Con hay quên, trí nhớ kém: nguyên nhân thường gặp và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ quên đồ, quên bài, quên lời dặn là chuyện rất thường gặp, vì khả năng ghi nhớ và tự sắp xếp của con còn phát triển đến hết tuổi teen. Nguyên nhân hay gặp nhất là thiếu ngủ, mất tập trung, căng thẳng, lo âu, học quá tải và dùng màn hình nhiều; một số trẻ có tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn học tập, trầm cảm hoặc bệnh cơ thể như thiếu máu, suy giáp. Nên đưa con đi khám khi hay quên kéo dài làm con học sa sút, kèm buồn bã, có những cơn nhìn đờ, hoặc con mất dần những kỹ năng đã có. Gọi 115 hoặc 113 nếu con đột ngột lú lẫn, nhất là sau khi bị va đầu.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Sau khi bị ngã, va đập đầu, con lơ mơ, khó đánh thức, nôn nhiều lần, co giật, không nhớ chuyện vừa xảy ra, nói khó hoặc cư xử khác hẳn: gọi 115 hoặc 113.
- Con đột ngột lú lẫn, không nhận ra người thân, nói ngọng, méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, hoặc đau đầu dữ dội: gọi 115 hoặc 113.
- Con lú lẫn, lơ mơ kèm sốt cao, cổ cứng, nôn, hoặc nghi con đã uống thuốc, rượu, dùng chất kích thích hay bóng cười: đến cấp cứu ngay.
- Con nói muốn chết hoặc tự làm đau bản thân: ở bên con, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu con đang gặp nguy hiểm.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con có những cơn nhìn đờ vài giây, gọi không nghe, rồi tiếp tục như không có gì, xảy ra nhiều lần.
- Con mất dần những kỹ năng đã có: đọc, viết, nói, tính toán kém đi rõ rệt, hoặc tính nết thay đổi hẳn.
- Con đau đầu ngày càng nặng, hay đau khi sáng dậy, kèm nôn, nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
- Con mệt mỏi, da xanh xao, hay chóng mặt, khó thở khi gắng sức, hoặc tăng cân, sợ lạnh, táo bón, chậm chạp.
- Con buồn bã, chán nản, mất hứng thú, ngủ quá ít hoặc quá nhiều, kéo dài hơn 2 tuần.
- Hay quên và khó tập trung kéo dài nhiều tháng, ở cả nhà lẫn trường, làm con học sa sút dù đã cố gắng.
Hay quên thế nào là bình thường
Trí nhớ của trẻ gắn chặt với sự chú ý: con chỉ nhớ được điều con đã thật sự để tâm. Khả năng giữ nhiều việc trong đầu một lúc, lên kế hoạch và tự nhắc mình còn phát triển suốt tuổi thơ và tuổi teen. Vì vậy trẻ tiểu học quên mang vở, quên lời dặn thứ hai khi được dặn ba việc một lúc, hay học sinh lớn quên lịch kiểm tra là chuyện thường gặp.
Đáng để ý hơn khi con quên nhiều hơn hẳn các bạn cùng tuổi, quên ở mọi nơi, kéo dài nhiều tháng, hoặc khi con bỗng quên nhiều hơn trước mà trước đó vẫn bình thường.
Những nguyên nhân thường gặp
- Thiếu ngủ: ngủ không đủ làm con khó tập trung và khó ghi nhớ, vì giấc ngủ là lúc não sắp xếp và lưu lại những gì học trong ngày. Học sinh hay thức khuya vì học thêm, làm bài hoặc dùng điện thoại.
- Mất tập trung: học trong lúc ti vi bật, điện thoại liên tục báo tin, hoặc làm nhiều việc cùng lúc làm con khó ghi nhớ.
- Căng thẳng, lo âu, buồn chán: con lo về điểm số, bạn bè, chuyện trong nhà thì khó tập trung và hay quên. Trầm cảm cũng làm con chậm chạp, khó nhớ, khó quyết định.
- Học quá tải: lịch học kín, ít nghỉ, học dồn trước kỳ thi khiến con nhớ nhanh nhưng quên cũng nhanh.
- Tăng động giảm chú ý (ADHD): con hay quên việc hằng ngày, mất đồ, khó làm theo lời dặn, khó sắp xếp bài vở, kèm hiếu động hoặc mơ màng.
- Rối loạn học tập: trẻ khó đọc hoặc khó học toán thường khó nhớ thứ tự, bảng cửu chương, các con số.
- Bệnh cơ thể: thiếu máu thiếu sắt, suy giáp, nghe kém, ngủ ngáy ngưng thở, cơn vắng ý thức (một dạng động kinh), hoặc sau chấn thương đầu.
- Thuốc và chất: một số thuốc gây buồn ngủ; rượu bia, thuốc lá điện tử, ma túy, bóng cười đều ảnh hưởng đến trí nhớ và sự tập trung của tuổi teen.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ nhi sẽ hỏi con quên những gì, từ khi nào, ở nhà hay ở trường, giấc ngủ, việc học, tâm trạng, chuyện trong nhà và thuốc con đang dùng, rồi khám tổng quát, khám thần kinh. Bố mẹ nên mang theo nhận xét của cô giáo, vở bài tập, và nếu được, quay video những cơn con nhìn đờ.
Tùy từng trẻ, bác sĩ có thể cho đo thính lực, khám mắt, xét nghiệm máu (thiếu máu, tuyến giáp), điện não đồ khi nghi cơn vắng ý thức, và giới thiệu con đến chuyên gia tâm lý để đánh giá sự chú ý, trí nhớ, khả năng học. Điều trị theo nguyên nhân: chỉnh giấc ngủ, hỗ trợ học tập, trị liệu tâm lý, bổ sung sắt khi thiếu. Thuốc điều trị ADHD, trầm cảm hay động kinh là thuốc kê đơn, do bác sĩ chuyên khoa quyết định.
Giúp con nhớ tốt hơn
- Dặn con từng việc một, ngắn gọn, bằng giọng bình tĩnh; nhờ con nhắc lại để chắc con đã nghe.
- Dán một danh sách việc buổi sáng và đồ cần mang ở cửa phòng; tối hôm trước cùng con soạn cặp theo thời khóa biểu.
- Đặt chỗ cố định cho đồ hay quên: chìa khóa, mũ bảo hiểm, bình nước, vở ghi bài tập.
- Với con lớn, tập dùng sổ kế hoạch hoặc lịch nhắc việc để ghi bài tập và lịch kiểm tra.
- Khi học bài, chia nhỏ thành từng đoạn ngắn, nghỉ giữa giờ, tự nói lại hay tự kiểm tra bằng câu hỏi, và ôn lại sau một hai ngày thay vì học dồn một đêm.
- Cất điện thoại khỏi bàn học, tắt thông báo trong giờ học.
Nếu em đang đọc bài này
Hay quên không có nghĩa là em kém. Phần lớn là do thiếu ngủ, học dồn, căng thẳng hoặc bị điện thoại chia sự chú ý. Ngủ đủ, học từng phần nhỏ, tự kiểm tra lại bài và ôn cách quãng thường giúp em nhớ lâu hơn nhiều so với thức khuya học dồn. Nếu em thấy mình quên nhiều đến mức lo lắng, buồn bã, hãy nói với bố mẹ, thầy cô hoặc chuyên viên tư vấn học đường; nếu em dưới 16 tuổi, em có thể gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) để có người lắng nghe.
Chăm sóc con tại nhà
- Giữ giờ ngủ, giờ dậy đều, kể cả cuối tuần; trẻ 6–12 tuổi cần khoảng 9–12 giờ, tuổi 13–18 cần khoảng 8–10 giờ mỗi ngày.
- Tắt ti vi, điện thoại ít nhất 1 giờ trước khi ngủ; không để thiết bị trong phòng con qua đêm.
- Cho con ăn sáng đầy đủ, ăn đa dạng thịt, cá, trứng, rau xanh, đậu để đủ sắt và các chất cần thiết.
- Cho con vận động mỗi ngày và có thời gian nghỉ ngơi, chơi thoải mái giữa các buổi học.
- Xem lại lịch học thêm: nếu con kín lịch, ngủ thiếu và mệt, hãy bớt bớt để con có sức học.
- Nhắc nhở nhẹ nhàng, không mắng con là đầu óc để đâu, không so sánh con với anh chị em.
- Nếu con hay quên kèm buồn chán, lo âu, hãy trò chuyện với con; bố mẹ có thể gọi 111 (miễn phí, 24/7) để được tư vấn.
Hiểu lầm thường gặp
- Cho con uống thuốc bổ não, viên DHA là nhớ tốt hơn.
- Trẻ ăn uống đủ chất không cần thuốc bổ não. Không có bằng chứng các sản phẩm này làm trẻ khỏe mạnh nhớ tốt hơn; nếu con thiếu chất, bác sĩ sẽ xét nghiệm và hướng dẫn.
- Ăn óc heo, óc cá thì bổ não, đỡ hay quên.
- Không có món ăn riêng nào làm con thông minh hơn. Bữa ăn đa dạng, ngủ đủ và vận động mới giúp não con làm việc tốt.
- Con hay quên là do lười, không chịu để tâm.
- Hay quên thường có nguyên nhân: thiếu ngủ, căng thẳng, mất tập trung, hay một vấn đề như ADHD. Mắng mỏ không giúp được; tìm ra nguyên nhân mới giúp được.
- Thức khuya học thuộc trước hôm thi là cách nhớ tốt nhất.
- Thiếu ngủ làm con khó nhớ và khó tập trung trong phòng thi. Ôn cách quãng nhiều ngày và ngủ đủ đêm trước kỳ thi giúp con nhớ tốt hơn.
Bố mẹ hay hỏi
+Con học trước quên sau có phải bị bệnh không?
Thường là không. Hãy xem con có ngủ đủ, học có bị phân tâm, có đang căng thẳng không; nếu đã chỉnh những điều này mà con vẫn quên nhiều hơn hẳn các bạn, hãy cho con đi khám.
+Trẻ hay quên có phải là tăng động giảm chú ý không?
Chưa chắc. Hay quên là một biểu hiện của ADHD, nhưng chẩn đoán cần nhiều dấu hiệu khác kéo dài, ở cả nhà và trường, do bác sĩ đánh giá.
+Thiếu máu có làm con hay quên không?
Thiếu máu thiếu sắt làm con mệt, kém tập trung. Nếu con xanh xao, mệt, chóng mặt, hãy đưa con đi khám và xét nghiệm máu thay vì tự mua thuốc sắt.
+Dùng điện thoại nhiều có làm con hay quên không?
Điện thoại làm con dễ bị phân tâm khi học và hay thức khuya, cả hai đều làm con khó nhớ. Hãy cất điện thoại khỏi bàn học và trước giờ ngủ.
+Con hay quên trước kỳ thi thì làm gì?
Căng thẳng làm con khó nhớ. Giữ giờ ngủ đủ, ôn từng phần nhỏ, tự kiểm tra bài, và nói với con những lời động viên thay vì áp lực điểm số.
Nguồn tham khảo
- Sleep and Mental Health: Tips to Help Your Family Get the Rest You Need — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- ADHD in children and young people — NHS (Anh)
- Head injury and concussion — NHS (Anh)
- Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con học hay mất tập trung
Con mất tập trung khi học thường do thiếu ngủ, điện thoại và mạng xã hội, bài vở quá sức, lo âu hoặc buồn chán. Ít hơn là các vấn đề cần bác sĩ tìm: nhìn kém, nghe kém, thiếu máu thiếu sắt, khó khăn đọc viết, tăng động giảm chú ý (ADHD) hay những cơn vắng ý thức ngắn. Nên đưa con đi khám khi tình trạng kéo dài nhiều tháng, có cả ở nhà lẫn ở lớp và làm con tụt lại rõ rệt. Đi cấp cứu ngay nếu con đột ngột lú lẫn, nói khó, đau đầu dữ dội, hoặc nói muốn chết.
- Tăng động giảm chú ý (ADHD)
Tăng động giảm chú ý (ADHD) thuộc nhóm rối loạn phát triển thần kinh, khiến con khó tập trung, khó ngồi yên và hay làm trước nghĩ sau. Chỉ nghĩ đến ADHD khi các biểu hiện kéo dài ít nhất 6 tháng, xuất hiện cả ở nhà lẫn ở trường, và làm con gặp khó khăn rõ rệt trong học tập hoặc với bạn bè; trẻ dưới 4 tuổi hiếu động thường chưa thể kết luận. Nếu thấy như vậy, hãy đưa con đến bác sĩ nhi hoặc bác sĩ tâm thần nhi để được đánh giá. Đi cấp cứu ngay nếu con bị thương nặng do hành động bốc đồng, uống nhầm thuốc, hoặc nói muốn chết.
- Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng
Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.
- Thức khuya ôn thi
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trầm cảm ở tuổi teen
Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Con hay mệt mỏi, uể oải
Phần lớn học sinh hay mệt là do ngủ không đủ, thức khuya với điện thoại, học quá tải, ăn uống thất thường, ít vận động hoặc căng thẳng, và con khá lên khi các thói quen này được sửa. Nên đưa con đi khám nếu con mệt kéo dài hơn 2 tuần không rõ lý do, mệt ảnh hưởng việc học và sinh hoạt, hoặc kèm sụt cân, xanh xao, khát nước nhiều, sốt kéo dài, buồn chán. Đi cấp cứu ngay nếu con li bì khó đánh thức, khó thở, đau ngực, ngất, hoặc mệt kèm nôn, thở nhanh sâu.
Chủ đề khác