Giữ ấm cho trẻ khi rét đậm, rét hại: mặc, ngủ, sưởi an toàn
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Ngày rét đậm, rét hại, mặc cho con nhiều lớp áo mỏng, giữ ấm đầu, cổ, ngực, tay chân khi ra ngoài; trong nhà, bé chỉ cần mặc nhiều hơn người lớn khoảng một lớp và không đội mũ khi ngủ, vì ủ quá ấm làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ dưới 1 tuổi. Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín; máy sưởi điện đặt cách con 1–2 m, không chiếu thẳng vào người. Gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay nếu con lạnh ngắt, mềm nhũn, li bì, bỏ bú, hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ dưới 36°C dù đã được ủ ấm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con người lạnh ngắt, mềm nhũn, nằm im bất thường, ít khóc, bỏ bú.
- Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ dưới 36°C dù đã được ủ ấm, hoặc bất kỳ trẻ nào có nhiệt độ dưới 35°C.
- Con nói líu nhíu, lẫn lộn, vụng về hẳn đi, hoặc đã run nhiều rồi tự dưng hết run mà vẫn lạnh.
- Thở chậm, thở yếu, hoặc thở nhanh, rút lõm lồng ngực, môi tím tái.
- Trong phòng có bếp than, lò than sưởi mà con đau đầu, buồn nôn, nôn, lơ mơ hay khó đánh thức: đưa mọi người ra chỗ thoáng và gọi 115 hoặc 113.
- Bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi nghĩ là do ủ ấm.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ho, sốt, khò khè, thở nhanh hơn bình thường trong đợt rét.
- Ngón tay, ngón chân, tai, má con đỏ tím, sưng, ngứa hoặc đau rát sau khi ở ngoài trời lạnh.
- Da vùng đầu ngón, mu tay chân trắng bệch, tê cứng, nổi bọng nước.
- Con bị bỏng, dù nhỏ, do máy sưởi, túi chườm hay nước nóng.
- Bé bú kém, ngủ li bì hơn mọi khi dù nhiệt độ vẫn ổn.
Vì sao ngày rét trẻ dễ ốm
Trẻ nhỏ, nhất là trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, trẻ suy dinh dưỡng mất nhiệt nhanh hơn người lớn và chưa tự nói được mình lạnh. Mùa lạnh cũng là mùa cảm lạnh, cúm, viêm phổi, hen, vì cả nhà ở trong phòng đóng kín, virus lây dễ hơn.
Khi bị lạnh, con thường run trước; trẻ sơ sinh thì da lạnh, đôi khi đỏ hồng bất thường, nằm im, bú yếu. Hạ thân nhiệt là khi nhiệt độ cơ thể tụt dưới 35°C và đây là cấp cứu.
Mặc cho con thế nào
- Mặc nhiều lớp áo mỏng thay vì một chiếc áo thật dày; lớp trong bằng cotton mềm, lớp ngoài cản gió. Nhiều lớp giữ ấm tốt hơn và dễ cởi bớt khi con nóng.
- Khi ra ngoài: mũ, khăn quàng, găng tay, tất; giữ ấm cổ và ngực. Thay ngay quần áo, tất bị ướt.
- Trong nhà, bé chỉ cần mặc nhiều hơn người lớn khoảng một lớp. Vào nhà, lên xe thì bỏ bớt mũ, áo khoác cho bé, kể cả khi phải đánh thức bé.
- Sờ gáy, lưng hoặc ngực con để biết con có đủ ấm: ấm và khô là vừa, gáy ướt mồ hôi là quá nóng. Tay chân hơi mát là bình thường.
- Ngồi ghế ô tô: không mặc áo phao, áo bông dày dưới dây đai. Cài đai trên lớp áo mỏng rồi đắp chăn hoặc áo khoác lên trên.
- Đi xe máy: hạn chế đưa trẻ nhỏ ra đường lúc gió rét; nếu phải đi, che chắn gió cho con, đội mũ bảo hiểm cho con và giữ con ấm cả tay chân.
Cho con ngủ ấm mà an toàn
Bé dưới 1 tuổi vẫn nằm ngửa trên nôi riêng, không gối, không chăn dày rời trong nôi. Muốn giữ ấm, mặc thêm cho bé một lớp áo hoặc dùng túi ngủ vừa người. Không đội mũ cho bé khi ngủ trong nhà, không trùm kín đầu.
