Có nên tiêm cúm cho trẻ: tuổi tiêm, số mũi và thời điểm tốt nhất
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Nên tiêm. Vắc xin cúm dùng được cho trẻ từ 6 tháng tuổi và cần tiêm nhắc mỗi năm vì virus cúm thay đổi hằng năm. Trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần, những năm sau chỉ cần 1 mũi; trẻ từ 9 tuổi chỉ cần 1 mũi mỗi năm. Vắc xin không ngăn được mọi ca cúm nhưng giảm rõ nguy cơ bị nặng, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ có bệnh hen, tim, thận, tiểu đường. Ở Việt Nam đây là vắc xin dịch vụ, chưa có trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Trong vòng vài phút đến vài giờ sau tiêm, con khó thở, thở rít, khò khè, sưng môi, mặt, mí mắt hoặc lưỡi.
- Nổi mề đay lan nhanh khắp người, kèm nôn, đau bụng, chóng mặt, da tái, tay chân lạnh.
- Con mềm nhũn, li bì, khó đánh thức, hoặc co giật sau tiêm.
- Con đang bị cúm mà thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được: đi cấp cứu ngay.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Sau tiêm, con sốt từ 39°C, hoặc sốt kéo dài quá 48 giờ.
- Chỗ tiêm sưng đỏ lan rộng, nóng, đau tăng dần sau 2–3 ngày, hoặc có mủ.
- Con có bệnh mạn tính (hen, tim bẩm sinh, bệnh thận, tiểu đường, động kinh) hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch: hỏi bác sĩ để tiêm sớm trong mùa.
- Lần tiêm cúm trước con có phản ứng nặng, hoặc từng bị hội chứng Guillain-Barré trong 6 tuần sau một mũi cúm: hỏi bác sĩ trước khi tiêm tiếp.
- Con dưới 5 tuổi hoặc có bệnh mạn tính bị sốt cao, đau mỏi người đột ngột trong mùa cúm: đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus.
Vì sao nên tiêm cúm cho con
Cúm khác cảm lạnh thông thường: con sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, mệt lả, thường phải nghỉ học cả tuần. Một số trẻ bị viêm phổi, viêm tai, lên cơn hen, hiếm hơn là viêm cơ tim, viêm não. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh mạn tính dễ bị nặng và phải nằm viện hơn.
Trẻ đi học là nhóm lây cúm mạnh nhất trong cộng đồng. Tiêm cho con cũng giúp bảo vệ ông bà, em nhỏ dưới 6 tháng chưa tiêm được và người mang thai trong nhà.
Hiệu quả của vắc xin thay đổi theo từng năm, tùy độ khớp giữa vắc xin và virus đang lưu hành. Ngay cả năm vắc xin khớp kém, trẻ đã tiêm nếu bị cúm thường nhẹ hơn, ít biến chứng hơn trẻ chưa tiêm.
Lịch tiêm theo tuổi
- Dưới 6 tháng tuổi: chưa tiêm được. Cách bảo vệ con là mẹ tiêm cúm khi mang thai và mọi người lớn trong nhà tiêm cúm.
- Từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi, tiêm lần đầu: 2 mũi, cách nhau ít nhất 4 tuần. Những năm sau: mỗi năm 1 mũi.
- Trẻ dưới 9 tuổi trước đây mới tiêm 1 mũi: bác sĩ có thể cho tiêm 2 mũi trong năm nay để đủ liều cơ bản.
- Từ 9 tuổi trở lên: mỗi năm 1 mũi.
- Liều lượng và loại vắc xin theo tuổi do bác sĩ ở cơ sở tiêm chủng chọn. Các loại vắc xin cúm được cấp phép đều có tác dụng; bố mẹ không cần chờ một loại cụ thể.
- Vắc xin cúm tiêm cùng buổi với các vắc xin khác được, không cần tiêm riêng.
Tiêm vào thời điểm nào trong năm
Ở Việt Nam cúm có quanh năm. Miền Bắc thường tăng vào mùa đông xuân, miền Nam tăng vào mùa mưa. Mỗi năm Tổ chức Y tế Thế giới chọn lại các chủng virus cho vắc xin, nên mũi năm ngoái không bảo vệ đủ cho năm nay.
Nên tiêm khi cơ sở tiêm chủng có vắc xin của mùa mới, trước đợt cao điểm ở nơi gia đình sống. Cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để tạo kháng thể. Nếu đã lỡ, tiêm muộn trong mùa vẫn có ích; không cần chờ đến năm sau.
Phản ứng sau tiêm và những ai cần hỏi bác sĩ
Vắc xin cúm dạng tiêm đang dùng ở Việt Nam chứa virus đã bất hoạt, không làm con bị cúm. Phản ứng hay gặp là đau, đỏ, sưng chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt, quấy trong 1–2 ngày. Phản ứng dị ứng nặng rất hiếm và thường xảy ra trong 30 phút đầu, vì vậy con cần ở lại điểm tiêm để được theo dõi.
Con không tiêm khi dưới 6 tháng tuổi hoặc từng bị sốc phản vệ với vắc xin cúm. Con đang sốt cao, ốm nặng thì hoãn đến khi khỏi; ho nhẹ, sổ mũi thường vẫn tiêm được. Theo hướng dẫn hiện nay của CDC Hoa Kỳ, trẻ dị ứng trứng, kể cả từng phản ứng nặng với trứng, vẫn tiêm được vắc xin cúm và không cần biện pháp gì thêm ngoài việc theo dõi như mọi mũi tiêm; bố mẹ chỉ cần báo cho bác sĩ khám sàng lọc.
Tiêm rồi có còn bị cúm không
Có thể, vì có nhiều chủng virus và hiệu quả vắc xin không đạt 100%. Nhưng trẻ đã tiêm thường bị nhẹ hơn, ít phải nằm viện hơn. Ngoài tiêm cúm, rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho, cho con nghỉ học khi bị sốt và đeo khẩu trang khi chăm người ốm vẫn cần thiết.
Sau tiêm một hai ngày con sốt, ho, sổ mũi thường là do con mắc một virus khác, hoặc nhiễm cúm từ trước khi vắc xin kịp có tác dụng.
Chăm sóc con tại nhà
- Xem sổ tiêm chủng để biết con đã từng tiêm cúm chưa và đã tiêm mấy mũi; mang sổ khi đi tiêm.
- Đặt lịch nhắc mỗi năm vào thời điểm cơ sở tiêm chủng có vắc xin mùa mới; với trẻ tiêm lần đầu, đặt thêm lịch cho mũi 2 sau 4 tuần.
- Kể với bác sĩ khám sàng lọc nếu con đang ốm, có dị ứng, có bệnh mạn tính hoặc từng phản ứng với vắc xin.
- Ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút sau tiêm, về nhà tiếp tục để ý con trong 24–48 giờ.
- Nếu con sốt và khó chịu sau tiêm, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách ít nhất 4–6 giờ; chườm mát chỗ tiêm nếu sưng đau.
- Người lớn trong nhà, nhất là ông bà và người mang thai, cũng nên tiêm cúm mỗi năm.
Hiểu lầm thường gặp
- Tiêm cúm xong con sẽ bị cúm.
- Vắc xin cúm dạng tiêm chứa virus đã bất hoạt, không gây được bệnh cúm. Sốt nhẹ, mệt 1–2 ngày là phản ứng của cơ thể khi tạo miễn dịch.
- Năm ngoái tiêm rồi thì năm nay không cần tiêm nữa.
- Kháng thể giảm dần và virus cúm thay đổi mỗi năm, nên con cần tiêm nhắc hằng năm bằng vắc xin của mùa mới.
- Con khỏe mạnh, ít ốm thì không cần tiêm cúm.
- Trẻ khỏe mạnh vẫn có thể bị cúm nặng; số liệu của CDC Hoa Kỳ cho thấy khoảng 3 trong 10 trẻ phải nằm viện vì cúm trước đó không có bệnh nền nào. Con cũng có thể mang cúm về lây cho ông bà, em nhỏ.
- Con dị ứng trứng thì không được tiêm cúm.
- Theo hướng dẫn hiện nay, trẻ dị ứng trứng vẫn tiêm được vắc xin cúm. Bố mẹ báo cho bác sĩ để được tư vấn và theo dõi phù hợp.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ mấy tháng thì tiêm cúm được?
Từ đủ 6 tháng tuổi. Trẻ dưới 6 tháng chưa tiêm được, nên mẹ và người lớn trong nhà tiêm cúm để bảo vệ con.
