Trẻ sơ sinh

Trẻ bị lồi rốn (thoát vị rốn): có tự khỏi không, khi nào cần mổ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Thoát vị rốn là khối phồng mềm ở rốn, to lên khi con khóc, rặn và xẹp xuống khi con nằm yên, gặp ở khoảng 1 trong 5 trẻ sơ sinh. Phần lớn tự liền khi con lớn, khoảng 9 trên 10 trẻ đã khỏi trước 4 tuổi, nên thường chỉ cần theo dõi. Không dán đồng xu hay băng ép rốn. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu khối phồng cứng, không xẹp khi con nằm yên, đỏ hoặc tím, kèm đau, nôn, bỏ bú.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Khối phồng ở rốn căng cứng, không xẹp xuống khi con nằm yên hay ngủ.
  • Khối phồng hoặc da trên nó đỏ, tím sẫm, rất đau khi chạm vào.
  • Con khóc thét, quấy liên tục như bị đau, kèm nôn, nhất là nôn ra dịch màu xanh lá.
  • Bụng con chướng căng, con bỏ bú hoặc bỏ ăn, không đi ngoài, không đánh hơi.
  • Con có các dấu hiệu trên kèm sốt, hoặc trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Bố mẹ thấy rốn con lồi lên lần đầu: nên cho con đi khám để bác sĩ xác định đúng là thoát vị rốn.
  • Khối phồng to dần theo thời gian, hoặc đến khoảng 1–2 tuổi vẫn rất to.
  • Con đã 4 tuổi mà rốn vẫn lồi.
  • Da trên khối phồng bị trầy, loét, hoặc rốn rỉ dịch.
  • Ngoài rốn, con còn có khối phồng ở bẹn hoặc bìu.

Thoát vị rốn là gì

Trong bụng mẹ, dây rốn đi qua một lỗ nhỏ ở thành bụng của con. Sau sinh, lớp cơ quanh lỗ này thường khép lại. Khi cơ chưa khép hết, một phần nhỏ ruột hoặc mỡ trong bụng có thể đẩy ra dưới da rốn, tạo thành khối phồng. Đó là thoát vị rốn.

Khối phồng thường mềm, không đau, to cỡ hạt đậu đến vài centimet. Nó phồng lên khi con khóc, ho, rặn hoặc ngồi, và xẹp khi con nằm yên. Ấn nhẹ thường thấy khối lọt vào trong.

Có tự khỏi không

Phần lớn có. Lỗ cơ nhỏ dần khi con lớn và tự liền, nhiều trẻ khỏi trong 1–2 năm đầu, khoảng 9 trên 10 trẻ đã khỏi trước 4 tuổi. Độ rộng của lỗ cơ dưới da cho biết khả năng tự liền rõ hơn là khối phồng lồi cao hay thấp.

Trong thời gian chờ, con vẫn sinh hoạt, ăn ngủ, chơi, tắm và tiêm chủng bình thường. Không cần kiêng bế, kiêng cho con khóc hay kiêng vận động.

Khi nào cần mổ

Mổ thường chỉ đặt ra khi con đã khoảng 4–5 tuổi mà lỗ thoát vị chưa liền, hoặc lỗ quá rộng, khối thoát vị to dần. Bác sĩ ngoại nhi sẽ khám, đo lỗ thoát vị và quyết định thời điểm. Đây là ca mổ nhỏ, thường về trong ngày.

Rất hiếm khi ruột bị kẹt lại trong túi thoát vị (thoát vị nghẹt). Khi đó khối phồng cứng, không xẹp, đỏ hoặc tím, con đau, nôn, bỏ bú. Đây là cấp cứu cần mổ sớm.

Phân biệt với những tình trạng khác ở rốn

  • Rốn lồi: rốn nhô ra nhưng khi con khóc không to thêm, không có lỗ cơ bên dưới. Đây chỉ là hình dạng rốn, không phải bệnh.
  • U hạt rốn: cục thịt nhỏ màu hồng đỏ, ướt ở giữa rốn sau khi cuống rốn rụng. Bác sĩ có thể chấm thuốc cho khô.
  • Thoát vị bẹn: khối phồng ở bẹn hoặc bìu, khác thoát vị rốn ở chỗ thường cần mổ sớm hơn. Có khối ở bẹn thì đưa con đi khám.
  • Thoát vị trong dây rốn, hở thành bụng: thấy ngay lúc sinh, ruột lộ ra ngoài hoặc nằm trong màng, được xử trí ngay ở bệnh viện. Thoát vị rốn thông thường thì khác, da rốn che kín hoàn toàn.

Chăm sóc con tại nhà

  • Để yên khối phồng. Không dán đồng xu, không dán băng dính, không quấn đai hay băng ép rốn.
  • Cho con bú, chơi, tắm bình thường; không cần ngăn con khóc vì sợ rốn lồi thêm.
  • Thỉnh thoảng sờ nhẹ khối phồng lúc con nằm yên xem có mềm, xẹp được không. Chụp ảnh lại để so sánh sau mỗi vài tháng.
  • Giữ con đi ngoài đều; nếu con táo bón, rặn nhiều, hãy hỏi bác sĩ cách xử trí.
  • Đưa con đi khám định kỳ để bác sĩ theo dõi kích thước lỗ thoát vị.
  • Ghi nhớ dấu hiệu thoát vị nghẹt: khối cứng, không xẹp, đỏ tím, con đau, nôn. Khi thấy, đưa con đi cấp cứu ngay.

Hiểu lầm thường gặp

Dán đồng xu hoặc băng chặt rốn thì rốn sẽ hết lồi.
Đồng xu, băng dính hay đai ép không giúp lỗ cơ liền nhanh hơn, lại dễ làm loét, viêm da rốn. Lỗ thoát vị tự liền khi cơ thành bụng của con khỏe lên.
Con khóc nhiều nên mới bị lồi rốn.
Thoát vị rốn có từ khi sinh do lỗ cơ ở rốn chưa khép. Khóc chỉ làm khối phồng hiện rõ hơn lúc đó, không gây ra bệnh và không làm bệnh nặng thêm.
Cắt rốn không khéo nên con bị lồi rốn.
Thoát vị rốn không do cách cắt hay buộc dây rốn. Đó là lớp cơ quanh rốn khép lại chậm.
Thoát vị rốn phải mổ sớm, càng để lâu càng nguy hiểm.
Phần lớn trẻ tự khỏi nên thường chờ đến khoảng 4–5 tuổi. Biến chứng nghẹt rất hiếm; bác sĩ ngoại nhi sẽ quyết định khi nào cần mổ.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị lồi rốn bao lâu thì hết?

Nhiều trẻ khỏi trong 1–2 năm đầu, phần lớn khỏi trước 4 tuổi. Nếu đến khoảng 4–5 tuổi vẫn còn, bác sĩ ngoại nhi sẽ bàn chuyện mổ.

+Thoát vị rốn có đau không?

Thường không đau. Nếu khối phồng cứng, không xẹp, đỏ tím và con đau, nôn thì đó là dấu hiệu nghẹt, cần đi cấp cứu ngay.

+Có nên ấn rốn vào cho con không?

Không cần. Bố mẹ có thể sờ nhẹ để xem khối có mềm và xẹp được không, nhưng không ấn mạnh, không cố đẩy khi khối đang cứng.

+Trẻ thoát vị rốn có được tiêm phòng không?

Được. Thoát vị rốn không ảnh hưởng đến lịch tiêm chủng; con tiêm theo lịch bình thường.

+Lồi rốn có ảnh hưởng đến sức khỏe sau này không?

Phần lớn tự khỏi và không để lại ảnh hưởng gì. Trường hợp cần mổ thì kết quả thường tốt, hiếm khi tái phát.

Nguồn tham khảo

  1. Umbilical Hernia in Babies & Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Umbilical hernia — NHS (Anh)
  3. Umbilical hernia — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Chăm sóc rốn sơ sinh

    Cuống rốn thường khô và tự rụng khi con được khoảng 1–2 tuần tuổi, có bé sớm hơn hoặc muộn tới 3 tuần. Cách chăm tốt nhất là giữ rốn sạch và khô, để hở, không băng kín, không bôi gì lên rốn khi bác sĩ không dặn. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu vùng da quanh rốn tấy đỏ lan rộng, sưng, chảy mủ hôi, rốn chảy máu không cầm, hoặc con sốt, lạnh người, bỏ bú, li bì.

  • Thoát vị bẹn

    Thoát vị bẹn là khối phồng ở bẹn hoặc bìu (ở bé gái là bẹn hoặc môi lớn), to lên khi con khóc, rặn và nhỏ lại khi con nằm yên. Bệnh gặp ở khoảng 3–5 trên 100 trẻ đủ tháng, nhiều hơn hẳn ở trẻ sinh non, và khác thoát vị rốn ở chỗ không tự khỏi nên cần mổ, thường sớm sau khi phát hiện. Nếu khối phồng cứng, đau, không xẹp khi con nằm yên, đỏ hoặc tím, kèm nôn, con có thể bị thoát vị nghẹt: đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Lịch khám trẻ sơ sinh

    Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ sơ sinh khóc nhiều

    Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.

  • Trẻ bị táo bón

    Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.

  • Trẻ bị nôn

    Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.

Chủ đề khác