Sơ cứu và an toàn

Dùng máy sưởi, đèn sưởi, điều hòa sưởi cho trẻ: an toàn thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Điều hòa hai chiều và máy sưởi điện dùng được cho trẻ nếu đặt đúng chỗ: làm ấm phòng vừa phải (hướng dẫn của Anh lấy mốc khoảng 16–20°C cho phòng bé ngủ), máy sưởi, đèn sưởi cách con khoảng 1–2 m, không chiếu thẳng vào người, xa rèm, chăn, nước, và tắt khi không có người lớn trong phòng. Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín vì nguy cơ ngộ độc khí CO. Không để bé ngủ cạnh máy sưởi, với túi chườm nóng hay chăn điện; ủ quá nóng làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ dưới 1 tuổi. Gọi 115 hoặc 113 nếu cả nhà cùng đau đầu, buồn nôn, lơ mơ trong phòng có bếp than, lò sưởi, hoặc con bị bỏng rộng, bỏng sâu.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Trong phòng có bếp than, lò than, máy sưởi gas mà con đau đầu, buồn nôn, nôn, lơ mơ hay khó đánh thức: mở toang cửa, đưa mọi người ra chỗ thoáng và gọi 115 hoặc 113.
  • Con bị bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, hoặc bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục do máy sưởi, đèn sưởi, túi chườm.
  • Máy sưởi bốc khói, cháy: đưa mọi người ra ngoài ngay và gọi 114 (cứu hỏa); có người bị bỏng hay ngạt khói thì gọi 115 hoặc 113.
  • Con bị điện giật khi chạm vào máy sưởi, đèn sưởi, nhất là trong nhà tắm: ngắt cầu dao trước rồi mới chạm vào con, gọi 115 hoặc 113 nếu con bất tỉnh, không thở bình thường.
  • Bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi nghĩ là do ủ ấm hay sưởi quá nóng.
  • Con người nóng ran, đỏ bừng, li bì, khó đánh thức sau khi ngủ trong phòng sưởi kín.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 5 tuổi bị bỏng do máy sưởi, đèn sưởi, túi chườm, kể cả vết nhỏ chỉ đỏ da, hoặc vết bỏng có bọng nước.
  • Con hay chảy máu cam, khô môi, ho khan, nghẹt mũi kéo dài trong những ngày bật sưởi nhiều.
  • Da con khô nứt, chàm nặng lên khi ở phòng sưởi lâu.
  • Con ho, sốt, khò khè, thở nhanh hơn bình thường trong đợt rét.

Chọn cách sưởi nào cho nhà có trẻ nhỏ

  • Điều hòa hai chiều: không có bề mặt nóng nên ít nguy cơ bỏng, làm ấm cả phòng. Không để gió nóng thổi thẳng vào con; vệ sinh lưới lọc định kỳ.
  • Máy sưởi dầu: vỏ máy vẫn nóng, máy nặng, dễ đổ; đặt chỗ phẳng, vững, có rào chắn với trẻ biết bò, biết đi.
  • Quạt sưởi, đèn sưởi halogen, đèn sưởi hồng ngoại: bóng và lưới rất nóng, dễ gây bỏng và cháy nếu gần chăn, rèm. Dùng ngắn, đặt xa con, không hướng thẳng vào người.
  • Đèn sưởi nhà tắm: nên lắp cố định trên cao, tránh xa vòi nước; bật trước vài phút để làm ấm phòng rồi mới cho con vào tắm.
  • Máy sưởi gas, lò sưởi đốt nhiên liệu: sinh khí CO; không dùng trong phòng ngủ hay phòng đóng kín.
  • Than tổ ong, than hoa, củi: tuyệt đối không dùng để sưởi trong phòng kín, kể cả cho mẹ và bé sau sinh.

Đặt máy sưởi an toàn

  • Đặt máy cách con khoảng 1–2 m, hướng làm ấm phòng, không chiếu thẳng vào người con.
  • Để máy ở chỗ phẳng, vững, xa rèm, chăn, quần áo, giấy và xa chậu nước; không phơi đồ lên máy.
  • Cắm thẳng vào ổ điện trên tường, không cắm chung ổ nối dài với nhiều thiết bị khác; rút điện khi không dùng.
  • Có rào chắn hoặc đặt cao để trẻ không chạm được vào bề mặt nóng, không kéo đổ máy.
  • Tắt máy khi không có người lớn trong phòng và khi cả nhà đi ngủ, nếu không đặt được máy xa giường, nôi.
  • Ưu tiên máy có chế độ tự ngắt khi quá nhiệt hoặc khi bị đổ.

