Trẻ có quầng thâm mắt: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Quầng thâm mắt ở trẻ phần lớn vô hại: do da quanh mắt mỏng và sẫm màu sẵn theo gia đình, do nghẹt mũi kéo dài vì viêm mũi dị ứng hay VA to, do chàm khiến con dụi mắt, hoặc do ngủ không đủ. Nếu con ngáy to, thở há miệng, có lúc ngừng thở khi ngủ, nên đưa con đi khám tai mũi họng. Đi cấp cứu ngay nếu vùng quanh mắt sưng đỏ, đau kèm sốt, hoặc mắt bầm tím sau va đập đầu dù con không bị đập vào mắt. Nên khám sớm nếu con thâm mắt kèm da xanh xao, dễ bầm tím, sốt hay đau xương kéo dài.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Vùng quanh mắt và mí mắt sưng đỏ, nóng, đau, lan nhanh, nhất là kèm sốt; hoặc mắt lồi ra, đau khi đưa mắt, nhìn mờ, nhìn đôi.
- Mắt bầm tím, thâm quanh mắt hoặc bầm sau tai sau khi con bị ngã, va đập đầu, dù con không bị đập trực tiếp vào mắt.
- Thâm quanh mắt sau va đập đầu kèm nôn nhiều, lơ mơ, đau đầu tăng, co giật, chảy máu hoặc dịch trong từ mũi, tai.
- Con ngừng thở khi ngủ hơn 20 giây, hoặc da, môi tái, tím, xám đi.
- Mí mắt, môi, mặt hoặc lưỡi sưng nhanh kèm khó thở, khò khè, khó nuốt: gọi 115 hoặc 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ngáy to gần như mọi đêm, thở há miệng, thở khó, có lúc ngừng thở hoặc thở hắt khi ngủ; ban ngày buồn ngủ, khó tập trung, cáu gắt.
- Thâm mắt kèm da xanh xao, dễ bầm tím, chảy máu cam hay chảy máu chân răng lâu cầm, có chấm đỏ trên da, sốt hoặc đau xương kéo dài.
- Thâm hoặc sưng quanh mắt chỉ một bên, ngày càng rõ, hoặc kèm mắt lồi, sụt cân, con mệt.
- Nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi kéo dài nhiều tuần, chảy nước mũi đặc hoặc có mùi hôi một bên.
- Da quanh mắt đỏ, khô, ngứa, bong vảy làm con dụi mắt liên tục.
- Thâm mắt kèm mệt mỏi, ăn kém, sụt cân, hoặc con đã ngủ đủ mà vẫn uể oải nhiều tuần.
Vì sao trẻ có quầng thâm mắt
- Theo gia đình: da vùng mi dưới rất mỏng, các tĩnh mạch nhỏ bên dưới dễ lộ màu xanh tím; có trẻ sẵn nhiều sắc tố quanh mắt. Kiểu thâm này có từ nhỏ, bố mẹ hoặc anh chị em cũng có, và không phải bệnh.
- Nghẹt mũi kéo dài: viêm mũi dị ứng do mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, hoặc VA to làm máu ở các tĩnh mạch quanh mũi và mắt lưu thông chậm, vùng dưới mắt sẫm lại. Trẻ dị ứng lâu ngày còn hay dụi mũi, có nếp ngang trên sống mũi, ngủ há miệng.
- Chàm, viêm da quanh mắt: ngứa làm con dụi, gãi, da dày và sẫm màu dần.
- Ngủ không đủ hoặc ngủ không ngon: thức khuya, xem màn hình trước khi ngủ, ngáy, ngừng thở khi ngủ. Da tái đi khi mệt làm quầng thâm rõ hơn.
- Khóc nhiều, dụi mắt, cảm lạnh kéo dài cũng làm mắt thâm, sưng tạm thời.
- Rất hiếm khi quầng thâm là dấu hiệu bệnh nặng như bệnh máu hay khối u; khi đó gần như luôn có thêm dấu hiệu khác như da xanh, bầm tím, sốt, đau xương, mắt lồi.