+Tiêm cúm cho trẻ mấy mũi?
Trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần, sau đó mỗi năm 1 mũi. Trẻ từ 9 tuổi chỉ cần 1 mũi mỗi năm.
+Tiêm cúm có tác dụng bao lâu?
Khoảng một mùa cúm, tức khoảng một năm. Vì vậy con cần tiêm nhắc mỗi năm.
+Tiêm cúm có được tiêm cùng các vắc xin khác không?
Được. Vắc xin cúm có thể tiêm cùng buổi với các vắc xin khác theo lịch của con. Bác sĩ sẽ tiêm ở các vị trí khác nhau.
+Con đang bị cúm có tiêm được không?
Nên đợi con khỏi sốt, khỏe lại rồi mới tiêm. Đã bị cúm một lần trong năm vẫn nên tiêm vì có nhiều chủng cúm khác nhau.
+Tiêm cúm xong con bị sốt phải làm sao?
Sốt nhẹ trong 1–2 ngày là thường gặp. Cho con uống nhiều nước, mặc thoáng, dùng paracetamol theo cân nặng khi con khó chịu; đi khám nếu sốt từ 39°C hoặc quá 48 giờ.
Nguồn tham khảo
- Influenza (seasonal) (fact sheet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Flu vaccine for children — NHS (Anh)
- Flu Vaccines and People with Egg Allergies — CDC (Hoa Kỳ)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Cúm ở trẻ
Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.
- Lịch tiêm chủng
Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.
- Sốt sau tiêm
Sốt nhẹ, quấy khóc, sưng đỏ chỗ tiêm là phản ứng thường gặp sau tiêm, hay xuất hiện trong 24 giờ đầu và tự hết sau 1–2 ngày. Riêng vắc xin sởi hoặc sởi-quai bị-rubella có thể gây sốt, nổi ban nhẹ khoảng 7–11 ngày sau tiêm. Có thể cho con dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt và khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, tím tái, li bì hoặc co giật; đưa con đi khám nếu sốt từ 39°C hoặc sốt quá 48 giờ.
- Tiêm nhắc lại tuổi đi học
Trước khi con vào lớp 1, bố mẹ nên rà sổ tiêm chủng xem con đã đủ các mũi của chương trình tiêm chủng mở rộng chưa: bạch hầu-ho gà-uốn ván, bại liệt, sởi và sởi-rubella, viêm não Nhật Bản đủ 3 mũi. Khi nhập học mầm non và tiểu học, nhà trường phối hợp với trạm y tế kiểm tra tiền sử tiêm chủng và hẹn tiêm bù mũi còn thiếu. Ở tuổi 4–6, nhiều vắc xin dịch vụ cần một mũi nhắc, như bạch hầu-ho gà-uốn ván-bại liệt, sởi-quai bị-rubella, thủy đậu; đến khoảng 7 tuổi, chương trình tiêm nhắc uốn ván-bạch hầu giảm liều (Td) cho trẻ, thường tổ chức ở trường. Lỡ mũi nào thì tiêm bù, không cần tiêm lại từ đầu.
- Tiêm nhiều mũi cùng lúc
Tiêm nhiều vắc xin trong cùng một buổi là an toàn, đã được nghiên cứu kỹ, và không làm hệ miễn dịch của con bị quá tải hay yếu đi. Mỗi ngày trẻ đã tiếp xúc với rất nhiều mầm bệnh khi ăn, bú, chơi; vài loại vắc xin cùng lúc chỉ là một phần nhỏ so với số đó. Tiêm cùng buổi giúp con được bảo vệ sớm, bớt số lần đi tiêm và không bị trễ lịch. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu sau tiêm con khó thở, sưng môi, mặt, lưỡi, nổi mề đay lan nhanh hoặc co giật.
- Chăm sóc sau tiêm
Sau tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút, rồi về nhà để ý con thêm 24–48 giờ. Sưng, đỏ, đau chỗ tiêm và sốt nhẹ là phản ứng thường gặp, hay bắt đầu trong ngày đầu và tự hết sau vài ngày; chỉ cần chườm mát, cho con bú, uống nhiều hơn và dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt từ 38,5°C hoặc khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, li bì hoặc co giật. Con dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C thì vẫn đưa đi khám ngay, kể cả khi vừa tiêm.
Chủ đề khác