Dinh dưỡng và chiều cao

Nước uống cho trẻ: nước đun sôi, nước lọc RO hay nước đóng chai

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước, kể cả khi trời nóng. Từ 6 tháng đến 1 tuổi, cho con uống vài ngụm nước đun sôi để nguội bằng cốc trong bữa ăn; nước pha sữa công thức luôn phải đun sôi và dùng khi còn từ 70°C trở lên, kể cả nước đóng chai. Từ 1 tuổi, con uống được nước đun sôi để nguội, nước đóng chai có nhãn rõ ràng, hoặc nước lọc RO từ máy được thay lõi đúng hạn; chọn loại nào cũng được miễn là sạch. Nếu con tiêu chảy, nôn và hơn 6 giờ không đi tiểu, li bì hoặc không uống được, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con tiêu chảy, nôn nhiều và hơn 6 giờ không đi tiểu (trẻ sơ sinh: sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt).
  • Con li bì, khó đánh thức, mắt trũng, môi khô, không uống được hoặc nôn hết mọi thứ.
  • Nhiều người trong nhà cùng nôn, tiêu chảy dữ dội sau khi uống cùng một nguồn nước, và con có dấu hiệu mất nước kể trên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Trẻ dưới 6 tháng bị tiêu chảy hoặc nôn: đi khám trong ngày để bác sĩ hướng dẫn bù nước.
  • Phân có máu hoặc nhầy máu.
  • Tiêu chảy kéo dài quá 7 ngày, hoặc nôn kéo dài quá 2 ngày.
  • Nước trong nhà có mùi lạ, màu vàng, đục, có cặn, hoặc gia đình dùng nước giếng chưa từng xét nghiệm.
  • Con khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân bất thường.

Mỗi lứa tuổi uống nước thế nào

  • Dưới 6 tháng, bú mẹ hoàn toàn: không cần nước, kể cả trời nóng; con khát thì cho bú nhiều hơn. Sữa mẹ có hơn 80% là nước.
  • Dưới 6 tháng, bú sữa công thức: chỉ cần sữa pha đúng tỷ lệ; khi trời nóng có thể thêm vài ngụm nước đun sôi để nguội ngoài các cữ sữa.
  • 6–12 tháng: khi bắt đầu ăn dặm, cho con vài ngụm nước đun sôi để nguội bằng cốc trong bữa ăn; sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là thức uống chính.
  • Từ 1 tuổi: nước lọc và sữa là đồ uống chính. Trẻ mầm non khoảng 1–5 cốc nước nhỏ mỗi ngày cùng sữa; học sinh tiểu học khoảng 1,3–1,5 lít nước mỗi ngày theo Bộ Y tế, nhiều hơn khi trời nóng, vận động hay ốm.

Nước đun sôi, nước RO, nước đóng chai: khác nhau thế nào

Nước đun sôi diệt được vi khuẩn, virus trong nước, nên là lựa chọn an toàn và rẻ nhất cho trẻ nhỏ. Đun sôi không loại được kim loại nặng hay hóa chất; nếu nguồn nước nghi nhiễm bẩn, như nước giếng chưa xét nghiệm, cần xử lý hoặc dùng nguồn khác.

Nước lọc RO (thẩm thấu ngược) loại được phần lớn vi khuẩn, cặn và nhiều chất hòa tan, nhưng cũng loại gần hết khoáng chất. Trẻ lấy canxi, sắt, kẽm chủ yếu từ sữa và thức ăn, nên uống nước RO không làm con thiếu chất nếu con ăn uống đa dạng. Điều quan trọng là máy phải được thay lõi lọc, vệ sinh bình chứa đúng hạn của nhà sản xuất; lõi để quá hạn có thể thành nơi vi khuẩn phát triển.