Khi nào thâm mắt liên quan đến giấc ngủ và VA
Amidan và VA to có thể chắn đường thở khi con ngủ, gây ngáy và ngừng thở khi ngủ (ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ). Con ngủ chập chờn, hay đổi tư thế, thở há miệng, có khi đái dầm; ban ngày buồn ngủ, kém tập trung, hiếu động, cáu gắt. Ngưng thở khi ngủ kéo dài không được chữa có thể ảnh hưởng đến học tập, hành vi, tăng trưởng và tim.
Nếu con ngáy gần như mọi đêm, bố mẹ có thể quay một đoạn video ngắn lúc con ngủ để bác sĩ xem. Bác sĩ tai mũi họng sẽ khám, có thể cho đo giấc ngủ, và bàn với gia đình việc điều trị.
Phân biệt với mắt bầm do va đập và sưng quanh mắt
Mắt bầm sau khi bị đập trực tiếp vào mắt thường tự tan trong 2–3 tuần; chườm lạnh (bọc khăn, không áp đá trực tiếp lên da) 10–20 phút mỗi lần trong 1–2 ngày đầu, và đi khám nếu con nhìn mờ, nhìn đôi, đau đầu không dứt, hoặc sau 3 tuần chưa hết. Nhưng nếu con bị va đập ở đầu mà mắt thâm tím dù không bị đập vào mắt, hoặc bầm sau tai, đó có thể là dấu hiệu chấn thương đầu nặng và cần đi cấp cứu ngay.
Sưng đỏ, nóng, đau quanh mắt kèm sốt có thể là nhiễm trùng mô quanh mắt (viêm mô tế bào quanh ổ mắt), cần kháng sinh sớm; mắt lồi, đau khi đưa mắt, nhìn mờ là cấp cứu.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi về giấc ngủ, ngáy, nghẹt mũi, dị ứng, chàm, chế độ ăn và tiền sử gia đình, rồi khám mũi, họng, da, mắt. Phần lớn trẻ không cần xét nghiệm. Nếu con xanh xao, mệt, ăn kém, bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu để xem có thiếu máu hay bệnh khác không. Với viêm mũi dị ứng, bác sĩ có thể khuyên rửa mũi nước muối và thuốc chống dị ứng phù hợp với tuổi; thuốc xịt mũi có corticoid chỉ dùng khi bác sĩ kê. Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi.
Nếu em đang đọc bài này
Quầng thâm mắt ở tuổi em hay do thức khuya, dùng điện thoại trước khi ngủ, nghẹt mũi hoặc đơn giản là da em vốn vậy, giống bố hay mẹ. Ngủ đủ, đi ngủ đúng giờ và cất điện thoại trước khi ngủ khoảng một giờ thường giúp nhiều hơn mọi loại kem. Đừng tự mua kem trị thâm, kem trộn hay miếng dán không rõ nguồn gốc; da quanh mắt rất mỏng, dễ kích ứng. Nếu em hay mệt, ngủ ngáy, ngạt mũi kéo dài, hãy nói với bố mẹ để đi khám.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con ngủ đủ giấc theo tuổi, đi ngủ và thức dậy đúng giờ; tắt màn hình ít nhất một giờ trước khi ngủ.
- Giữ phòng ngủ thông thoáng, sạch bụi: giặt chăn gối, ga đệm hằng tuần bằng nước nóng, bỏ bớt thú bông, xử lý chỗ ẩm mốc, không cho chó mèo vào giường.
- Không hút thuốc trong nhà và trên xe.
- Khi con nghẹt mũi, rửa hoặc nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý; không dùng thuốc co mạch mũi cho trẻ dưới 6 tuổi.
- Nếu da quanh mắt khô, bôi một lớp mỏng kem dưỡng ẩm không mùi; cắt móng tay ngắn, nhắc con không dụi mắt.
- Để ý và ghi lại tiếng ngáy, kiểu thở của con khi ngủ, quay video ngắn nếu thấy con ngừng thở hoặc thở hắt.
- Không bôi kem trị thâm, kem trộn, kem có corticoid hay đắp lát chanh, nghệ quanh mắt con.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ thâm mắt là do thiếu máu hoặc gan nóng, phải uống thuốc mát gan.
- Phần lớn quầng thâm ở trẻ do da mỏng theo gia đình, nghẹt mũi hoặc ngủ không đủ. Thiếu máu thường làm da, môi, lòng bàn tay xanh xao hơn là làm thâm mắt; nếu lo, bác sĩ cho xét nghiệm máu. Thuốc mát gan không chữa được quầng thâm.