Ủ quá ấm, đắp nhiều chăn, để nôi sát lò sưởi làm bé quá nóng và tăng nguy cơ đột tử khi ngủ. Không cho bé ngủ cùng túi chườm nóng, chăn điện, không đặt nôi cạnh máy sưởi. Không ngủ chung giường với bé để ủ ấm.
Trẻ lớn hơn ngủ chăn bình thường, mặc bộ đồ ngủ dài tay vừa người; không mặc quá nhiều lớp đến mức con vã mồ hôi.
Sưởi ấm phòng an toàn
- Không bao giờ đốt than tổ ong, than hoa, củi để sưởi trong phòng đóng kín, kể cả cho mẹ và bé sau sinh. Khí CO không màu, không mùi, có thể làm cả nhà ngộ độc khi đang ngủ.
- Máy sưởi điện, đèn sưởi, quạt sưởi đặt cách con khoảng 1–2 m, hướng làm ấm phòng, không chiếu thẳng vào người con; tắt khi không có người lớn trong phòng.
- Đặt máy sưởi ở chỗ vững, xa rèm, chăn, quần áo; có rào chắn để trẻ không chạm vào. Không phơi đồ lên máy sưởi.
- Sưởi làm không khí khô: cho con uống đủ nước, mở hé cửa cho thoáng một lúc mỗi ngày.
- Nồi nước nóng, ấm nước, phích để xa tầm với của trẻ; túi chườm nóng dễ gây bỏng da trẻ nhỏ.
Tắm, ăn uống và đi ra ngoài
Tắm cho con trong phòng kín gió bằng nước ấm, tắm nhanh rồi lau khô, mặc đồ ngay; thử nước bằng khuỷu tay trước khi cho con vào. Ngày rét có thể tắm cách ngày, ngày còn lại lau người bằng khăn ấm. Không tắm cho con quá khuya hay ở nơi lộng gió.
Cho con ăn đủ bữa, món ấm, uống nước ấm; trẻ còn bú cho bú bình thường hoặc nhiều hơn. Hạn chế đưa trẻ nhỏ ra ngoài khi trời rất lạnh, gió mạnh, nhất là từ tối muộn đến sáng sớm. Trẻ đi học, chơi ngoài trời cần được vào chỗ ấm nghỉ xen kẽ.
Chăm sóc con tại nhà
- Có một chiếc nhiệt kế phòng và một nhiệt kế điện tử đo nách để biết chắc con nóng hay lạnh.
- Mỗi sáng, chuẩn bị sẵn áo nhiều lớp, mũ, tất, găng tay cho con đi học.
- Nếu con bị lạnh: đưa vào chỗ kín gió, thay đồ ướt, quấn chăn khô, bé nhỏ thì áp da vào ngực bố hoặc mẹ; không ngâm nước nóng, không chườm túi nóng, không chà xát tay chân.
- Trước khi đi ngủ, tắt hoặc đặt máy sưởi xa nôi, giường; kiểm tra trong phòng không có bếp than.
- Cho con rửa tay bằng xà phòng khi đi học về, trước khi ăn.
- Tiêm chủng đủ mũi theo lịch; hỏi bác sĩ về tiêm cúm cho trẻ từ 6 tháng tuổi.
Hiểu lầm thường gặp
- Trời rét phải ủ thật kín, đội mũ, quấn nhiều chăn cho bé cả khi ngủ.
- Bé ủ quá ấm dễ ra mồ hôi rồi nhiễm lạnh, nổi rôm và tăng nguy cơ đột tử khi ngủ. Chỉ cần mặc hơn người lớn khoảng một lớp, không đội mũ khi ngủ trong nhà.
- Đốt than sưởi một lúc rồi mở cửa là không sao.
- Khí CO tích tụ nhanh và không ngửi thấy được. Cách an toàn là không đốt than, củi trong phòng ở; dùng chăn ấm, quần áo nhiều lớp và máy sưởi điện đặt đúng cách.
- Trời rét thì kiêng tắm cho con cả tuần.
- Con vẫn cần được làm sạch da. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió hoặc lau người bằng khăn ấm, lau khô và mặc ấm ngay.
- Tay chân bé lạnh là bé đang bị rét.
- Tay chân trẻ nhỏ thường mát hơn người. Sờ gáy, ngực để biết bé đủ ấm chưa; nếu gáy và ngực cũng lạnh, da tái, bé nằm im thì đo nhiệt độ và làm ấm bé.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh mùa đông nên mặc mấy lớp?
Nhiều hơn người lớn trong cùng phòng khoảng một lớp. Sờ gáy hoặc ngực thấy ấm, khô là vừa; gáy ướt mồ hôi thì bớt một lớp.
+Có nên cho bé ngủ cùng máy sưởi qua đêm không?
Không để máy sưởi chạy sát nôi hay chiếu vào bé suốt đêm. Nếu cần sưởi, làm ấm phòng trước khi ngủ, đặt máy cách xa 1–2 m, có người lớn trông, và không bao giờ dùng than.
+Trời rét có nên cho con đi học không?
Trẻ khỏe vẫn đi học được nếu mặc đủ ấm và giữ ấm tay chân, cổ. Theo dõi thông báo của trường và Sở GD&ĐT về việc cho học sinh nghỉ học khi rét đậm, rét hại.
+Có nên dùng túi chườm nóng ủ cho bé không?
Không nên với trẻ nhỏ. Túi chườm, chai nước nóng dễ gây bỏng và làm bé quá nóng khi ngủ; mặc thêm áo hoặc dùng túi ngủ vừa người an toàn hơn.
+Làm sao biết con bị nhiễm lạnh?
Con run, da tái lạnh, môi tím; trẻ sơ sinh có thể chỉ nằm im, bú yếu, người lạnh. Đo nhiệt độ nách: dưới 36°C ở bé dưới 3 tháng dù đã ủ ấm, hoặc con lạnh kèm li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.
Nguồn tham khảo
- Hypothermia — NHS (Anh)
- Sudden infant death syndrome (SIDS) — NHS (Anh)
- Winter Car Seat Safety Tips — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng chống rét — Báo Điện tử Chính phủ (dẫn khuyến cáo của Bộ Y tế)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị nhiễm lạnh, hạ thân nhiệt
Hạ thân nhiệt là khi thân nhiệt tụt xuống dưới 35°C, và đây là cấp cứu. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mất nhiệt nhanh hơn người lớn: bé bị lạnh có thể da tái lạnh, môi tím, li bì, bỏ bú, ít khóc hơn mọi khi. Với trẻ dưới 3 tháng, nhiệt độ dưới 36°C dù đã ủ ấm, hoặc bất kỳ trẻ nào lạnh kèm li bì, lơ mơ, thở chậm, cần gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay. Trong lúc chờ, đưa con vào chỗ kín gió, thay đồ ướt, quấn chăn khô cả đầu, cho bé áp da vào ngực mẹ hoặc bố; không ngâm nước nóng, không chườm túi chườm nóng, không chà xát tay chân.
- Ngộ độc khí CO
Khí CO không màu, không mùi, sinh ra khi đốt than, củi, gas, xăng dầu trong chỗ kín: bếp than tổ ong, lò than sưởi, nướng lẩu than trong phòng đóng cửa, máy phát điện hay xe nổ máy trong nhà. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt và đỡ hơn khi ra ngoài, hãy nghĩ đến CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay. Gọi 115 hoặc 113 nếu có người khó thở, lú lẫn, lơ mơ, yếu, đau ngực hoặc bất tỉnh. Cách phòng chắc chắn nhất: không bao giờ đốt than sưởi, nấu nướng bằng than hay chạy máy phát điện trong nhà kín.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Nhiệt độ phòng và quần áo cho bé
Phòng của bé nên mát vừa phải: người lớn mặc áo mỏng thấy dễ chịu là được. Hướng dẫn của Anh lấy mốc 16–20°C; ở Việt Nam mùa nóng, nếu dùng điều hòa thì để mát nhẹ và không cho hơi lạnh thổi thẳng vào bé. Mặc cho bé nhiều hơn người lớn khoảng một lớp, sờ gáy hoặc ngực thấy ấm và khô là vừa, tay chân hơi mát là bình thường. Bé quá nóng làm tăng nguy cơ đột tử khi ngủ; bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc người lạnh, li bì, bỏ bú thì đưa đi khám ngay.
- Con bị ho
Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.
- Cúm ở trẻ
Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.
Chủ đề khác