Nước đóng chai có nhãn, hạn dùng, của cơ sở được cấp phép thì uống được cho trẻ từ 1 tuổi. Nước đóng chai không vô trùng, và nước khoáng thiên nhiên có thể nhiều muối khoáng, nên không dùng để pha sữa cho em bé hay cho trẻ dưới 1 tuổi uống hằng ngày. Bình nước lớn dùng chung nên để nơi mát, tránh nắng, vệ sinh vòi rót.

Nước pha sữa công thức

  • Dùng nước sạch của gia đình đun sôi mới cho mỗi lần pha, để nguội không quá 30 phút, khi nước còn từ 70°C trở lên, rồi mới cho bột vào. Nước nóng như vậy diệt được vi khuẩn có thể có trong bột sữa.
  • Nước RO hay nước đóng chai cũng phải đun sôi như nước thường trước khi pha; nước đóng chai không vô trùng.
  • Không dùng nước khoáng có ga, nước khoáng nhiều muối, nước để trong phích từ hôm trước.
  • Pha xong, làm nguội nhanh dưới vòi nước, thử trên cổ tay trước khi cho bú.

Giữ nước uống sạch trong nhà

Đun nước mỗi ngày, để trong bình có nắp đậy, rót ra cốc sạch thay vì cho con uống trực tiếp từ vòi bình chung. Cốc, bình nước của con rửa mỗi ngày bằng nước rửa bát, để khô.

Mùa mưa lũ, khi nước máy bị đục hoặc gia đình dùng nước giếng, nước mưa, cần đun sôi kỹ mọi nước uống và nước pha sữa. Nếu nghi nguồn nước nhiễm bẩn, có thể hỏi trạm y tế hoặc trung tâm y tế địa phương về việc xét nghiệm nước.

Chăm sóc con tại nhà

  • Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn: không cho uống nước lọc, nước đường, nước cam thảo; khát thì cho bú.
  • Từ khoảng 6 tháng, tập cho con uống nước đun sôi để nguội bằng cốc trong bữa ăn.
  • Pha sữa công thức bằng nước đun sôi mới, còn từ 70°C trở lên, kể cả khi dùng nước RO hay nước đóng chai.
  • Nếu dùng máy lọc RO, ghi ngày thay lõi lên máy và thay đúng hạn.
  • Chọn nước đóng chai có nhãn, hạn dùng rõ ràng; không dùng nước khoáng có ga cho trẻ nhỏ.
  • Để nước lọc mát sẵn trong tầm với của con thay cho nước ngọt, nước ép.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ sơ sinh phải cho uống nước tráng miệng sau mỗi lần bú.
Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần nước, kể cả để tráng miệng. Cho uống nước làm con bú ít đi và dễ nhiễm khuẩn.
Nước RO là nước chết, uống vào trẻ bị thiếu chất, còi xương.
Trẻ lấy khoáng chất chủ yếu từ sữa và thức ăn, không phải từ nước. Nước RO sạch, máy được bảo dưỡng đúng hạn, uống được khi con ăn uống đa dạng.
Nước khoáng đóng chai sạch hơn nước đun sôi nên pha sữa cho con tốt hơn.
Nước đóng chai không vô trùng, một số loại nhiều muối khoáng. Nước pha sữa vẫn phải đun sôi và dùng khi còn từ 70°C.
Nước đun sôi để nguội để mấy ngày vẫn dùng được.
Nước để lâu, mở nắp nhiều lần dễ nhiễm bẩn trở lại. Đun nước mỗi ngày, đậy kín; nước pha sữa đun mới cho mỗi lần pha.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ 6 tháng uống nước lọc RO được không?

Với trẻ dưới 1 tuổi, nên dùng nước đun sôi để nguội, kể cả khi nước đã qua máy RO. Từ 1 tuổi, con uống được nước RO từ máy được bảo dưỡng đúng hạn.

+Trẻ dưới 6 tháng có cần uống nước không?

Không, nếu con bú mẹ hoàn toàn, kể cả khi trời nóng. Trẻ bú sữa công thức có thể cần vài ngụm nước đun sôi để nguội khi trời nóng.

+Có pha sữa cho con bằng nước RO hay nước đóng chai không cần đun được không?

Không nên. Nước pha sữa cần đun sôi và dùng khi còn từ 70°C để diệt vi khuẩn có thể có trong bột sữa.

+Trẻ 2 tuổi uống nước khoáng được không?

Thỉnh thoảng thì không sao, nhưng không nên dùng thay nước uống hằng ngày, nhất là loại nhiều muối hay có ga. Nước đun sôi để nguội hoặc nước lọc sạch là đủ.

+Nước máy đun sôi có an toàn cho trẻ không?

Có, nếu nước máy trong, không mùi lạ. Đun sôi diệt vi khuẩn; khi nước đục, có cặn hay có mùi, hãy báo đơn vị cấp nước và dùng nguồn khác cho con.

Nguồn tham khảo

  1. Drinks and cups for babies and young children — NHS (Anh)
  2. How to make up baby formula — NHS (Anh)
  3. Safe preparation, storage and handling of powdered infant formula: guidelines — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  4. Quyết định 3958/QĐ-BYT: Hướng dẫn dinh dưỡng bữa ăn học đường — Bộ Y tế (qua Viện Dinh dưỡng)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ uống bao nhiêu nước

    Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, học sinh tiểu học cần trung bình 1,3–1,5 lít nước mỗi ngày, học sinh THCS 1,6–2 lít, học sinh THPT 1,6–2,4 lít; trẻ mầm non cần ít hơn, khoảng 1–5 cốc nước lọc nhỏ cùng 2–3 cốc sữa. Con cần uống nhiều hơn khi trời nóng, khi vận động nhiều hoặc khi ốm. Cách kiểm tra đơn giản nhất là nước tiểu: vàng nhạt, trong là con uống đủ. Nếu con hơn 6 giờ không đi tiểu, li bì hoặc nôn không giữ được nước, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ dưới 6 tháng uống nước

    Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước, kể cả khi trời nóng: sữa mẹ có hơn 80% là nước, con khát thì cho bú nhiều hơn. Trẻ bú sữa công thức chỉ cần sữa pha đúng tỷ lệ; riêng khi trời nóng có thể cho thêm vài ngụm nước đun sôi để nguội ngoài các cữ sữa. Cho uống nước lọc, nước đường, nước cam thảo hay nước rau làm con bú ít sữa đi và dễ nhiễm khuẩn. Con tiêu chảy, nôn thì uống oresol theo hướng dẫn của bác sĩ; con hơn 6 giờ không có tã ướt, li bì hay bỏ bú thì đưa đi khám ngay.

  • Cách pha sữa công thức

    Bột sữa công thức không vô trùng, nên WHO khuyên pha bằng nước đã đun sôi và để nguội không quá 30 phút, khi nước còn từ 70°C trở lên, để diệt vi khuẩn. Rót nước vào bình trước, rồi cho đúng số thìa bột gạt ngang bằng thìa đi kèm hộp, không pha đặc hay loãng hơn. Làm nguội rồi thử trên cổ tay trước khi cho bú; pha cữ nào dùng cữ đó, sữa con bú dở thì đổ đi. Nếu con nôn nhiều, tiêu chảy kèm li bì, hoặc sau 48 giờ đầu hơn 6 giờ không có tã ướt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ mất nước

    Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Đồ ngọt, nước ngọt, trà sữa

    Tổ chức Y tế Thế giới khuyên đường tự do (đường thêm vào đồ ăn, đồ uống, cả đường trong mật ong và nước ép) dưới 10% năng lượng mỗi ngày, tốt nhất dưới 5%. Bộ Y tế khuyên học sinh tiểu học dùng dưới 15 g đường mỗi ngày, học sinh THCS và THPT dưới 25 g; một lon nước ngọt hay một cốc trà sữa có thể đã vượt mức này. Trẻ dưới 2 tuổi không nên ăn uống đồ có thêm đường. Nếu con khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân, rồi nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

Chủ đề khác