- Chỉ cần mua kem trị thâm là hết.
- Kem không giải quyết được nguyên nhân như dị ứng mũi hay thiếu ngủ, và da mi mắt trẻ rất dễ kích ứng. Kem trộn, kem không rõ thành phần có thể chứa corticoid làm mỏng da.
- Con ngáy là con ngủ ngon.
- Ngáy to gần như mọi đêm, nhất là kèm ngừng thở, thở há miệng, là dấu hiệu đường thở bị cản trở khi ngủ, cần cho con đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ có quầng thâm mắt có sao không?
Thường không sao, hay do da mỏng theo gia đình, viêm mũi dị ứng hoặc thiếu ngủ. Đi khám nếu con ngáy to, ngừng thở khi ngủ, nghẹt mũi kéo dài, hoặc thâm mắt kèm da xanh, bầm tím, sốt, đau xương.
+Viêm mũi dị ứng có làm thâm mắt không?
Có. Nghẹt mũi kéo dài làm máu ở vùng dưới mắt lưu thông chậm, mắt trông thâm. Kiểm soát dị ứng tốt thì quầng thâm thường nhạt bớt.
+Trẻ thâm mắt có phải do thiếu ngủ không?
Có thể. Thức khuya, ngủ không sâu, ngáy, ngừng thở khi ngủ đều làm quầng thâm rõ hơn. Cho con ngủ đủ giờ và đều đặn mỗi ngày rồi xem quầng thâm có đỡ không.
+Trẻ thâm mắt có cần xét nghiệm máu không?
Phần lớn không cần. Bác sĩ sẽ cho xét nghiệm nếu con có thêm dấu hiệu như xanh xao, mệt, ăn kém, dễ bầm tím, chảy máu, sốt kéo dài.
+Có kem nào bôi cho trẻ hết thâm mắt không?
Không nên tự bôi kem trị thâm cho trẻ. Chữa nguyên nhân như dị ứng, nghẹt mũi, thiếu ngủ mới giúp; da khô quanh mắt chỉ cần kem dưỡng ẩm không mùi.
Nguồn tham khảo
- Allergic rhinitis — NHS (Anh)
- Sleep Apnea in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Head injury and concussion — NHS (Anh)
- Periorbital cellulitis — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Viêm mũi dị ứng ở trẻ
Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.
- Trẻ ngủ ngáy
Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.
- Sưng mí mắt ở trẻ
Sưng mí mắt ở trẻ hay gặp nhất do muỗi, côn trùng đốt, dụi mắt, dị ứng, lẹo hoặc đau mắt đỏ, và thường đỡ sau vài ngày. Sưng do côn trùng đốt hay dị ứng thường ngứa; sưng do nhiễm trùng thì đau, nóng, đỏ khi chạm vào. Đưa con đến cấp cứu ngay nếu mí và vùng quanh mắt sưng đỏ, nóng, căng kèm sốt, mắt lồi, đau khi đưa mắt, nhìn mờ hay nhìn đôi, vì đó có thể là nhiễm trùng hốc mắt; hoặc nếu sưng mặt, môi kèm khó thở, khó nuốt. Sưng mí cả hai mắt buổi sáng kèm phù chân, tiểu ít cần đi khám trong ngày để kiểm tra thận.
- Chàm sữa, viêm da cơ địa
Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.
- Trẻ thiếu máu thiếu sắt
Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ sơ sinh ngủ ngày cày đêm
Trẻ sơ sinh ngủ khoảng 16–17 giờ mỗi ngày nhưng chỉ 1–2 giờ một giấc, và chưa có nhịp ngủ ngày đêm đều đặn cho đến khoảng 4 tháng tuổi, nên ngủ nhiều ban ngày, thức nhiều ban đêm là chuyện thường gặp. Ban ngày cho con ra chỗ sáng, chơi và trò chuyện; ban đêm để đèn mờ, cho bú, thay tã rồi đặt con ngủ lại, không chơi. Trong những tuần đầu, nếu con ngủ quá 4 giờ mà chưa dậy thì đánh thức con bú. Con li bì, khó đánh thức, bỏ bú, hoặc dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C thì đưa đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác