Trẻ bị tóc bạc sớm: nguyên nhân và khi nào cần xét nghiệm
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Phần lớn trẻ và tuổi teen có vài sợi tóc bạc là do di truyền: bố, mẹ, ông bà cũng bạc sớm, và con vẫn khỏe mạnh. Nên đưa con đi khám khi tóc bạc nhiều, bạc nhanh, không ai trong nhà bị, hoặc kèm mệt, xanh xao, tê bì tay chân, dấu hiệu bệnh tuyến giáp, con ăn chay hay ăn uống kém; bác sĩ có thể cho xét nghiệm vitamin B12, sắt, tuyến giáp. Một chỏm tóc trắng kèm mảng da trắng cũng cần khám. Khi tóc bạc do thiếu B12 hay bệnh tuyến giáp, chữa đúng bệnh có thể giúp tóc đỡ bạc; ngoài ra chưa có thuốc, viên uống hay dầu gội nào làm tóc đen lại một cách chắc chắn.
Khi nào cần đưa con đi khám
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Tóc bạc nhiều hoặc tăng nhanh trong vài tháng, nhất là khi trong nhà không ai bạc sớm.
- Tóc bạc kèm mệt mỏi kéo dài, xanh xao, tê bì hoặc kiến bò ở tay chân, lưỡi đỏ đau, loét miệng, hay quên, giảm tập trung.
- Con ăn chay trường, kiêng thịt cá trứng sữa, hoặc ăn uống rất kém, sụt cân.
- Tóc bạc kèm sợ lạnh, tăng cân, táo bón, da khô, chậm lớn; hoặc tim đập nhanh, run tay, sụt cân, ra nhiều mồ hôi.
- Một chỏm hoặc mảng tóc trắng kèm mảng da trắng ở dưới, hoặc kèm rụng tóc thành mảng.
- Trẻ nhỏ có chỏm tóc trắng từ khi sinh hoặc tóc nhạt màu bất thường, kèm đốm da trắng, nghe kém, chậm phát triển.
Bao nhiêu là bạc sớm
Tóc bạc khi các tế bào sắc tố ở chân tóc giảm hoạt động. Tuổi bắt đầu bạc khác nhau theo chủng tộc; với người châu Á, một số tác giả coi bạc trước khoảng 25 tuổi là sớm. Ở học sinh, thấy vài sợi tóc bạc lác đác là chuyện khá hay gặp.
Yếu tố quan trọng nhất là di truyền. Nếu bố mẹ hay ông bà bạc sớm, con thường cũng vậy, và đó không phải dấu hiệu bệnh. Tóc bạc kiểu này thường không mất đi, nhưng cũng không ảnh hưởng đến sức khỏe.
Những nguyên nhân cần tìm
- Thiếu vitamin B12: có thể do ăn chay trường không bổ sung, ăn uống kém kéo dài, hoặc ruột hấp thu kém. Hay kèm mệt, xanh xao, tê bì tay chân, lưỡi đỏ đau.
- Bệnh tuyến giáp, nhất là suy giáp: tóc bạc, khô, thưa, kèm mệt, sợ lạnh, tăng cân, táo bón, chậm lớn.
- Thiếu sắt, suy dinh dưỡng, ăn kiêng khắt khe: tóc khô, nhạt màu, dễ gãy.
- Bạch biến: mảng da trắng, tóc mọc ở vùng đó cũng trắng.
- Rụng tóc từng mảng: tóc mọc lại ở mảng rụng lúc đầu có thể trắng.
- Hút thuốc lá: liên quan đến tóc bạc sớm ở người trẻ; thêm một lý do để con tránh xa thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
- Hiếm gặp: một số bệnh di truyền ở trẻ nhỏ gây chỏm tóc trắng hoặc tóc rất nhạt màu, thường kèm đốm da trắng, nghe kém hoặc dấu hiệu khác.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi tuổi bắt đầu bạc, tiền sử gia đình, chế độ ăn, thuốc đang dùng, các triệu chứng khác, rồi khám tóc, da, móng. Khi con không có ai trong nhà bạc sớm, bạc nhiều, hoặc có dấu hiệu gợi ý, bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu: vitamin B12, axit folic, sắt, tuyến giáp.
Nếu thiếu B12 hay có bệnh tuyến giáp, bác sĩ sẽ điều trị bệnh đó; điều trị đúng giúp con khỏe hơn và có khi tóc đỡ bạc. Nếu chỉ do di truyền, không cần điều trị gì. Nhiều loại vitamin, khoáng chất được quảng cáo cho tóc bạc chưa cho thấy hiệu quả rõ.
Nếu em đang đọc bài này
- Vài sợi tóc bạc ở tuổi em thường do di truyền và không có nghĩa là em bị bệnh hay già sớm.
- Ăn đủ bữa, đừng nhịn ăn để giảm cân. Nếu em ăn chay, hãy nói với bố mẹ và bác sĩ để được tư vấn bổ sung vitamin B12.
- Đừng tự mua viên uống, thuốc nam hay dầu gội quảng cáo làm đen tóc. Nhiều loại không rõ thành phần và chưa có bằng chứng.
- Nếu muốn nhuộm, hãy bàn với bố mẹ; thuốc nhuộm có thể gây dị ứng da đầu, nên làm thử theo hướng dẫn trên hộp trước khi nhuộm cả đầu.
- Nếu bị bạn trêu, hãy nói với bố mẹ hoặc thầy cô. Tóc bạc không làm em kém đi chút nào.
Chăm sóc con tại nhà
- Hỏi lại ông bà, họ hàng xem có ai bạc tóc sớm không, để kể cho bác sĩ.
- Cho con ăn đủ chất: thịt, cá, trứng, sữa, đậu, rau xanh; con ăn chay thì hỏi bác sĩ về bổ sung vitamin B12.
- Không tự cho con uống viên bổ tóc, thuốc nam hay thuốc làm đen tóc.
- Nếu con muốn bớt sợi bạc, cắt sát chân tóc nhẹ nhàng hơn nhổ.
- Nói chuyện nhẹ nhàng, không trêu "già trước tuổi"; để ý xem con có bị bạn bè trêu chọc không.
- Giữ con tránh xa khói thuốc lá trong nhà và nói với con tuổi teen về tác hại của thuốc lá.
Hiểu lầm thường gặp
- Nhổ một sợi tóc bạc sẽ mọc ra nhiều sợi bạc hơn.
- Mỗi chân tóc chỉ mọc một sợi, nên nhổ không làm số sợi bạc tăng lên. Nhưng nhổ nhiều lần làm đau và tổn thương chân tóc; cắt sát thì nhẹ nhàng hơn.
- Con bạc tóc vì học nhiều, suy nghĩ nhiều.
- Di truyền là nguyên nhân chính. Căng thẳng có thể góp phần nhưng chưa được chứng minh rõ. Nếu con căng thẳng, hãy giúp con vì chính sức khỏe tinh thần của con.
- Ăn mè đen, uống thuốc nam là tóc đen lại.
- Chưa có bằng chứng thức ăn hay thuốc nào làm tóc bạc do di truyền đen lại. Một số thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây hại; chỉ khi thiếu chất hay có bệnh thì chữa bệnh mới có ích.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị tóc bạc sớm có phải do thiếu chất không?
Đa số là do di truyền. Thiếu vitamin B12, sắt hay suy dinh dưỡng có thể góp phần, nhất là ở trẻ ăn chay hoặc ăn uống kém; bác sĩ sẽ cho xét nghiệm khi cần.
+Tóc bạc sớm có đen lại được không?
Tóc bạc do di truyền thường không đen lại. Nếu do thiếu B12 hay bệnh tuyến giáp, chữa đúng bệnh có khi giúp tóc đỡ bạc.
+Có nên cho con nhuộm tóc để che tóc bạc?
Nên cân nhắc với con tuổi teen. Thuốc nhuộm có thể gây viêm da, dị ứng; nếu nhuộm, làm thử trước theo hướng dẫn và ngừng ngay nếu da đầu ngứa, đỏ, sưng.
+Trẻ tóc bạc sớm cần khám khoa nào?
Có thể bắt đầu với bác sĩ nhi hoặc da liễu. Bác sĩ sẽ khám và cho xét nghiệm nếu cần, rồi chuyển khoa nội tiết khi nghi bệnh tuyến giáp.
Nguồn tham khảo
- Vitamin B12 or folate deficiency anaemia — NHS (Anh)
- Underactive thyroid (hypothyroidism) — NHS (Anh)
- Vitiligo — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị bạch biến
Bạch biến là những mảng da trắng hẳn, ranh giới rõ, xuất hiện khi da không còn đủ tế bào tạo sắc tố. Bệnh không lây, không đau, không đe dọa tính mạng, và nhiều người bắt đầu bị từ nhỏ. Điều trị giúp da lên màu lại một phần và do bác sĩ da liễu quyết định; hiện chưa có cách nào chữa dứt điểm, nên tránh thuốc nam hay thuốc quảng cáo trị tận gốc. Che nắng kỹ cho vùng da trắng, để ý tâm lý của con, và đưa con đi khám khi thấy mảng trắng mới hoặc lan nhanh.
- Trẻ thiếu máu thiếu sắt
Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Cường giáp, Basedow ở tuổi teen
Cường giáp là khi tuyến giáp làm ra quá nhiều hormone, khiến cơ thể chạy quá nhanh: tim đập nhanh, run tay, nóng nảy, khó ngủ, sụt cân dù ăn nhiều, học sút. Ở tuổi teen, nguyên nhân hay gặp nhất là bệnh Basedow (bệnh Graves), một bệnh tự miễn, gặp ở con gái nhiều hơn. Bệnh điều trị được, thường bằng thuốc kháng giáp uống trong 1–2 năm theo dõi sát của bác sĩ nội tiết. Nếu con đang uống thuốc mà sốt, đau họng, loét miệng, hãy đi khám ngay để xét nghiệm máu; nếu con sốt cao kèm tim đập rất nhanh, vật vã, lú lẫn, hãy gọi 115 hoặc 113.
- Trẻ rụng tóc từng mảng
Trẻ đột nhiên rụng tóc thành mảng tròn cỡ đồng xu, da đầu chỗ rụng nhẵn, không đỏ, không vảy, thường là rụng tóc từng mảng (alopecia areata): hệ miễn dịch tấn công nhầm chân tóc. Bệnh không lây, con vẫn khỏe, và ở nhiều trẻ tóc tự mọc lại trong vài tháng, dù có thể tái phát. Nên đưa con đi khám da liễu để phân biệt với nấm da đầu, tật tự giật tóc; bác sĩ sẽ cho xét nghiệm tuyến giáp hoặc sắt khi con có dấu hiệu gợi ý. Không có thuốc mọc tóc thần kỳ nào; đừng tự mua thuốc, viên uống hay xát gừng, tỏi lên da đầu con.
- Trẻ ăn chay
Trẻ ăn chay vẫn có thể lớn khỏe nếu bữa ăn được tính toán kỹ, nhất là khi con vẫn ăn trứng và sữa. Ba điều phải lo trước tiên là vitamin B12, sắt và đạm; ngoài ra là canxi, vitamin D, kẽm, i-ốt. Trẻ ăn chay trường không trứng không sữa gần như luôn cần vitamin B12 từ thực phẩm bổ sung hoặc viên uống theo hướng dẫn của bác sĩ, vì rau, đậu, nấm không cung cấp đủ. Hãy cho con đi khám nếu con xanh xao, mệt, chậm lớn, tê bì tay chân, hoặc ăn chay kèm sụt cân và sợ tăng cân.
- Khói thuốc lá và trẻ
Trẻ hít khói thuốc lá thụ động dễ bị viêm phổi, viêm phế quản, viêm tai giữa, ho, cảm lạnh, lên cơn hen, và trẻ dưới 1 tuổi tăng nguy cơ đột tử khi ngủ. Không có mức khói nào an toàn: hút ở phòng khác, mở cửa sổ hay hút ngoài ban công đều không bảo vệ được con, vì khói lan khắp nhà và bám vào quần áo, tóc, đồ đạc. Cách duy nhất bảo vệ con là nhà và xe hoàn toàn không khói, và tốt nhất là người hút bỏ hẳn. Nếu trẻ nhỏ nuốt phải điếu thuốc, đầu lọc hoặc tinh dầu thuốc lá điện tử, đưa con đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác