chín chắn có thể ở khoảng nửa giờ, thỉnh thoảng; trẻ nhỏ hơn thì không nên. Trước khi để con ở nhà, con cần thuộc số điện thoại của bố mẹ và các số 113 (công an), 114 (cứu hỏa), 115 (cấp cứu), biết không mở cửa cho người lạ, không tự dùng bếp gas khi chưa được tập, và biết thoát ra ngoài khi có khói, cháy.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Có khói, lửa, chuông báo cháy kêu: con ra khỏi nhà ngay, không quay lại lấy đồ, rồi gọi 114 từ nhà hàng xóm hoặc điện thoại.
  • Ngửi thấy mùi gas: không bật công tắc, không bật lửa, mở cửa, ra khỏi nhà rồi mới gọi bố mẹ và 114.
  • Con hoặc em bị thương chảy máu nhiều, bất tỉnh, khó thở, co giật, bị điện giật hay bỏng: gọi 115 trước, rồi mới gọi bố mẹ.
  • Có người lạ cố vào nhà, đứng mãi trước cửa, hoặc đe dọa con: khóa cửa, gọi 113 và bố mẹ.
  • Có người lạ trên mạng hay qua điện thoại dọa nạt, đòi ảnh, đòi tiền hay hẹn gặp con: kể ngay với bố mẹ; nguy hiểm thì gọi 113.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con sợ hãi, khóc, không muốn ở nhà một mình, hay gặp ác mộng: dừng lại và nói chuyện với con, không ép.
  • Con nhiều lần quên khóa cửa, quên tắt bếp, mở cửa cho người lạ: con chưa sẵn sàng, cần có người lớn ở cùng.
  • Con có bệnh cần theo dõi (hen, động kinh, dị ứng nặng, tiểu đường): hỏi bác sĩ trước khi để con ở một mình và con phải biết dùng thuốc cấp cứu của mình.
  • Con lớn hơn phải trông em nhỏ: con nên được học sơ cứu cơ bản trước, và bố mẹ cân nhắc kỹ tuổi của cả hai.

Con đã sẵn sàng chưa

Tuổi chỉ là một phần. Một đứa trẻ sẵn sàng thường biết suy nghĩ trước khi làm, nhớ và làm theo quy định trong nhà, tự tìm việc để làm mà không chỉ ngồi xem màn hình, và tự nói rằng mình thấy ổn khi ở một mình. Hỏi thẳng con có muốn không; đừng để con ở nhà một mình khi con còn sợ.

Thử vài câu hỏi tình huống: có người gõ cửa xưng là thợ điện thì con làm gì, mất điện thì sao, em bị đứt tay thì sao. Nếu con trả lời được bình tĩnh, hợp lý, có thể bắt đầu với 15–30 phút ban ngày, lúc bố mẹ ở gần, rồi tăng dần.

Những số điện thoại con phải thuộc

  • Số di động của bố, mẹ và một người thân hoặc hàng xóm tin cậy ở gần.
  • 115: cấp cứu y tế. Có thể gọi 113 khi cần giúp đỡ y tế; 113 cũng là số công an.
  • 113: công an, khi có người lạ cố vào nhà hay đe dọa.
  • 114: cứu nạn, cứu hỏa, khi có cháy, khói, rò gas.
  • Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7): khi con bị bắt nạt, bị dọa nạt, hay cần người nghe.
  • Dán các số này ở chỗ dễ thấy và lưu trong điện thoại của con. Dặn con: khi nguy hiểm thì gọi số khẩn cấp trước, rồi mới gọi bố mẹ.

An toàn điện và bếp

  • Không chạm vào ổ cắm, dây điện, thiết bị điện khi tay ướt; không tự sửa, không cắm sạc qua đêm trên giường, gối, chăn.
  • Chỉ cho con dùng những đồ điện đã được bố mẹ hướng dẫn và tập cùng, như lò vi sóng, ấm siêu tốc. Nếu thấy dây điện bốc khói, mùi khét, tia lửa: không chạm vào, ngắt cầu dao nếu đã được dạy, rồi ra ngoài và gọi người lớn.
  • Thống nhất rõ con có được dùng bếp gas, bếp từ khi ở nhà một mình hay không. Với trẻ tiểu học, an toàn nhất là không nấu nướng; chuẩn bị sẵn đồ ăn không cần đun.
  • Không để nồi, chảo trên bếp đang bật mà đi chỗ khác. Chảo dầu bắt lửa thì không đổ nước vào; tắt bếp nếu với được an toàn, đậy vung lại, rồi ra ngoài gọi người lớn.
  • Chỉ cho con nơi để đèn pin, bình chữa cháy, hộp sơ cứu, và cách thoát ra khỏi nhà khi có cháy, nhất là ở chung cư.

Người lạ ở cửa, trên điện thoại và trên mạng

  • Không mở cửa cho bất kỳ ai bố mẹ chưa dặn trước, kể cả người xưng là thợ, shipper, người quen của bố mẹ. Nói chuyện qua cửa đóng hoặc không trả lời.
  • Không nói với người gọi điện hay người lạ rằng con đang ở nhà một mình; nói 'bố mẹ cháu đang bận, không ra máy được'.
  • Không đăng lên mạng xã hội là mình đang ở nhà một mình hay địa chỉ nhà.
  • Nếu có người lạ trên mạng xin ảnh, rủ gặp, hứa cho quà hay bảo con giữ bí mật, con kể với bố mẹ ngay; con sẽ không bị mắng.
  • Không cho bạn vào nhà khi chưa được bố mẹ cho phép.

Những thứ cần cất trước khi để con ở nhà

Cất thuốc, kể cả thuốc của ông bà, hóa chất tẩy rửa, dao sắc, bật lửa ra khỏi tầm tay, nhất là khi có em nhỏ. Rượu bia và thuốc lá, thuốc lá điện tử cũng nên cất đi. Đóng cửa sổ, cửa ban công có chấn song hoặc khóa an toàn, và dặn con không leo lên ban công, mái nhà.

Nếu nhà có bể nước, chum, giếng, hãy đậy kín. Trẻ không được tắm bồn hay đi bơi khi không có người lớn.

Chăm sóc con tại nhà

  • Viết một tờ quy định ngắn dán ở tủ lạnh: giờ về, những việc được và không được làm, ai được vào nhà, số điện thoại.
  • Hẹn con nhắn tin hoặc gọi cho bố mẹ ngay khi về đến nhà.
  • Tập trước với con: gọi thử số của bố mẹ, đóng vai người lạ gõ cửa, đi theo đường thoát khi có cháy.
  • Bắt đầu bằng những khoảng ngắn ban ngày, không phải nấu nướng, rồi tăng dần khi cả nhà thấy ổn.
  • Cho con biết một hàng xóm tin cậy có thể chạy sang khi cần.
  • Sau mỗi lần ở nhà một mình, hỏi con thấy thế nào, có gì làm con lo, và khen những việc con làm đúng.
  • Lắp thiết bị báo khói, báo khí CO nếu có thể, và chỉ cho con biết tiếng chuông của nó.

Hiểu lầm thường gặp

Con đã lên cấp 2 thì chắc chắn tự lo được.
Mức sẵn sàng khác nhau giữa các con. Có trẻ 10 tuổi bình tĩnh, có trẻ 13 tuổi vẫn sợ hoặc hay quên khóa cửa, tắt bếp. Hãy dựa vào cách con xử lý tình huống, không chỉ dựa vào tuổi.
Dặn con 'không nói chuyện với người lạ' là đủ.
Người có ý xấu thường không trông lạ, có khi xưng là người quen của bố mẹ hoặc tiếp cận qua mạng. Dạy con quy tắc cụ thể: không mở cửa cho ai bố mẹ chưa dặn, không nói mình ở nhà một mình, có chuyện lạ thì kể với bố mẹ.
Dọa con thật nhiều thì con mới cẩn thận.
Trẻ sợ hãi dễ hoảng loạn khi có chuyện. Dạy bằng lời bình tĩnh và tập tình huống, để con biết mình phải làm gì.

Bố mẹ hay hỏi

+Mấy tuổi thì để con ở nhà một mình được?

Việt Nam không quy định độ tuổi cụ thể. Bác sĩ nhi Hoa Kỳ cho rằng khoảng 11–12 tuổi là phù hợp để ở nhà vài giờ, trẻ 8–9 tuổi chín chắn chỉ nên ở khoảng nửa giờ, thỉnh thoảng; trẻ nhỏ hơn cần có người lớn.

+Có nên để con lớn trông em nhỏ không?

Chỉ khi con lớn đã ở nhà một mình ổn nhiều lần, đã học sơ cứu cơ bản và biết gọi 115. Không để trẻ trông em nhỏ đang tắm, chơi gần nước hay ăn những món dễ hóc.

+Ở nhà một mình con có được dùng bếp gas không?

Với trẻ tiểu học thì không nên. Với trẻ lớn hơn, chỉ khi bố mẹ đã tập cùng con nhiều lần và cả nhà thống nhất rõ con được nấu món gì.

+Con nên làm gì khi có người lạ gõ cửa?

Không mở cửa, không nói mình ở nhà một mình. Nếu người đó không đi, cố vào nhà hay đe dọa, con khóa cửa, gọi 113 và gọi bố mẹ.

+Mất điện khi con ở nhà một mình thì sao?

Dặn con dùng đèn pin, không dùng nến hay bật lửa, không động vào cầu dao, và gọi cho bố mẹ. Ngày nóng thì mở cửa sổ có chấn song cho thoáng và uống nước.

Nguồn tham khảo

  1. Is Your Child Ready to Stay Home Alone? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Electric Shock — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Phòng tai nạn trong nhà

    Phần lớn tai nạn của trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ngay trong nhà và có thể phòng được: ngã từ giường, cầu thang, ban công; đuối nước trong chậu, xô; bỏng nước sôi; ngộ độc thuốc, hóa chất; hóc dị vật và ngạt. Những việc quan trọng nhất là luôn có người lớn trông, cất thuốc, hóa chất, pin cúc áo lên cao và khóa lại, đổ hết nước trong chậu xô, chặn cầu thang và cửa sổ, để đồ nóng xa tầm tay con. Nếu con bất tỉnh, khó thở, co giật hay nuốt phải pin, hóa chất, gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ bị điện giật

    Khi con bị điện giật, việc đầu tiên là ngắt nguồn điện (rút phích, ngắt cầu dao) rồi mới chạm vào con; nếu không ngắt được, đứng trên vật khô và dùng vật khô không dẫn điện như cán chổi gỗ để tách con ra. Nếu con bất tỉnh, không thở hoặc thở ngáp, gọi 115 hoặc 113 và ép tim thổi ngạt ngay. Mọi trẻ bị điện giật đều cần được bác sĩ khám, kể cả khi con có vẻ bình thường, vì điện có thể làm tổn thương tim và các cơ quan bên trong mà ngoài da không thấy.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

  • Ngộ độc khí CO

    Khí CO không màu, không mùi, sinh ra khi đốt than, củi, gas, xăng dầu trong chỗ kín: bếp than tổ ong, lò than sưởi, nướng lẩu than trong phòng đóng cửa, máy phát điện hay xe nổ máy trong nhà. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt và đỡ hơn khi ra ngoài, hãy nghĩ đến CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay. Gọi 115 hoặc 113 nếu có người khó thở, lú lẫn, lơ mơ, yếu, đau ngực hoặc bất tỉnh. Cách phòng chắc chắn nhất: không bao giờ đốt than sưởi, nấu nướng bằng than hay chạy máy phát điện trong nhà kín.

  • Dạy con khi bị lạc

    Phần lớn trẻ bị lạc là do tự đi theo thứ con tò mò ở chỗ đông người, không phải do bị bắt cóc. Hãy dạy con thuộc họ tên mình, tên bố mẹ và ít nhất một số điện thoại của bố mẹ; khi lạc thì đứng yên tại chỗ, nhờ nhân viên mặc đồng phục, công an hoặc một người mẹ đang đi cùng con nhỏ, và không đi theo ai ra khỏi nơi đó. Khi không thấy con, bố mẹ tìm ngay ở chỗ nguy hiểm nhất trước (ao hồ, bể bơi, đường xe chạy, ô tô), báo ngay cho bảo vệ nơi đó và gọi 113 nếu chưa tìm thấy con sau vài phút.

  • Ép tim thổi ngạt cho trẻ

    Nếu con không phản ứng khi gọi, lay nhẹ và không thở hoặc chỉ thở ngáp, hãy gọi 115 hoặc 113 (bật loa ngoài) và bắt đầu ngay: mở đường thở, thổi ngạt 5 lần, rồi ép tim 30 lần xen 2 lần thổi, nhịp 100–120 lần mỗi phút, ép lún khoảng một phần ba bề dày ngực. Trẻ dưới 1 tuổi ép bằng hai ngón cái, hai bàn tay ôm quanh ngực; trẻ lớn hơn ép bằng gót một hoặc hai bàn tay ở nửa dưới xương ức. Nếu chỉ có một mình và chưa gọi được, làm khoảng 1 phút rồi gọi 115 hoặc 113, sau đó làm tiếp cho đến khi con thở lại hoặc nhân viên cấp cứu đến.

Chủ đề khác