Ho, sổ mũi, viêm họng

Trẻ hay la hét bị hạt xơ dây thanh: dấu hiệu, khám và cách chữa

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Hạt xơ dây thanh là hai nốt nhỏ như vết chai mọc đối nhau trên dây thanh, do con la hét, nói to, hát to nhiều làm hai dây thanh cọ xát mạnh. Con bị khàn tiếng kéo dài, giọng rè, hụt hơi, thường nặng hơn vào cuối ngày. Khàn tiếng quá 2 tuần thì đưa con đi khám tai mũi họng để nội soi thanh quản. Cách chữa chính là tập dùng giọng đúng cùng chuyên gia âm ngữ trị liệu và bỏ thói quen la hét; phần lớn trẻ không cần mổ. Con khàn tiếng kèm thở rít, khó thở thì đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con khàn tiếng hoặc mất tiếng kèm thở rít, khó thở, hõm cổ hay phần dưới lồng ngực lõm vào khi hít vào.
  • Khàn tiếng xuất hiện ngay sau khi con sặc, hóc một vật gì đó.
  • Sau va đập vào cổ, con khàn tiếng, đau cổ, nuốt đau hoặc khó thở.
  • Con chảy nước dãi, không nuốt được cả nước bọt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, dù đã cho con nghỉ giọng.
  • Khàn tiếng tăng dần qua nhiều tuần, hoặc kèm thở ồn, ngáy to dần.
  • Con hay bị khàn đi khàn lại, mỗi đợt lâu hơn.
  • Con nói mệt, hụt hơi, phải gắng sức mới nói to được, hoặc kêu đau khi nói.
  • Trẻ sơ sinh khóc khàn, khóc yếu ngay từ khi sinh.

Hạt xơ dây thanh là gì

Giọng nói được tạo ra khi hai dây thanh trong thanh quản khép lại và rung. Khi con la hét, nói to, hát to nhiều, hai dây thanh đập vào nhau quá mạnh và quá lâu. Giống như da bàn chân chai lại khi đi giày chật, ở điểm cọ xát nhiều nhất trên dây thanh mọc lên hai nốt nhỏ đối nhau, gọi là hạt xơ dây thanh (hạt dây thanh).

Khi có hạt, hai dây thanh không khép kín được nên hơi thoát ra, giọng con rè, khàn, nghe như có hơi gió, khó nói to và khó lên giọng cao. Hạt xơ dây thanh là tổn thương lành tính, không phải khối u.

Trẻ nào dễ bị

  • Trẻ hay la hét khi chơi, gọi bạn qua sân, cổ vũ, khóc thét nhiều.
  • Trẻ nói nhiều, nói to, hay nói giọng quá cao hoặc quá trầm so với giọng tự nhiên.
  • Trẻ hát trong đội văn nghệ, hợp xướng, hát karaoke to.
  • Trẻ sống trong nhà ồn, ti vi, nhạc to, cả nhà quen nói to với nhau.
  • Trẻ hay đằng hắng, có trào ngược dạ dày, viêm mũi dị ứng, hoặc sống trong nhà có khói thuốc: dây thanh bị kích ứng thêm.

Phân biệt với khàn tiếng thông thường

Khàn tiếng do cảm lạnh, viêm thanh quản thường đến cùng sổ mũi, ho, đau họng và đỡ sau 1–2 tuần. Khàn do hạt xơ dây thanh kéo dài, không có triệu chứng cảm, thường đỡ hơn vào buổi sáng hay sau khi con được nghỉ giọng và nặng lên vào cuối ngày, sau buổi la hét, hát nhiều.

Chỉ nội soi thanh quản mới biết chắc con có hạt hay không, vì khàn tiếng kéo dài ở trẻ còn có thể do u nhú thanh quản, nang dây thanh, polyp, trào ngược. U nhú thanh quản tuy hiếm nhưng làm khàn tăng dần và về sau có thể gây khó thở, nên khàn tiếng quá 2 tuần cần được khám, không chỉ đoán là do la hét.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ tai mũi họng nghe giọng con, hỏi thói quen dùng giọng, rồi nội soi thanh quản bằng một ống nhỏ có đèn qua mũi hoặc miệng để nhìn trực tiếp dây thanh. Thủ thuật nhanh, có thể gây tê tại chỗ để con đỡ khó chịu.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, với hạt xơ dây thanh do thói quen dùng giọng, điều trị đầu tiên là trị liệu giọng nói (luyện giọng) kết hợp chữa các yếu tố kèm theo như trào ngược, dị ứng; chỉ mổ khi đã điều trị nội khoa và luyện giọng mà không hiệu quả. Ở trẻ em, mổ ít khi cần, và sau mổ con vẫn phải luyện giọng, vì nếu tiếp tục la hét, hạt dễ mọc lại.