Bé ngủ phòng sưởi: ấm vừa đủ

Trẻ dưới 1 tuổi bị ủ quá nóng có nguy cơ đột tử khi ngủ cao hơn. Hướng dẫn của Anh lấy mốc khoảng 16–20°C cho phòng bé ngủ. Không cần sưởi suốt đêm đến mức phòng nóng; làm ấm phòng trước giờ ngủ là đủ.

Mặc cho bé nhiều hơn người lớn khoảng một lớp, không đội mũ khi ngủ trong nhà, không đắp nhiều chăn dày. Sờ gáy hoặc ngực con: ấm, khô là vừa; ướt mồ hôi, nóng là đang quá ấm, hãy bớt áo hoặc hạ nhiệt độ phòng. Tay chân hơi mát là bình thường.

Không đặt nôi cạnh máy sưởi, không cho bé ngủ cùng túi chườm nóng, chai nước nóng hay chăn điện.

Không khí khô khi bật sưởi

Sưởi lâu, nhất là bằng quạt sưởi, đèn sưởi và điều hòa, làm không khí khô hơn; con có thể khô môi, khô da, nghẹt mũi, chảy máu cam. Cho con uống đủ nước, bôi kem dưỡng ẩm không mùi cho da, và có thể đặt một máy tạo ẩm phun sương mát trong phòng.

Chọn loại phun sương mát, không dùng loại xông hơi nước nóng vì nguy cơ bỏng; đặt xa tầm tay con, thay nước và vệ sinh máy thường xuyên theo hướng dẫn để không sinh nấm mốc, vi khuẩn. Thỉnh thoảng mở hé cửa cho phòng thoáng khí.

Khi có sự cố

Con bị bỏng: xả nước sạch mát đang chảy lên vết bỏng khoảng 20 phút, không chườm đá, không bôi kem đánh răng hay mỡ, không chọc bọng nước, che bằng màng bọc thực phẩm hoặc gạc sạch, rồi đưa con đi khám.

Nghi ngộ độc khí CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu làm được nhanh và an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay, kể cả khi đã thấy đỡ. Máy sưởi chập điện, cháy: ngắt cầu dao, đưa mọi người ra ngoài, gọi 114.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ưu tiên điều hòa hai chiều hoặc máy sưởi điện; không bao giờ đốt than, củi trong phòng kín.
  • Đặt máy sưởi cách con khoảng 1–2 m, không chiếu thẳng vào người, xa rèm, chăn, nước.
  • Tắt sưởi khi không có người lớn trong phòng; không để bé ngủ sát máy sưởi.
  • Làm ấm phòng vừa phải, sờ gáy con để biết con có quá nóng không.
  • Không dùng túi chườm nóng, chai nước nóng, chăn điện cho bé khi ngủ.
  • Bật sưởi lâu thì cho con uống đủ nước, dưỡng ẩm da, dùng máy tạo ẩm phun sương mát nếu cần.
  • Kiểm tra dây điện, phích cắm của máy sưởi trước mỗi mùa lạnh; dây nứt, nóng chảy thì thay.

Hiểu lầm thường gặp

Đốt than sưởi một lúc rồi mở hé cửa là không sao.
Khí CO không màu, không mùi, vẫn tích lại khi trời lạnh làm người ta khép cửa dần, nhất là lúc ngủ. Không đốt than, củi để sưởi trong phòng ở.
Trẻ sơ sinh phải sưởi thật ấm, ủ kín mới không bị lạnh.
Ủ quá nóng làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ dưới 1 tuổi. Phòng ấm vừa phải, mặc hơn người lớn khoảng một lớp là đủ.
Đặt chậu nước cạnh máy sưởi cho đỡ khô và hút khí độc.
Chậu nước không hấp thụ được khí CO, lại dễ làm trẻ ngã, đổ nước vào máy gây chập điện. Nếu không khí khô, dùng máy tạo ẩm phun sương mát đặt xa máy sưởi.
Hơ tay chân con lên máy sưởi, đèn sưởi cho nhanh ấm.
Da trẻ mỏng, dễ bỏng sâu khi để sát nguồn nhiệt. Giữ ấm bằng tất, găng, quần áo và làm ấm cả phòng.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh nằm phòng có máy sưởi được không?

Được, nếu máy đặt cách bé khoảng 1–2 m, không chiếu thẳng vào người, phòng ấm vừa phải và có người lớn trông. Không đặt nôi sát máy sưởi và không sưởi đến mức phòng nóng.

+Bật điều hòa sưởi cho bé bao nhiêu độ?

Không có một con số cố định cho mọi nhà. Hướng dẫn của Anh lấy mốc phòng bé ngủ khoảng 16–20°C; hãy sờ gáy, ngực con để chỉnh: ấm, khô là vừa, ướt mồ hôi là quá nóng.

+Có nên để máy sưởi chạy suốt đêm khi con ngủ không?

Không nên để máy sưởi sát giường, nôi hay chiếu vào con suốt đêm. Làm ấm phòng trước giờ ngủ, mặc và đắp cho con vừa đủ; nếu cần sưởi đêm, chọn điều hòa hai chiều hoặc máy đặt xa giường.

+Dùng đèn sưởi nhà tắm cho bé thế nào?

Đèn sưởi rất nóng, không để chiếu sát đầu, mặt con. Bật trước để làm ấm phòng, cho con tắm nhanh và không để con với tới đèn.

+Dùng máy sưởi gas trong nhà có an toàn không?

Máy sưởi gas sinh khí CO, nên không dùng trong phòng ngủ hay phòng đóng kín. Nhà có trẻ nhỏ nên chọn cách sưởi bằng điện; nếu có thiết bị đốt gas trong nhà, nên lắp báo khí CO.

Nguồn tham khảo

  1. Reduce the risk of sudden infant death syndrome (SIDS) — NHS (Anh)
  2. Make Baby's Room Safe: Parent Checklist — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Carbon monoxide poisoning — NHS (Anh)
  4. Burns and scalds — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Giữ ấm cho trẻ ngày rét

    Ngày rét đậm, rét hại, mặc cho con nhiều lớp áo mỏng, giữ ấm đầu, cổ, ngực, tay chân khi ra ngoài; trong nhà, bé chỉ cần mặc nhiều hơn người lớn khoảng một lớp và không đội mũ khi ngủ, vì ủ quá ấm làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ dưới 1 tuổi. Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín; máy sưởi điện đặt cách con 1–2 m, không chiếu thẳng vào người. Gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay nếu con lạnh ngắt, mềm nhũn, li bì, bỏ bú, hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ dưới 36°C dù đã được ủ ấm.

  • Ngộ độc khí CO

    Khí CO không màu, không mùi, sinh ra khi đốt than, củi, gas, xăng dầu trong chỗ kín: bếp than tổ ong, lò than sưởi, nướng lẩu than trong phòng đóng cửa, máy phát điện hay xe nổ máy trong nhà. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt và đỡ hơn khi ra ngoài, hãy nghĩ đến CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay. Gọi 115 hoặc 113 nếu có người khó thở, lú lẫn, lơ mơ, yếu, đau ngực hoặc bất tỉnh. Cách phòng chắc chắn nhất: không bao giờ đốt than sưởi, nấu nướng bằng than hay chạy máy phát điện trong nhà kín.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

  • Nhiệt độ phòng và quần áo cho bé

    Phòng của bé nên mát vừa phải: người lớn mặc áo mỏng thấy dễ chịu là được. Hướng dẫn của Anh lấy mốc 16–20°C; ở Việt Nam mùa nóng, nếu dùng điều hòa thì để mát nhẹ và không cho hơi lạnh thổi thẳng vào bé. Mặc cho bé nhiều hơn người lớn khoảng một lớp, sờ gáy hoặc ngực thấy ấm và khô là vừa, tay chân hơi mát là bình thường. Bé quá nóng làm tăng nguy cơ đột tử khi ngủ; bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc người lạnh, li bì, bỏ bú thì đưa đi khám ngay.

  • Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh

    Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.

  • Trẻ bị điện giật

    Khi con bị điện giật, việc đầu tiên là ngắt nguồn điện (rút phích, ngắt cầu dao) rồi mới chạm vào con; nếu không ngắt được, đứng trên vật khô và dùng vật khô không dẫn điện như cán chổi gỗ để tách con ra. Nếu con bất tỉnh, không thở hoặc thở ngáp, gọi 115 hoặc 113 và ép tim thổi ngạt ngay. Mọi trẻ bị điện giật đều cần được bác sĩ khám, kể cả khi con có vẻ bình thường, vì điện có thể làm tổn thương tim và các cơ quan bên trong mà ngoài da không thấy.

Chủ đề khác