Mất điện ngày nắng nóng: giữ mát cho trẻ nhỏ thế nào cho an toàn
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Khi mất điện giữa trời nóng, hãy cho con mặc một lớp đồ mỏng, đóng rèm phía nắng ban ngày và mở cửa cho gió lùa khi trời mát, lau người con bằng khăn ướt hoặc tắm nước mát, cho bú hoặc uống thường xuyên hơn, và đưa con sang nơi mát hơn nếu phòng vẫn quá nóng. Không để trẻ nhỏ ngủ trong phòng kín bí, không trùm chăn, đội mũ hay quấn chặt bé. Máy phát điện chỉ được đặt ngoài trời, xa nhà, không bao giờ trong nhà hay gara. Gọi 115 hoặc 113 nếu con lơ mơ, co giật, người nóng ran từ 40°C, li bì bỏ bú, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu, và làm mát con ngay trong lúc chờ.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con lơ mơ, li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, co giật hoặc ngất.
- Người con nóng ran, nhiệt độ từ 40°C trở lên, da đỏ khô hoặc vẫn vã mồ hôi.
- Trẻ nhỏ bỏ bú, thở nhanh, hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt (trẻ sơ sinh: sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt).
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi bố mẹ nghĩ là do trời nóng.
- Đã đưa con vào chỗ mát, làm mát và cho bú, uống 30 phút mà con không đỡ hoặc mệt hơn.
- Có người trong nhà đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ khi đang chạy máy phát điện hay đốt than: đưa mọi người ra chỗ thoáng và gọi 115 hoặc 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con quấy khóc, bú kém, nổi rôm sảy nhiều, đi tiểu ít, nước tiểu vàng sẫm trong mấy ngày mất điện.
- Con có bệnh tim, hen, bệnh mạn tính, hoặc cần máy móc chạy điện (máy khí dung, máy hút đờm) mà mất điện kéo dài.
- Con nôn hoặc tiêu chảy sau khi ăn đồ để trong tủ lạnh lúc mất điện.
Vì sao trẻ nhỏ chịu nóng kém
Trẻ nhỏ sinh nhiệt nhiều so với cơ thể bé của mình, ra mồ hôi chưa hiệu quả và không tự nói được là khát hay nóng. Trong căn phòng kín không quạt, nhiệt độ có thể lên rất cao chỉ sau vài giờ, nhất là phòng tầng trên cùng, phòng mái tôn.
Với trẻ sơ sinh, bị nóng quá khi ngủ còn làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh. Sờ gáy hoặc ngực con: nếu nóng và ướt mồ hôi, da đỏ, con đang bị nóng quá, cần bớt đồ và đưa con sang chỗ mát hơn.
Giữ phòng mát khi không có điện
- Ban ngày đóng rèm, cửa sổ phía có nắng chiếu vào; khi trời bên ngoài mát hơn trong nhà (chiều tối, ban đêm), mở cửa hai phía để gió lùa.
- Cho con ở phòng mát nhất trong nhà, thường là tầng dưới, phòng không có nắng chiếu trực tiếp.
- Quạt sạc, quạt tay giúp mát khi trời dưới khoảng 35°C. Khi nóng hơn mức đó, không hướng quạt thẳng vào con; lau mát cho con và đưa con sang chỗ mát hơn.
- Treo khăn ướt ở cửa sổ có gió, phun sương nước mát lên quần áo con; không để khăn ướt trùm lên mặt hay cũi của bé.
- Nếu nhà vẫn quá nóng và mất điện kéo dài, đưa con sang nhà người thân, hàng xóm còn điện hoặc một nơi công cộng mát hơn.
Giữ mát cho con
- Cho con mặc một lớp đồ cotton mỏng, sáng màu; trẻ nhỏ có thể chỉ mặc tã khi ở trong nhà. Không đội mũ, không quấn chặt, không đắp chăn dày.
- Lau người con bằng khăn thấm nước mát, hoặc cho con tắm nước mát (không lạnh buốt), vài lần trong ngày.
- Trẻ dưới 6 tháng: cho bú mẹ hoặc bú sữa công thức thường xuyên hơn, không cho uống nước. Trẻ lớn hơn: cho uống nước đều đặn trước khi khát, thêm canh, trái cây nhiều nước.
- Không để trẻ ngủ trong phòng kín bí, trong xe ô tô, hay trong địu, xe đẩy trùm kín vải.
- Cho bé ngủ ngửa trong cũi hoặc giường riêng, không nằm chung giường với người lớn, kể cả khi cả nhà dồn về một phòng mát.
Máy phát điện, bếp than và nến
Máy phát điện, bếp than, bếp củi sinh ra khí CO không màu, không mùi, có thể gây ngộ độc chết người trong phòng kín. Chỉ đặt máy phát ngoài trời, cách nhà ít nhất khoảng 6 m, xa cửa ra vào, cửa sổ và lỗ thông gió; không bao giờ để trong nhà, gara, gầm cầu thang hay hành lang, kể cả khi mở cửa. Không đun nấu bằng than, củi trong nhà kín.
Dùng đèn pin, đèn sạc thay cho nến. Nếu phải dùng nến, đặt xa rèm, chăn màn và ngoài tầm tay trẻ, không để nến cháy khi cả nhà đi ngủ.
Sữa, đồ ăn và thuốc khi mất điện
Hạn chế mở tủ lạnh để giữ lạnh lâu hơn. Đồ ăn đã nấu để ngoài không quá 2 giờ; đồ trong tủ lạnh đã ấm lên hoặc có mùi lạ thì bỏ, đừng tiếc. Sữa công thức pha cữ nào dùng ngay cữ đó. Sữa mẹ vắt sẵn trong tủ lạnh đã mất lạnh lâu thì hỏi nhân viên y tế trước khi cho bé bú.
Một số thuốc của con phải bảo quản lạnh (như insulin, một số siro kháng sinh, vắc xin). Đọc nhãn hoặc hỏi dược sĩ thuốc có dùng được không sau khi mất lạnh.
Chăm sóc con tại nhà
- Chuẩn bị trước mùa nóng: quạt sạc, đèn pin, sạc dự phòng đầy pin, vài gói oresol, nhiệt kế, khăn mỏng và bình nước sạch.
- Đo nhiệt độ cho con khi con nóng người, quấy hoặc mệt; ghi lại giờ đo.
- Để ý tã ướt và màu nước tiểu: nước tiểu vàng nhạt, tã ướt đều là con đủ nước.
- Khi con mệt vì nóng nhưng vẫn tỉnh: đưa vào chỗ mát nhất, cởi bớt đồ, lau người bằng nước mát rồi quạt, cho bú hoặc uống từng ngụm nhỏ; nếu sau 30 phút không đỡ, gọi 115 hoặc 113.
- Không cạo gió, xoa dầu nóng, không ủ ấm khi con nóng người.
- Lưu số 115 hoặc 113 và số điện lực khu vực trong điện thoại.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ sơ sinh phải quấn kín, đội mũ kể cả khi trời nóng để không bị gió.
- Trong nhà, bé chỉ cần mặc hơn người lớn khoảng một lớp mỏng; trời nóng mất điện thì một lớp mỏng là đủ. Quấn kín, đội mũ làm bé nóng quá, tăng nguy cơ đột tử khi ngủ.
- Trời nóng thì cho bé dưới 6 tháng uống thêm nước lọc.
- Trẻ dưới 6 tháng chỉ cần bú mẹ hoặc sữa công thức nhiều lần hơn. Cho uống nước có thể làm bé bú ít đi.
- Mở cửa máy phát điện trong nhà cho thoáng là được.
- Khí CO vẫn tích tụ dù mở cửa. Máy phát chỉ đặt ngoài trời, cách nhà ít nhất khoảng 6 m.
- Cho con tắm nước đá cho mát nhanh.
- Nước quá lạnh làm con run và khó chịu. Khi con chỉ bị nóng, dùng nước mát và quạt là đủ; nếu con có dấu hiệu sốc nhiệt, gọi 115 hoặc 113 và làm mát con liên tục trong lúc chờ.
Bố mẹ hay hỏi
+Mất điện ban đêm, cho bé ngủ thế nào cho mát?
Cho bé ngủ ngửa trong cũi hoặc giường riêng, mặc một lớp mỏng hoặc chỉ mặc tã, không đắp chăn dày, không đội mũ. Mở cửa cho gió lùa nếu bên ngoài mát hơn và dùng quạt sạc để xa, không thổi thẳng vào bé.
+Bé bị nóng quá có dấu hiệu gì?
Gáy và ngực bé nóng, ướt mồ hôi, da đỏ, bé quấy, bú kém. Bé li bì, mềm nhũn, bỏ bú, thở nhanh hay hơn 6 giờ không có tã ướt là phải đi cấp cứu.
+Trời nóng mất điện có nên cho con tắm nhiều lần không?
Có, tắm hoặc lau người bằng nước mát vài lần trong ngày giúp con dễ chịu. Lau khô, mặc đồ thoáng ngay sau khi tắm.
+Dùng máy phát điện ở ban công có được không?
Không nên, nhất là ban công chung cư hay gần cửa sổ, vì khí CO có thể bay vào nhà. Chỉ đặt máy phát ngoài trời, cách nhà ít nhất khoảng 6 m.
Nguồn tham khảo
- Protecting Children from Extreme Heat: Information for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Heatwave: how to cope in hot weather — NHS (Anh)
- Heat exhaustion and heatstroke — NHS (Anh)
- How to Prevent Carbon Monoxide Poisoning — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ và nắng nóng gay gắt
Trong đợt nắng nóng, trẻ nhỏ mất nước và bị say nóng nhanh hơn người lớn vì cơ thể điều hòa nhiệt kém và không tự biết đòi uống. Hãy giữ con trong nhà hoặc bóng râm từ khoảng 10 giờ đến 16 giờ, cho uống nước đều trước khi khát (trẻ dưới 6 tháng chỉ cần bú mẹ hoặc sữa công thức nhiều hơn, không cho uống nước), mặc đồ mỏng sáng màu, đóng rèm ban ngày và không bao giờ để con một mình trong ô tô. Con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran từ 40°C, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu: gọi 115 hoặc 113 và làm mát con ngay trong lúc chờ.
- Say nắng, sốc nhiệt ở trẻ
Khi trẻ ở lâu ngoài nắng hoặc vận động mạnh lúc trời nóng, con có thể bị kiệt sức do nóng: mệt, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, da tái, chuột rút. Đưa con vào chỗ mát, cởi bớt quần áo, làm mát bằng khăn ướt và quạt, cho uống nước hoặc oresol từng ngụm; con thường đỡ trong 30 phút. Sốc nhiệt là cấp cứu: con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran, nhiệt độ từ 40°C, hoặc không đỡ sau 30 phút làm mát. Gọi 115 hoặc 113 ngay và tiếp tục làm mát con trong lúc chờ.
- Ngộ độc khí CO
Khí CO không màu, không mùi, sinh ra khi đốt than, củi, gas, xăng dầu trong chỗ kín: bếp than tổ ong, lò than sưởi, nướng lẩu than trong phòng đóng cửa, máy phát điện hay xe nổ máy trong nhà. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt và đỡ hơn khi ra ngoài, hãy nghĩ đến CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay. Gọi 115 hoặc 113 nếu có người khó thở, lú lẫn, lơ mơ, yếu, đau ngực hoặc bất tỉnh. Cách phòng chắc chắn nhất: không bao giờ đốt than sưởi, nấu nướng bằng than hay chạy máy phát điện trong nhà kín.
- Nhiệt độ phòng và quần áo cho bé
Phòng của bé nên mát vừa phải: người lớn mặc áo mỏng thấy dễ chịu là được. Hướng dẫn của Anh lấy mốc 16–20°C; ở Việt Nam mùa nóng, nếu dùng điều hòa thì để mát nhẹ và không cho hơi lạnh thổi thẳng vào bé. Mặc cho bé nhiều hơn người lớn khoảng một lớp, sờ gáy hoặc ngực thấy ấm và khô là vừa, tay chân hơi mát là bình thường. Bé quá nóng làm tăng nguy cơ đột tử khi ngủ; bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc người lạnh, li bì, bỏ bú thì đưa đi khám ngay.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Trẻ mất nước
Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Chủ đề khác