Buổi luyện giọng với chuyên gia âm ngữ trị liệu giúp con biết thở đúng, nói ở cường độ và cao độ vừa phải, thay la hét bằng cách khác. Bố mẹ nên ngồi cùng để về nhà nhắc con theo đúng cách.

Chăm sóc con tại nhà

  • Dạy con một quy tắc đơn giản: muốn gọi ai thì đi lại gần, không hét qua phòng hay qua sân.
  • Giảm tiếng ồn trong nhà: vặn nhỏ ti vi, nhạc để cả nhà không phải nói to. Bố mẹ nói nhẹ làm gương.
  • Cho con nghỉ giọng sau những buổi la hét, hát nhiều; trong lúc đang khàn, tạm nghỉ hát văn nghệ, hợp xướng.
  • Không để con nói thì thầm kéo dài, vì thì thầm cũng làm dây thanh căng và mệt.
  • Cho con uống đủ nước, mang chai nước đi học; dạy con nuốt nước bọt hoặc uống một ngụm nước thay cho đằng hắng.
  • Không hút thuốc trong nhà, giữ không khí trong phòng không quá khô khi dùng điều hòa.
  • Cùng cô giáo nhắc con trên lớp, và tìm cho con cách khác để thể hiện cảm xúc: vỗ tay, giơ tay, dùng còi khi chơi thể thao.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ khàn giọng lâu là do giọng trời sinh, lớn lên tự hết.
Khàn tiếng kéo dài quá 2 tuần cần được khám tai mũi họng. Có thể là hạt xơ dây thanh, cũng có thể là bệnh khác như u nhú thanh quản cần chữa sớm.
Có hạt xơ dây thanh là phải mổ.
Phần lớn trẻ chỉ cần luyện giọng và bỏ thói quen la hét. Mổ chỉ cân nhắc khi luyện giọng và điều trị khác không hiệu quả, và sau mổ vẫn cần luyện giọng.
Uống thuốc, ngậm thuốc là tan hạt xơ dây thanh.
Không có thuốc làm tan hạt. Thuốc chỉ dùng khi bác sĩ tìm thấy yếu tố kèm theo như trào ngược hay dị ứng.
Cho con nói thì thầm để dây thanh nghỉ.
Nói thì thầm vẫn làm dây thanh căng. Tốt hơn là nói ít, nói nhẹ ở giọng bình thường.

Bố mẹ hay hỏi

+Hạt xơ dây thanh ở trẻ có tự khỏi không?

Hạt có thể nhỏ dần khi con dùng giọng đúng và bớt la hét, nhưng nếu thói quen không đổi thì hạt thường còn. Luyện giọng với chuyên gia âm ngữ trị liệu giúp nhiều nhất.

+Trẻ 5 tuổi bị hạt xơ dây thanh có cần mổ không?

Thường không. Bác sĩ sẽ cho luyện giọng và hướng dẫn bố mẹ trước; chỉ cân nhắc mổ khi các cách đó không hiệu quả.

+Làm sao biết con khàn tiếng do hạt xơ dây thanh?

Gợi ý là con hay la hét, khàn kéo dài, nặng vào cuối ngày, không kèm cảm cúm. Muốn biết chắc phải nội soi thanh quản, nên nếu khàn quá 2 tuần hãy đưa con đi khám.

+Trẻ bị hạt xơ dây thanh có được hát không?

Trong lúc đang khàn, con nên tạm nghỉ hát. Khi đã luyện giọng, hỏi chuyên gia âm ngữ trị liệu cách hát nhẹ, đúng hơi trước khi quay lại đội văn nghệ.

+Hạt xơ dây thanh có phải ung thư không?

Không. Đây là tổn thương lành tính do dây thanh cọ xát nhiều. Dù vậy, khàn tiếng kéo dài vẫn cần khám để loại trừ các bệnh khác.

Nguồn tham khảo

  1. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng (QĐ 5643/QĐ-BYT), mục Rối loạn giọng — Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
  2. Hoarseness — Viện Quốc gia về Điếc và Rối loạn Giao tiếp Hoa Kỳ (NIDCD)
  3. Hoarseness (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị khàn tiếng

    Phần lớn trẻ khàn tiếng là do viêm thanh quản khi cảm lạnh, hoặc do la hét, hát to quá nhiều; khàn tiếng thường đỡ sau 1–2 tuần nếu con được nghỉ giọng và uống đủ nước. Đưa con đi khám tai mũi họng khi khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, khàn tăng dần, hay bị đi bị lại, hoặc trẻ dưới 2 tháng bị khàn tiếng. Con khàn tiếng kèm thở rít, khó thở, chảy dãi không nuốt được, hoặc khàn tiếng sau va đập vào cổ hay sau khi sặc thì đến cấp cứu ngay.

  • Âm ngữ trị liệu cho trẻ

    Âm ngữ trị liệu (còn gọi là ngôn ngữ trị liệu) giúp trẻ hiểu lời, nói, phát âm và giao tiếp tốt hơn, do người được đào tạo chuyên ngành ngôn ngữ trị liệu thực hiện sau khi bác sĩ khám và cho đo thính lực. Trẻ trễ mốc nói nên được đánh giá sớm thay vì chờ; phần lớn trẻ chậm nói tiến bộ tốt khi được hỗ trợ sớm. Kết quả phụ thuộc nhiều vào việc bố mẹ được hướng dẫn và tập với con mỗi ngày ở nhà. Không có thuốc nào giúp trẻ nói; hãy cẩn thận với nơi hứa "sau vài buổi con sẽ nói", kết luận bệnh khi chưa có bác sĩ khám, hoặc bán thuốc bổ não kèm gói tập.

  • Viêm thanh quản, ho ông ổng

    Ho ông ổng như tiếng chó sủa, khàn tiếng, có khi thở rít khi hít vào, hay nặng lên về đêm, ở trẻ từ khoảng 6 tháng đến 5 tuổi, thường là viêm thanh quản cấp do virus (bệnh croup). Phần lớn trẻ bị nhẹ và đỡ sau vài ngày, nhưng nên cho con đi khám trong ngày vì bác sĩ có thể cho một liều thuốc giảm sưng. Thở rít ngay cả khi con nằm yên, không khóc, là dấu hiệu nặng: đưa con đến cấp cứu ngay, cũng như khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, chảy dãi không nuốt được hoặc li bì.

  • Vỡ giọng tuổi dậy thì

    Vỡ giọng xảy ra khi thanh quản và dây thanh của bé trai lớn nhanh ở giữa tuổi dậy thì, thường trong khoảng 12–15 tuổi: giọng lúc trầm lúc cao, bị bể tiếng, hơi khàn, rồi trầm hẳn sau vài tháng đến khoảng một năm. Đây là thay đổi bình thường, không cần thuốc và không cần kiêng nói; bé gái cũng có giọng trầm hơn một chút. Đưa con đi khám nếu khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, đau khi nói, hoặc con đã 14 tuổi mà chưa có dấu hiệu dậy thì nào. Đi cấp cứu ngay nếu khàn tiếng kèm khó thở, thở rít.

  • Trào ngược dạ dày ở trẻ

    Trẻ dưới 1 tuổi hay bị trớ sữa vì van giữa thực quản và dạ dày chưa khép chặt; nếu con vẫn bú tốt, tăng cân đều và không quấy khóc nhiều thì đó là bình thường, thường đỡ nhiều sau 6 tháng khi con ngồi được và hết ở phần lớn trẻ khoảng 1 tuổi. Trẻ lớn và học sinh có thể bị ợ chua, nóng rát sau xương ức, hay nặng lên khi ăn khuya, ăn no rồi nằm, uống cà phê, nước tăng lực mùa thi. Đưa con đi khám ngay khi con nôn ra dịch xanh hoặc máu, nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú, bỏ bú, không tăng cân, hoặc có cơn ngừng thở, tím tái khi trớ.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác