Tâm lý và cảm xúc

Con bị trầm cảm có nên nghỉ học: khi nào nghỉ, khi nào nên đi học tiếp

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Con bị trầm cảm thường không cần nghỉ học hẳn. Giữ con gắn với trường, với lịch học được giảm tải và sự hỗ trợ của thầy cô, thường tốt hơn để con ở nhà dài ngày, vì càng nghỉ lâu con càng khó quay lại. Nghỉ ngắn ngày có thể cần khi con đang có ý nghĩ tự hại, không ăn ngủ được hoặc đang điều trị tích cực, và việc này nên do bác sĩ cùng gia đình quyết định. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc tự làm đau mình: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
  • Con viết thư từ biệt, cho đi đồ đạc quý, hoặc tìm hiểu cách làm hại bản thân.
  • Con bị đánh, bị đe dọa ở trường hoặc trên đường đi học: giữ con ở nơi an toàn, báo nhà trường và công an (113), gọi Tổng đài 111.
  • Con nghe thấy, nhìn thấy những thứ người khác không thấy, hoặc nói những điều rất lạ, không giống con thường ngày.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con không chịu đi học, hoặc đi học được vài hôm rồi lại nghỉ, kéo dài hơn một tuần.
  • Con kêu đau đầu, đau bụng, buồn nôn vào các buổi sáng đi học, hết vào cuối tuần, và bác sĩ không tìm thấy bệnh cơ thể.
  • Con buồn hoặc cáu gắt gần như cả ngày, hầu hết các ngày, từ 2 tuần trở lên, kèm mất ngủ hoặc ngủ li bì, bỏ ăn.
  • Điểm tụt nhanh, con bỏ học thêm, bỏ hoạt động ở trường, không còn chơi với bạn.
  • Con kể bị bạn bắt nạt, bị chê cười trên mạng, hoặc sợ một thầy cô nào đó.

Vì sao thường không nên để con nghỉ hẳn

Trường học cho con nhịp sinh hoạt đều đặn, bạn bè và cảm giác mình vẫn đang làm được việc. Khi ở nhà dài ngày, con dễ ngủ lệch giờ, ôm điện thoại, xa bạn, và nỗi lo phải quay lại lớp ngày càng lớn. Các bác sĩ nhi khuyên rằng con ở nhà càng lâu thì quay lại càng khó.

Điều này không có nghĩa là ép con đi học như bình thường. Trong lúc con đang điều trị, việc học cần được điều chỉnh: bớt tải, bớt áp lực điểm số, có người ở trường để con tìm đến khi khó chịu.

Khi nào nghỉ học ngắn ngày là cần thiết

  • Con đang có ý nghĩ tự hại, đã có kế hoạch, hoặc vừa tự làm đau mình: an toàn của con đứng trước việc học. Đưa con đi khám ngay.
  • Con phải điều trị nội trú hoặc theo dõi sát ở bệnh viện.
  • Con mất ngủ, bỏ ăn đến mức kiệt sức, không thể ngồi trong lớp.
  • Ở trường đang có điều làm con tổn thương, như bị bắt nạt, bị đánh, mà nhà trường chưa xử lý.
  • Trong những trường hợp này, hãy xin ý kiến bác sĩ về thời gian nghỉ, giữ liên lạc với giáo viên chủ nhiệm và lên kế hoạch quay lại ngay từ đầu.

Cùng nhà trường giảm tải cho con

  • Gặp giáo viên chủ nhiệm, kể điều cần thiết khi con đồng ý; nhờ giáo viên để ý và báo lại khi con có thay đổi.
  • Tìm cô hoặc thầy phụ trách tư vấn tâm lý của trường, nếu trường có, để con có một người tin cậy ở lớp.
  • Bàn cách giảm tải: bớt học thêm, hoãn bớt bài kiểm tra, miễn tạm một số hoạt động ngoại khóa, cho con nghỉ ngắn ở phòng y tế khi quá mệt.
  • Xin giấy của bác sĩ ghi rõ con đang điều trị và có thể đi học lại, để nhà trường hiểu và hỗ trợ.
  • Hỏi nhà trường về quy định số buổi nghỉ trong năm. Theo quy định đánh giá học sinh THCS, THPT hiện hành, nghỉ quá 45 buổi trong một năm học (có phép hay không phép đều tính) thì không được lên lớp; học sinh lớp 9 và lớp 12 càng cần bàn sớm với trường.

Quay lại lớp từng bước

Nếu con đã nghỉ một thời gian hoặc quá sợ đến lớp, có thể quay lại từng bước: hôm đầu dậy đúng giờ, mặc đồng phục, đi ngang qua trường; hôm sau học nửa buổi hoặc một vài tiết; rồi học cả ngày. Bàn trước kế hoạch với giáo viên và với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý của con.

Những ngày con ở nhà, giữ giờ giấc như ngày đi học, cho con làm bài nhẹ nhàng, hạn chế điện thoại và trò chơi. Ở nhà nên là để nghỉ ngơi và hồi phục, không thành một kỳ nghỉ khiến việc quay lại càng khó.

Nếu em đang đọc bài này

Nếu mỗi sáng nghĩ đến trường em thấy nặng nề, đau bụng, muốn khóc, em không lười và cũng không một mình như vậy. Hãy kể với bố mẹ, thầy cô hoặc cô tư vấn ở trường; mọi người có thể cùng em tìm cách đi học nhẹ nhàng hơn trong lúc em đang chữa bệnh.

Em có thể gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7). Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân và thấy mình không an toàn, hãy gọi 115 hoặc 113, hoặc đến ngay khoa cấp cứu gần nhất.

Chăm sóc con tại nhà

  • Hỏi con chuyện gì ở trường làm con khó chịu nhất, nghe cho hết, không vội phán xét hay khuyên.
  • Giữ giờ ngủ, giờ dậy, giờ ăn đều cả những ngày con nghỉ học.
  • Buổi sáng đi học, giữ giọng bình tĩnh và chắc chắn; không tranh cãi dài về chuyện đi hay không.
  • Không mắng con lười hay so sánh con với bạn; trầm cảm là bệnh, con đang cố hết sức.
  • Khen những bước nhỏ: dậy được, đến lớp được một buổi, nói chuyện được với một người bạn.
  • Đưa con đi khám đều và kể cho bác sĩ chuyện học hành ở trường, để bác sĩ cùng lên kế hoạch.

Hiểu lầm thường gặp

Cho con nghỉ học một thời gian dài ở nhà thì con sẽ tự khỏe lại.
Nghỉ dài ngày thường làm con xa bạn, lệch giờ sinh hoạt và càng sợ quay lại lớp. Điều giúp con là được điều trị và đi học với lịch được giảm tải.
Con không chịu đi học là do lười, mắng nhiều sẽ đi.
Đau đầu, đau bụng, sợ đến lớp có thể là dấu hiệu của trầm cảm, lo âu hoặc bị bắt nạt. Mắng mỏ làm con thu mình thêm; hãy tìm hiểu nguyên nhân và đưa con đi khám.
Báo nhà trường con bị trầm cảm sẽ khiến con bị kỳ thị.
Bố mẹ có thể chỉ chia sẻ điều cần thiết, khi con đồng ý. Thầy cô biết chuyện thường giúp con được giảm áp lực và có người để ý con ở lớp.

Bố mẹ hay hỏi

+Con bị trầm cảm có nên bảo lưu một năm không?

Thường không cần. Nhiều em có thể đi học tiếp với lịch học được điều chỉnh. Nghỉ dài chỉ nên bàn khi bác sĩ thấy con chưa đủ sức đến lớp, và cần bàn với nhà trường về quy định số buổi nghỉ.

+Con nghỉ học bao nhiêu buổi thì bị ở lại lớp?

Theo quy định đánh giá học sinh THCS, THPT hiện hành, nghỉ quá 45 buổi trong một năm học (cả có phép và không phép) thì không được lên lớp. Hãy hỏi nhà trường sớm để có cách hỗ trợ con.

+Con kêu đau bụng mỗi sáng đi học có phải giả vờ không?

Thường là không. Lo âu và trầm cảm có thể gây đau thật. Hãy cho con đi khám để loại trừ bệnh cơ thể, rồi cùng bác sĩ tìm nguyên nhân về tâm lý.

+Có nên cho con chuyển trường?

Chỉ nên cân nhắc khi ở trường cũ có điều làm con tổn thương mà không giải quyết được, như bị bắt nạt kéo dài. Chuyển trường không chữa được trầm cảm, nên con vẫn cần được điều trị.

+Con nói muốn chết vì sợ đi học thì làm gì?

Ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn. Nếu nguy hiểm trước mắt, gọi 115 hoặc 113; nếu không, đưa con đi khám ngay trong ngày hoặc gọi Tổng đài 111.

Nguồn tham khảo

  1. School Avoidance: Tips for Concerned Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Depression in children and young people — NHS (Anh)
  3. Depression in Children and Teens — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trầm cảm ở tuổi teen

    Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Con sợ đi học

    Trẻ khóc khi đến lớp trong vài tuần đầu năm học, nhất là ở mầm non và lớp 1, là chuyện thường gặp và thường giảm dần. Đáng lo khi con kéo dài nỗi sợ nhiều tuần, hay kêu đau bụng, đau đầu vào sáng ngày đi học, nghỉ học nhiều buổi. Cách giúp tốt nhất thường là cho con tiếp tục đi học đều đặn, đồng thời tìm ra lý do cùng con và nhà trường, vì nghỉ ở nhà lâu làm nỗi sợ lớn thêm. Nếu con bị bắt nạt, bị đánh, hoặc nói muốn chết, hãy hành động ngay; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) có thể tư vấn và hỗ trợ.

  • Đau bụng mỗi sáng đi học

    Đau bụng, buồn nôn vào sáng ngày đi học mà khỏe vào cuối tuần thường do lo lắng hoặc do táo bón, và con đau thật, không phải giả vờ. Trước khi nghĩ là do tâm lý, hãy cho con đi khám một lần để loại trừ bệnh. Sau đó, cách giúp tốt nhất là vẫn cho con đi học đều, đồng thời tìm ra điều làm con lo cùng con và nhà trường. Đi khám ngay khi con đau dữ dội, đau liên tục tăng dần, nôn ra dịch xanh hoặc máu, đi ngoài ra máu, hoặc đau làm con thức giấc ban đêm.

  • Con bị bắt nạt ở trường

    Bắt nạt là khi một hoặc nhiều bạn cố ý làm tổn thương con nhiều lần, bằng đánh, chửi, cô lập, chế giễu hoặc qua mạng. Trẻ bị bắt nạt thường không kể, nên bố mẹ cần để ý những thay đổi như sợ đi học, hay kêu đau bụng buổi sáng, đồ dùng bị mất, ít bạn hẳn đi. Khi con kể, hãy tin con, khen con đã nói ra, ghi lại sự việc và làm việc với nhà trường. Nếu con bị thương, nói đến chuyện tự làm hại bản thân, hoặc bị đe dọa tính mạng, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.

  • Con muốn bỏ học

    Khi con nói muốn bỏ học, đó thường là tín hiệu con đang gặp chuyện khó: bị bắt nạt, học không theo kịp, áp lực thi cử, lo âu, trầm cảm, mâu thuẫn gia đình hoặc bị bạn bè lôi kéo. Việc đầu tiên là giữ bình tĩnh, nghe con nói và tìm ra lý do, chưa vội đồng ý hay cấm đoán. Đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu con buồn chán, mất hứng thú với mọi thứ từ 2 tuần trở lên hoặc không đến trường quá một tuần. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.

  • Trầm cảm có phải uống thuốc

    Không phải em nào bị trầm cảm cũng cần uống thuốc. Với trẻ dưới 18 tuổi, trị liệu tâm lý (trò chuyện với chuyên gia) và thay đổi sinh hoạt là cách chữa chính; thuốc chống trầm cảm thường không được dùng riêng lẻ, mà chỉ được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc thêm bên cạnh trị liệu khi trầm cảm ở mức vừa hoặc nặng. Thuốc cần vài tuần mới có tác dụng, phải được bác sĩ hẹn khám lại sát trong những tuần đầu và không được tự ý ngừng. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, hãy ở bên con, cất thuốc và vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác