Mẹ đang cho con bú có tiêm vắc xin được không, mũi nào cần tránh
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Được. Gần như mọi vắc xin, kể cả vắc xin sống như sởi-quai bị-rubella hay thủy đậu, đều tiêm được khi mẹ đang cho con bú, và mẹ không cần ngừng bú hay vắt bỏ sữa sau tiêm. Hai ngoại lệ cần hỏi bác sĩ trước là vắc xin sốt vàng (chỉ tiêm khi mẹ bắt buộc phải đến vùng có bệnh) và vắc xin sốt xuất huyết (chưa dùng khi đang cho con bú). Sau tiêm, mẹ ngồi lại theo dõi ít nhất 30 phút; nếu khó thở, sưng môi mặt hay choáng thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Mẹ khó thở, thở rít, sưng môi, lưỡi hoặc mặt, nổi mẩn khắp người, choáng váng sau khi tiêm: báo ngay nhân viên y tế nếu còn ở điểm tiêm, nếu đã về nhà thì gọi 115 hoặc 113.
- Mẹ sốt cao, đau đầu dữ dội, cổ cứng, lơ mơ trong những ngày sau tiêm.
- Bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, dù mẹ hay bé vừa tiêm.
- Bé bỏ bú, li bì, khó đánh thức, hoặc thở nhanh, môi tím tái.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Mẹ sắp đi đến vùng có sốt vàng và được khuyên tiêm vắc xin sốt vàng: gặp bác sĩ trước để cân nhắc lợi hại, vì virus vắc xin có thể qua sữa.
- Mẹ muốn tiêm vắc xin sốt xuất huyết trong lúc còn cho con bú: hỏi bác sĩ, hiện vắc xin này chưa dùng cho phụ nữ đang cho con bú.
- Bé bị suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, mà mẹ định tiêm một vắc xin sống: hỏi bác sĩ của bé trước.
- Mẹ từng bị phản ứng dị ứng nặng với một mũi vắc xin trước đây.
- Chỗ tiêm của mẹ sưng đỏ lan rộng, nóng, đau tăng sau 2–3 ngày.
Vì sao vắc xin an toàn khi đang cho con bú
Vắc xin bất hoạt (cúm, uốn ván-bạch hầu-ho gà, viêm gan B, HPV, phòng dại) không chứa mầm bệnh sống, nên không thể làm bé nhiễm bệnh qua sữa. Với phần lớn vắc xin sống giảm độc lực như sởi-quai bị-rubella hay thủy đậu, các hướng dẫn chuyên môn cũng không thấy nguy cơ cho bé bú mẹ.
Ngược lại, kháng thể mẹ tạo ra sau tiêm có thể đi một phần vào sữa. Mẹ được bảo vệ cũng có nghĩa là mẹ ít mang bệnh về lây cho con trong những tháng con còn quá nhỏ để tự tiêm.
Những mũi mẹ hay được tư vấn sau sinh
- Cúm: tiêm mỗi năm, nhất là trước mùa cúm. Bé dưới 6 tháng chưa tiêm cúm được, nên người lớn quanh bé tiêm là cách bảo vệ bé.
- Sởi-quai bị-rubella và thủy đậu: nếu mẹ chưa có miễn dịch, sau sinh là thời điểm tốt để tiêm bù. Đây là vắc xin sống, nên mẹ tránh có thai ít nhất 1 tháng sau mũi tiêm.
- Viêm gan B, uốn ván-bạch hầu-ho gà, HPV: tiêm theo tư vấn của bác sĩ nếu mẹ chưa tiêm đủ.
- Phòng dại: bị chó mèo cắn thì vẫn tiêm ngay như bình thường, kể cả khi đang cho con bú.
- COVID-19 và các vắc xin khác: làm theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan y tế và tư vấn của bác sĩ khám sàng lọc.
Hai vắc xin cần hỏi kỹ trước khi tiêm
Vắc xin sốt vàng: virus trong vắc xin có thể truyền sang bé qua sữa, nên các hướng dẫn khuyên thường tránh tiêm khi đang cho con bú. Tổ chức Y tế Thế giới khuyên cân nhắc lợi hại cho từng mẹ, và tiêm khi mẹ phải đến vùng có sốt vàng mà chuyến đi không hoãn được; mẹ vẫn được khuyên tiếp tục cho con bú. Việt Nam không có sốt vàng, nên câu hỏi này chỉ đặt ra khi mẹ đi châu Phi hoặc Nam Mỹ.
Vắc xin sốt xuất huyết: Tổ chức Y tế Thế giới chưa khuyên dùng cho phụ nữ đang cho con bú vì chưa có đủ dữ liệu. Mẹ muốn tiêm thì chờ đến khi cai sữa, hoặc hỏi bác sĩ.
Mẹ tiêm có thay đổi lịch tiêm của con không
Không. Bé vẫn tiêm đủ các mũi theo lịch của mình, đúng tuổi, dù mẹ đã tiêm hay chưa. Kháng thể qua sữa không thay được vắc xin của con.
Ngược lại, khi bé tiêm hay uống vắc xin, mẹ vẫn cho bú bình thường. Cho bú ngay trước hoặc trong lúc tiêm còn giúp bé đỡ đau.
Khi đi tiêm
- Nói với bác sĩ khám sàng lọc rằng mẹ đang cho con bú, bé bao nhiêu tháng, bé có bệnh gì đặc biệt không.
- Mẹ đang sốt cao hoặc ốm nặng thì hoãn đến khi khỏe; ho nhẹ, sổ mũi thường vẫn tiêm được.
- Ngồi lại điểm tiêm ít nhất 30 phút sau tiêm để được theo dõi.
- Sốt nhẹ, đau mỏi chỗ tiêm một hai ngày là phản ứng thường gặp. Mẹ dùng paracetamol khi cần và vẫn cho con bú.
Chăm sóc con tại nhà
- Sau tiêm, cho con bú như mọi ngày; không cần vắt bỏ sữa hay giãn cữ bú.
- Chườm mát chỗ tiêm nếu đau, uống đủ nước, nghỉ ngơi khi mệt.
- Nếu sốt hay đau nhiều, mẹ dùng paracetamol đúng liều ghi trên hộp; paracetamol dùng được khi cho con bú.
- Rửa tay trước khi bế và cho con bú, nhất là khi mẹ đang ốm.
- Giữ phiếu hoặc sổ tiêm của mẹ cùng sổ tiêm của con để lần sau bác sĩ biết mẹ đã tiêm gì.
Hiểu lầm thường gặp
- Đang cho con bú thì không được tiêm gì, đợi cai sữa đã.
- Gần như mọi vắc xin đều tiêm được khi cho con bú. Chờ đến khi cai sữa khiến mẹ và con thiếu bảo vệ đúng lúc con còn nhỏ nhất.
- Tiêm xong phải vắt bỏ sữa một hai ngày.
- Không cần. Sữa sau tiêm vẫn an toàn cho con; mẹ cho bú như thường.
- Mẹ tiêm rồi thì con khỏi phải tiêm.
- Kháng thể qua sữa chỉ hỗ trợ thêm. Con vẫn cần tiêm đủ các mũi theo lịch của mình.
Bố mẹ hay hỏi
+Mẹ cho con bú tiêm phòng cúm được không?
Được, và nên tiêm mỗi năm. Vắc xin cúm dạng tiêm là vắc xin bất hoạt, không gây cúm cho mẹ hay con.
+Đang cho con bú có tiêm sởi-quai bị-rubella được không?
Được. Đây là vắc xin sống nhưng không gây hại cho bé bú mẹ; mẹ chỉ cần tránh có thai ít nhất 1 tháng sau tiêm.
+Mẹ bị chó cắn khi đang cho con bú có tiêm phòng dại được không?
Được, và phải tiêm ngay trong ngày. Vắc xin phòng dại dùng được cho mẹ đang cho con bú.
+Sau tiêm vắc xin mẹ bị sốt có cho con bú được không?
Được. Sốt nhẹ sau tiêm không làm sữa có hại cho con; mẹ uống đủ nước, dùng paracetamol nếu cần và tiếp tục cho bú.
+Mẹ cho con bú có tiêm vắc xin sốt xuất huyết được không?
Hiện chưa nên. Tổ chức Y tế Thế giới chưa khuyên dùng vắc xin này khi đang cho con bú; hỏi bác sĩ về thời điểm tiêm sau khi cai sữa.
Nguồn tham khảo
- Using vaccines during breastfeeding — NHS Specialist Pharmacy Service
- Vaccines and vaccination against yellow fever: WHO position paper, June 2013 — WHO
- WHO position paper on dengue vaccines, May 2024 — WHO
Cập nhật 22/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mẹ cho con bú uống thuốc
Phần lớn thuốc thông thường mẹ vẫn dùng được khi cho con bú, và mẹ hiếm khi phải ngừng cho bú vì uống thuốc. Paracetamol và ibuprofen để hạ sốt, giảm đau thường dùng được nếu uống đúng liều ghi trên hộp; nên tránh aspirin để giảm đau, codein và thuốc thông mũi dạng uống. Với mọi thuốc khác, kể cả thuốc nam, thuốc bắc và sản phẩm lợi sữa, hãy nói với bác sĩ, dược sĩ là mình đang cho con bú trước khi dùng. Nếu sau khi mẹ uống thuốc con li bì, bú kém hẳn hay khó thở, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Cho con bú khi mẹ ốm
Với phần lớn bệnh thường gặp như cảm lạnh, cúm, sốt, viêm họng, tiêu chảy hay COVID-19, mẹ vẫn nên tiếp tục cho con bú: sữa mẹ mang kháng thể giúp con chống lại bệnh, còn ngừng bú đột ngột dễ làm mất sữa và tắc tia sữa. Mẹ rửa tay trước khi bế con và đeo khẩu trang khi ho, sổ mũi. Khi cần dùng thuốc, luôn báo bác sĩ hoặc dược sĩ là mình đang cho con bú; paracetamol thường dùng được, còn aspirin, codein và thuốc thông mũi dạng uống nên tránh. Chỉ một số ít bệnh hoặc thuốc khiến mẹ phải tạm ngừng hay không cho bú, và việc đó do bác sĩ quyết định.
- Người nhà tiêm gì khi có trẻ sơ sinh
Quan trọng nhất là mẹ tiêm khi mang thai: vắc xin uốn ván theo Tiêm chủng mở rộng, và hỏi bác sĩ sản về vắc xin có thành phần ho gà và vắc xin cúm trong thai kỳ, vì kháng thể của mẹ truyền sang bảo vệ con những tuần đầu. Bố, ông bà, anh chị và người chăm bé nên tiêm cúm mỗi năm, tiêm nhắc ho gà nếu bác sĩ khuyên, có đủ 2 mũi sởi, và tiêm trước khi gặp bé ít nhất 2 tuần. Người đang ho, sốt thì tránh xa bé; bé dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc ho đến tím tái, ngừng thở thì đi cấp cứu ngay.
- Tiêm cúm cho trẻ
Nên tiêm. Vắc xin cúm dùng được cho trẻ từ 6 tháng tuổi và cần tiêm nhắc mỗi năm vì virus cúm thay đổi hằng năm. Trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần, những năm sau chỉ cần 1 mũi; trẻ từ 9 tuổi chỉ cần 1 mũi mỗi năm. Vắc xin không ngăn được mọi ca cúm nhưng giảm rõ nguy cơ bị nặng, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ có bệnh hen, tim, thận, tiểu đường. Ở Việt Nam đây là vắc xin dịch vụ, chưa có trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
- Vắc xin sốt xuất huyết
Từ tháng 5/2024, Việt Nam đã cấp phép một vắc xin phòng sốt xuất huyết, tiêm dịch vụ cho trẻ từ 4 tuổi, gồm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo dùng cho trẻ 6–16 tuổi ở vùng lưu hành cao, vì ở trẻ dưới 6 tuổi vắc xin kém hiệu quả hơn. Vắc xin giảm nguy cơ mắc và nằm viện nhưng không phòng được mọi ca, nên con vẫn cần chống muỗi. Đã tiêm mà con sốt, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu hay li bì thì vẫn đưa con đến bệnh viện ngay.
- Chăm sóc sau tiêm
Sau tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút, rồi về nhà để ý con thêm 24–48 giờ. Sưng, đỏ, đau chỗ tiêm và sốt nhẹ là phản ứng thường gặp, hay bắt đầu trong ngày đầu và tự hết sau vài ngày; chỉ cần chườm mát, cho con bú, uống nhiều hơn và dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt từ 38,5°C hoặc khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, li bì hoặc co giật. Con dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C thì vẫn đưa đi khám ngay, kể cả khi vừa tiêm.
Chủ đề khác